Forrest Gump (film)

mały|200px|Tom Hanks jako Forrest Gump mały|200px|Kuter do połowu krewetek Forrest Gump – amerykański film fabularny z 1994 roku w reżyserii Roberta Zemeckisa. Scenariusz został oparty na powieści o tym samym tytule Winstona Grooma. W tytułową rolę wcielił się tu Tom Hanks. Dochody ze sprzedaży biletów kinowych przyniosły twórcom potężne zyski finansowe. Na całym świecie film zarobił ponad 677 milionów dolarów.

Fabuła Film został zrealizowany na podstawie powieści Forrest Gump autorstwa Winstona Grooma. Przedstawia historię tytułowego bohatera, który – dzięki splotowi przypadków oraz niezwykłym zbiegom okoliczności – uczestniczy w przełomowych wydarzeniach XX wieku i osiąga znaczący sukces materialny. W produkcji wykorzystano materiały archiwalne, do których cyfrowo wkomponowano postać Forresta, umożliwiając mu „spotkania” z takimi postaciami jak John Lennon, prezydent John F. Kennedy oraz Lyndon B. Johnson.

Do obiegu potocznego przeszło motto głównego bohatera: „Życie jest jak pudełko czekoladek. Nigdy nie wiadomo, co ci się trafi”. Inny znany cytat to Run, Forrest, run! (Biegnij, Forrest, biegnij!).

Film rozpoczyna się ujęciem unoszonego przez wiatr piórka, które opada przy ławce, na której siedzi Forrest Gump z pudełkiem czekoladek. Bohater podnosi je i umieszcza w książeczce Ciekawski George. Siedzącej obok kobiecie zaczyna opowiadać historię swojego życia – mimo że ta nie okazuje szczególnego zainteresowania.

Dalsza narracja prowadzona jest w formie retrospekcji. Forrest wspomina dzieciństwo, kiedy to – z powodu problemów z kręgosłupem – musiał nosić ortopedyczne szyny, które określał mianem „specjalnych butów”. Mimo to lekarz zauważył jego silne nogi. Matka Forresta usiłowała zapisać go do prestiżowej szkoły w Greenbow, jednak ze względu na jego niski iloraz inteligencji (IQ = 75), spotkała się z odmową, którą ostatecznie przezwyciężyła w kontrowersyjny sposób.

Aby utrzymać rodzinę, matka wynajmowała pokoje przyjezdnym. Wśród gości znalazł się mężczyzna grający na gitarze, zafascynowany tańcem Forresta w szynach ortopedycznych – był to Elvis Presley, który w późniejszych występach scenicznych wykorzystywał zaobserwowane u chłopca ruchy.

Podczas pierwszego dnia szkoły, Gump spotyka Jenny Curran – jedyną osobę, która pozwala mu usiąść obok siebie w autobusie. Ich przyjaźń szybko się rozwija. Pewnego dnia Forrest, uciekając przed prześladowcami, biegnie tak szybko, że zrywa szyny ortopedyczne – od tej pory nie są mu już potrzebne.

Kiedy odwiedza Jenny, widzi, jak dziewczynka ucieka przed ojcem – sprawcą molestowania. Ukrywając się w polu kukurydzy, modlą się, by Jenny mogła "odlecieć jak ptak". Choć Bóg nie spełnia tej prośby w dosłownym sensie, na miejsce przybywa policja, która zabiera dziewczynkę od ojca.

W szkole średniej Forrest ponownie pada ofiarą napaści – tym razem ucieczka kończy się trafieniem na boisko drużyny futbolowej, gdzie jego talent biegacza zostaje odkryty przez Beara Bryanta. W ten sposób trafia do reprezentacji uczelnianej i kontynuuje edukację. W czasie studiów jest świadkiem wydarzeń związanych z walką o prawa obywatelskie, m.in. próby zablokowania integracji rasowej przez gubernatora George’a Wallace’a.

W tym momencie opowieści słuchaczka odjeżdża autobusem, a Gump kontynuuje rozmowę z inną kobietą, zainteresowaną wspomnieniem o zamachu na Wallace’a.

W dalszej części opowieści Jenny studiuje na żeńskiej uczelni, a Gump odwiedza ją, gdy tylko ma taką możliwość. Podczas jednej z wizyt, widząc Jenny w towarzystwie mężczyzny w samochodzie, Gump reaguje agresją, sądząc, że mężczyzna może jej zagrażać. Jenny wybacza mu incydent i zaprasza do swojego pokoju w akademiku, gdzie dochodzi do próby nawiązania relacji intymnej.

