thumb|Portret generała Henryka Dembińskiego, 1852 Muzeum Narodowe w Krakowie thumb|Portret matki z 1853 roku Muzeum Sztuki w Łodzi (Pałac Herbsta) thumb|Wojna kokosza z 1872 roku Muzeum Narodowe w Warszawie thumb|Tablica w Krakowie przy ul. Krupniczej thumb|Popiersie Henryka Rodakowskiego na Pałacu Sztuki w Krakowie Henryk Hipolit Rodakowski (ur. 9 lipca 1823 we Lwowie, zm. 28 grudnia 1894 w Krakowie) – polski malarz realistyczny, portrecista.
Życie Wywodził się z rodziny prawniczej. Kontynuując tradycje rodzinne w latach 1841–1845 studiował prawo w Wiedniu. Tam też uczył się malarstwa u Josepha Danhausera (1805–1845) i Franza Eybla (1806–1880). W latach 1846–1867 mieszkał w Paryżu, gdzie najpierw kontynuował naukę u Leona Cognieta. Na tamtejszym Salonie w 1852 odniósł pierwszy większy sukces zdobywając medal I klasy w dziedzinie portretu za obraz przedstawiający podobiznę generała Dembińskiego w mundurze generała rewolucji węgierskiej. Jego pracownię odwiedził wówczas słynny malarz Eugène Delacroix.
W 1861 ożenił się z owdowiałą miłością czasów młodzieńczych – Kamilą z Salzgeberów Blühdorn, z którą miał dwoje dzieci Zygmunta i Marię Woźniakowską. Jego prawnukiem był Jacek Woźniakowski (1920–2012), historyk sztuki, pisarz, współzałożyciel wydawnictwa „Znak”Nowik Joanna, Woźniakowski odegrał rolę w zmaganich o wolną Polskę; [w:] "Polska. Dziennik Łódzki", 10 XII 2012, s. 14..
W 1866 został członkiem Polskiego Towarzystwa Historyczno-Literackiego w Paryżu. W rok później opuścił Paryż i powrócił do kraju. Zamieszkał w majątku Pałahicze, położonym 23 km na wschód od Stanisławowa, następnie w Bortnikach po wybudowaniu wspaniałego dworu w stylu eklektycznym, 8 km na południe od Chodorowa w woj. lwowskim. Pod koniec życia osiadł w 1893 w Krakowie. Mieszkał na ulicy Krupniczej 5.
W 1893 został dyrektorem i prezesem Towarzystwa Przyjaciół Sztuk Pięknych i przewodniczącym Komitetu Muzeum Narodowego. 24 grudnia 1894 został nominowany na dyrektora Szkoły Sztuk Pięknych, jednak stanowiska tego nie objął, umierając niespodziewanie cztery dni później 28 grudnia 1894 po krótkiej chorobie. Pochowany został na cmentarzu Rakowickim w Krakowie, w kwaterze W-płd.-11, w grobowcu rodzinnym. mały|Grób Henryka Rodakowskiego na cmentarzu Rakowickim w Krakowie Był kawalerem Legii Honorowej, otrzymał również Krzyż Kawalerski Orderu Leopolda i Order Franciszka Józefa.
Twórczość Malował głównie portrety, sporadycznie obrazy historyczne (np. Wojna kokosza), rodzajowe (cykl akwarel Album Pałahickie) i animalistyczne (np. Pies Stróż). W swojej twórczości łączył elementy romantyzmu i klasycyzmu. Inspirował się sztuką antyczną i malarstwem włoskiego renesansu (Paolo Veronese). Jego portrety odznaczają się wnikliwą charakterystyką psychologiczną, precyzyjnym rysunkiem, harmonijnym układem postaci, mistrzowskim operowaniem barwą (zwłaszcza czernią i bielą) oraz świetlistą fakturą wydobywającą twarz i dłonie modela. Jego dwa arcydzieła – Generał Henryk Dembiński (1852) i Portret matki (1853) – zostały nagrodzone na wystawach paryskich. Za Portret generała Henryka Dembińskiego artysta otrzymał na Salonie paryskim w 1852 medal I klasy. Portret matki został nagrodzony medalem III klasy na Wystawie Światowej w Paryżu w 1855. Oba płótna przyniosły mu europejski rozgłos.
