thumb|200px|Logo Albańskich Linii Kolejowych thumb|Wiadukt kolejowy nad rzeką Shkumbin, w rejonie Librazhdu, otwarty w 1973
Pierwsza linia kolejowa (wąskotorowa) na terenie dzisiejszej Albanii powstała w 1890 i została zbudowana przez Włochów. Służyła do przewozu surowców mineralnych, głównie bitumów wydobywanych w rejonie Selenicy na wybrzeże Morza Jońskiego. Linia funkcjonowała krótko, podobnie jak lokalne połączenia zbudowane w 1916 przez armię austro-węgierską, stacjonującą na terenie Albanii. Linia austro-węgierska służyła do przewozu zaopatrzenia wojskowego i łączyła Szkodrę z Durrësem i Lushnją.
Pierwsza stała linia kolejowa została uruchomiona po przejęciu władzy przez komunistów. W listopadzie 1946 podpisano umowę jugosłowiańsko-albańską określającą zasady budowy pierwszej linii kolejowej na terytorium Albanii. Z pomocą specjalistów radzieckich i polskich zbudowano standardową linię łączącą Peqin i Durrës, o długości 42 600 m, która rozpoczęła działalność 7 listopada 1947. Kolejne linie kolejowe połączyły oddzielone dotąd od siebie tereny północnej i południowej części kraju. W 1986 po raz pierwszy koleje albańskie uzyskały połączenie ze światem zewnętrznym. Linia biegnąca z Wlory do Szkodry i dalej przez Hani i Hotit łączyła się z koleją czarnogórską. Długość linii kolejowych do roku 1990 osiągnęła 720 km. Były zarządzane przez państwowe przedsiębiorstwo Albańskie Linie Kolejowe (alb. Hekurudha e Shqipërisë). W latach 80. koleje obsługiwały 30 % transportu towarowego na terenie Albanii.
Po upadku reżimu Envera Hodży podstawowym środkiem transportu na terenie Albanii stały się samochody, a infrastruktura kolejowa należy do najbardziej przestarzałych i niedoinwestowanych w Europie. Żaden z jej odcinków nie został zelektryfikowany. W czasie zamieszek 1997 roku uległa zniszczeniu większość infrastruktury kolejowej. Połączenia krajowe wznowiono w latach 2002-2003. Od roku 2021 trwają prace nad połączeniem kolejowym centrum Tirany z Durrës i lotniskiem w Rinas.
Aktualnie nie funkcjonują w Albanii kolejowe połączenia międzynarodowe. thumb|Pociąg osobowy z czeską lokomotywą T 669 obsługujący połączenie Tirana - Durrës
Główne połączenia kolejowe Szkodra – Vorë – Durrës – Rrogozhina – Fier – Wlora Vorë – Tirana Rrogozhina – Elbasan – Librazhd – Pogradec
Rozbudowa sieci trakcyjnej
Połączenie Data oddania do użytku Długość (km) Durrës - Peqin 7 listopada 1947 42.6 Shkozet - Tirana 22 lutego 1949 38 Peqin - Elbasan 22 grudnia 1950 33 Vorë - Laç 7 maja 1963 28 Rrogozhina - Fier 13 października 1968 50 Elbasan - Librazhd 20 marca 1972 25 Librazhd - Prenjas 1 lipca 1974 28 Fier - Ballsh 9 marca 1975 26 Prenjas - Pogradec lipiec 1979 27 Laç - Lezha kwiecień 1981 20 Lezha - Szkodra 11 listopada 1981 34 Szkodra - Hani i Hotit 11 stycznia 1985 b.d. Fier - Wlora 14 października 1985 34
Tabor W latach 50. obsługę pierwszej linii kolejowej zapewniały zakupione w Polsce 6 lokomotyw TKt48. Według danych albańskiego ministerstwa transportu aktualnie Koleje Albańskie dysponują 25 lokomotywami (większość produkcji czeskiej), 66 wagonami do obsługi połączeń pasażerskich i 225 wagonami do przewozu towarów. W ciągu dnia roboczego Koleje Albańskie realizują 22 połączenia pasażerskie.
Zobacz też Hekurudha Shqiptare
Przypisy
Linki zewnętrzne
Artykuł o kolejach albańskich w The Economist
Kolej Albania Kategoria:Transport kolejowy w Albanii