W kolejnych wydarzeniach Forrest zostaje członkiem reprezentacyjnej drużyny futbolowej All-America Team, co umożliwia mu spotkanie z ówczesnym prezydentem Stanów Zjednoczonych. Po pięciu latach studiów kończy edukację uniwersytecką i zgłasza się na ochotnika do wojska. W autobusie wojskowym powtarza się sytuacja z czasów szkolnych – nikt nie chce, aby usiadł obok, z wyjątkiem Benjamina Bufforda-Blue, nazywanego Bubba. Nowy znajomy wykazuje się podobną prostolinijnością jak Gump i często opowiada mu o rodzinnym interesie związanym z połowem krewetek, który od pokoleń przekazywany jest w rodzinie Buffordów.

Podczas jednej z nocnych przerw Gump przegląda magazyn „Playboy”, gdzie rozpoznaje Jenny na zdjęciu w studenckim pulowerze. Z powodu tej publikacji została usunięta z uczelni. Wkrótce zaczyna występować w jednym z klubów w Memphis, gdzie śpiewa nago, akompaniując sobie na gitarze. Forrest odwiedza ją podczas jednego z występów i wdaje się w bójkę z mężczyzną, który oblał Jenny wodą. W odpowiedzi kobieta prosi go, aby trzymał się z daleka, na co Gump reaguje obietnicą pisania listów. Niedługo potem zostaje wysłany na wojnę w Wietnamie.

W Wietnamie Gump trafia do oddziału dowodzonego przez porucznika Dana Taylora, do którego należy również Bubba. Podczas jednej z rozmów Bubba dzieli się planem zakupu kutra do połowu krewetek i proponuje Forrestowi wspólną pracę po zakończeniu działań wojennych. Następnego dnia oddział zostaje zaatakowany przez siły wietnamskie; w wyniku dużych strat zarządzony zostaje odwrót. Gump instynktownie biegnie w kierunku rzeki, po czym zdaje sobie sprawę, że pozostawił towarzyszy. Wraca do dżungli i wynosi kolejnych rannych w okolice rzeki. Wśród nich znajduje się porucznik Dan, który – mimo oporu – również zostaje przez Gumpa uratowany. Podczas dalszych poszukiwań Forrest odnajduje ciężko rannego Bubbę, jednak nie jest już w stanie mu pomóc – niedługo potem Bubba umiera. Wkrótce na teren dżungli zostaje zrzucony napalm.

W międzyczasie, podczas tej opowieści, z przystanku znika kobieta z dzieckiem, a zastępuje ją zainteresowany opowieścią o Wietnamie mężczyzna.

Po wydarzeniach w Wietnamie Forrest Gump trafia do szpitala wojskowego. Tam dowiaduje się, że żaden z jego listów nie dotarł do Jenny, gdyż zmieniła adres zamieszkania. W trakcie rekonwalescencji Gump zaczyna grać w ping ponga i szybko osiąga w tej dziedzinie niezwykłą biegłość, przewyższając wszystkich innych pacjentów. Pewnej nocy porucznik Dan wyznaje Gumpowi swoje rozgoryczenie – uważa, że powinien był zginąć jako bohater wojenny, a zamiast tego został ciężko ranny i stracił obie nogi.

Nazajutrz porucznik zostaje wypisany ze szpitala, a Gump kończy swoją służbę wojskową. Za odwagę na polu bitwy otrzymuje Medal Honoru, który wręczony zostaje mu podczas ceremonii w Białym Domu. Wkrótce potem zostaje zaproszony przez działaczy politycznych do udziału w antywojennej manifestacji prowadzonej przez Abbiego Hoffmana. Forrest ma tam opowiedzieć o swoich doświadczeniach z wojny w Wietnamie, lecz jego wystąpienie zostaje zakłócone przez wojskowego, który uszkadza nagłośnienie. Mimo że publiczność nie słyszy jego słów, Hoffman komentuje ze wzruszeniem: „Zgadza się, stary. Powiedziałeś wszystko.”

W tłumie Forrest dostrzega Jenny, która zabiera go do siedziby organizacji Students for a Democratic Society. Na miejscu Gump spotyka działaczy Czarnych Panter oraz aktywistę Wesleya, który podczas sprzeczki uderza Jenny. W reakcji Forrest go atakuje, stając w obronie przyjaciółki. Następnie Jenny i Gump spędzają wspólnie pewien czas, podróżując po kraju. Ostatecznie jednak kobieta decyduje się powrócić do Wesleya.

W kolejnych rozdziałach życia Forrest Gump dołącza do amerykańskiej reprezentacji pingpongowej i w 1971 roku uczestniczy w pokazowym meczu w Chinach, co wpisuje się w szerszy kontekst tzw. „dyplomacji pingpongowej”. Po powrocie do Stanów Zjednoczonych zostaje zaproszony do udziału w talk-show Dicka Cavetta. Po nagraniu spotyka porucznika Dana Taylora, poruszającego się na wózku inwalidzkim, który po amputacji nóg zamieszkał w hotelu w Nowym Jorku. Od czasu zakończenia służby Dan pogrążył się w depresji, nadużywa alkoholu i papierosów oraz stał się zgorzkniały. Utrzymuje się z renty wojskowej. Forrest postanawia zostać z nim na czas świąt. Podczas sylwestrowych obchodów opowiada Danowi o planie spełnienia obietnicy złożonej Bubbie i zakupie kutra do połowu krewetek. Dan, z ironią, deklaruje, że jeśli plan się powiedzie, zostanie jego bosmanem.