Wybrane dzieła Album Pałahickie (1867-1868),23 x 32 cm, Muzeum Lubuskie Autoportret przy sztalugach (1858), 60 × 45 cm, Muzeum Narodowe w Krakowie Chłopka międląca konopie (1859), 46 × 38 cm, Muzeum Narodowe w Warszawie Marszałek (1859), 56 × 46,5 cm, Muzeum Narodowe w Poznaniu Portret Adama Mickiewicza (1856), 125 × 95 cm, Muzeum Literatury im. Adama Mickiewicza w Warszawie Portret brata przyrodniego, Wiktora Rodakowskiego (1851), 59 × 47 cm, Muzeum Ziemi Tarnowskiej w Tarnowie Portret Babetty Singer, ciotki artysty (1851), 59 × 46,5 cm, Muzeum Narodowe w Warszawie Portret córki artysty, Marii Woźniakowskiej (1891), 120 × 85 cm, Lwowska Galeria Sztuki Portret dziewczyny z wachlarzem (1874), 118 x 76,5 cm, Kolekcja prywatna Portret generała Henryka Dembińskiego (1852), 178 × 139 cm, Muzeum Narodowe w Krakowie Portret Leona Sapiehy (1878), 119,5 × 85,5 cm, Muzeum Narodowe w Krakowie Portret Leonii Blühdorn (1871),101,5 × 74,5 cm, Muzeum Narodowe w Warszawie Portret Maksymiliana Rodakowskiego, brata artysty (1863), 109,5 x 76,5, Muzeum Narodowe w Warszawie Portret matki (1853), 134 × 95 cm, Muzeum Sztuki w Łodzi (Pałac Herbsta) Portret ojca artysty (1850), 116 × 89 cm, Muzeum Narodowe w Warszawie Portret Rogera Raczyńskiego (1859), 118 × 86 cm, Muzeum Narodowe w Poznaniu Portret siostry artysty, Wandy (1858), 121 × 91 cm, Muzeum Śląskie w Katowicach Portret Zofii Dzieduszyckiej (1874), 112,3 × 80 cm, Muzeum Śląskie w Katowicach Portret własny (1849), 56 × 46 cm, Muzeum Narodowe w Warszawie Portret własny (1853), 57 × 50,5 cm, Muzeum Narodowe we Wrocławiu Portret Włodzimierza Dzieduszyckiego (1880), 120 cm, Muzeum Narodowe w Krakowie Stróż (1868), 100 x 70 cm, Muzeum Sztuki w Łodzi Wojna kokosza (1872), 192,5 × 265 cm, Muzeum Narodowe w Warszawie
Przypisy
Bibliografia Andrzej Ryszkiewicz, Rodakowski Henryk Hipolit. W: Polski Słownik Biograficzny. T. 31. 1988-1989. Sławomir Gowin, Henryk Rodakowski 1823-1894, Edipresse Polska, Warszawa 2007, (Ludzie, Czasy, Dzieła ; 31), Władysław Kozicki, Henryk Rodakowski, Lwów 1937. Anna Król, Henryk Rodakowski, Wydawnictwo Dolnośląskie, Wrocław 2001 (W Zwierciadle Sztuki), Andrzej Ryszkiewicz, Henryk Rodakowski, Auriga, Warszawa 1962. Andrzej Ryszkiewicz, Henryk Rodakowski i jego otoczenie, Wrocław: Ossolineum, 1953 (Korespondencja artysty). Andrzej Ryszkiewicz, Henryk Rodakowski. Rysunki, Wydawnictwo Arkady, Warszawa 1958. Teresa Stepnowska, Henryk Rodakowski, KAW, Warszawa, 1983 (ABC Sztuki)
Linki zewnętrzne Galeria prac Henryka Rodakowskiego Rodakowski Henryk, Kilka słów o malarstwie, 1895
Kategoria:Henryk Rodakowski Kategoria:Polscy malarze XIX wieku Kategoria:Polscy malarze romantyzmu Kategoria:Ludzie urodzeni we Lwowie Kategoria:Polacy – Kawalerowie Legii Honorowej Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Leopolda (Belgia) Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Franciszka Józefa Kategoria:Pochowani na cmentarzu Rakowickim Kategoria:Urodzeni w 1823 Kategoria:Zmarli w 1894