W rezultacie sukcesów sportowych Gump ponownie zostaje zaproszony do Białego Domu, tym razem przez prezydenta Richarda Nixona. Prezydent oferuje mu nocleg w kompleksie Watergate, gdzie Forrest przypadkowo staje się świadkiem nielegalnych działań związanych z instalacją podsłuchów – co staje się jednym z czynników, które doprowadzą do wybuchu późniejszej afery Watergate.

Wkrótce Gump kończy zarówno służbę wojskową, jak i karierę tenisisty stołowego. Wraca do domu rodzinnego, gdzie jego matka informuje go o licznych wizytach osób zainteresowanych wykorzystaniem jego wizerunku do promocji produktów. Jedna z firm proponuje 25 000 dolarów za reklamę paletki do tenisa stołowego marki „Flex-O-Light” z wizerunkiem Mao Zedonga, pod warunkiem że Gump powie, iż właśnie nią najchętniej grał podczas wizyty w Chinach.

Następnie Forrest udaje się do Bayou La Batre, gdzie spotyka rodzinę Bubby i odwiedza jego grób. Zakupuje kuter do połowu krewetek, który nazywa imieniem Jenny. Po pewnym czasie dołącza do niego Dan Taylor, realizując wcześniejszą deklarację i obejmując funkcję bosmana. Początkowo połowy są nieudane, co skłania Gumpa do regularnych wizyt w miejscowym kościele protestanckim. Podczas jednej z wypraw kuter trafia na silny sztorm; Dan w jego trakcie prowokacyjnie zwraca się do nieba, rzucając wyzwanie losowi. Po przejściu burzy okazuje się, że kuter „Jenny” jako jedyny przetrwał nawałnicę – wszystkie inne zostały zniszczone. Od tej pory połowy przynoszą obfite zyski. W rezultacie Gump i Taylor zakładają wspólnie firmę Bubba-Gump Shrimp Company.

Mężczyzna, któremu Gump opowiadał tę historię, nie uwierzył mu. Do końca wysłuchała go już tylko staruszka, która z początku nie chciała robić przykrości Forrestowi, jednak po zobaczeniu zdjęcia Gumpa i Dana na okładce Fortune, uwierzyła mu.

Po opisanych wydarzeniach Taylor po raz pierwszy podziękował Gumpowi za ocalenie życia. Forrest zauważył, że „Dan, choć nigdy tego nie wyraził słowami, najwyraźniej pogodził się z Bogiem”. Wkrótce Gump otrzymał wiadomość o chorobie matki i konieczności jej odwiedzenia. Kilka dni później, we wtorek, kobieta zmarła. Gump nie powrócił już do połowów krewetek. Dan zainwestował zarobione środki w firmę Apple (uważał, że to firma przetwórstwa owocowego), dzięki czemu obaj „nie musieli się już martwić o finanse”. W konsekwencji Gump przeznaczył swoje pieniądze na budowę kościoła zielonoświątkowego, szpitala dla rybaków w Bayou La Batre oraz przekazał rodzinie Bubby udział w zyskach. Jako milioner, ceniący swoją nową rolę, Gump za darmo kosił trawę na stadionach. Niedługo potem odwiedziła go Jenny, która zamieszkała u niego. Po kilku dniach Forrest się jej oświadczył, lecz Jenny odmówiła, twierdząc, że Gump nie zdaje sobie sprawy z powagi propozycji. Mimo to nocą przyszła do niego, i wtedy po raz pierwszy doszło między nimi do stosunku. Następnego dnia Jenny uciekła. Nie mogąc doczekać się jej powrotu, Gump spontanicznie zaczął biegać, bez konkretnego celu, co doprowadziło go do wybrzeża Atlantyku. Następnie zawrócił i dobiegł do wybrzeża Pacyfiku, kontynuując bieg przez całe Stany Zjednoczone. Szybko zyskał dużą popularność, a coraz więcej osób dołączało do niego, prosząc o pomoc. Bieg trwał 3 lata, 2 miesiące, 14 dni i 16 godzin, aż nagle, ku zaskoczeniu wszystkich, zmęczył się i wrócił do domu. Tam otrzymał list od Jenny, z prośbą, by odwiedził ją w Savannah. Tak Forrest znalazł się na tym przystanku.

W tym momencie narracja powraca do teraźniejszości — retrospekcje dobiegają końca. Starsza kobieta, która jako jedyna wysłuchała historii Forresta Gumpa do końca, informuje go, że nie musi czekać na autobus, ponieważ dom, do którego zmierza, znajduje się nieopodal. Forrest natychmiast udaje się pieszo do Jenny.