Tiramisu (wł. tiramisù , wen. tiramesù, od tira mi sù = „popraw mi humor”, dosł. „podnieś mnie”) – deser złożony z warstw biszkopcików nasączonych kawą espresso oraz kremu przygotowanego z mascarpone, jaj (w zależności od przepisu, z samych żółtek lub również z wykorzystaniem piany ubitej z białek) i cukru, oprószony warstwą ciemnego proszku kakaowego. Czasem do kawy dodaje się alkohol, może to być , likier z orzechów laskowych, amaretto, wino marsala etc.
Deser ten, tradycyjnie okrągły, przyjmuje obecnie najróżniejsze rozmiary i kształty, choć na ogół jest to prostokątne lub okrągłe ciastko o rozmiarach zbliżonych do polskich wuzetek.
Według jednej z wersji, najstarszy znany przepis na tiramisu pochodzi z 1959 roku, a jego autorką była Norma Pielli, właścicielka i szefowa kuchni hotelu Albergo Roma w alpejskim miasteczku Tolmezzo leżącym w regionie Friuli-Wenecja Julijska. Wedle innej, deser ten wymyślony został w północnych Włoszech, gdzie w 1969 roku cukiernik Roberto Linguanotto przygotował oryginalną recepturę wspólnie z Albą Di Pillo – żoną Ado Campeola, restauratora Alle Beccherie w Treviso, w regionie Wenecja Euganejska. Tiramisu trafiło oficjalnie do menu jego restauracji w 1972 roku. Pierwsze wzmianki o deserze ukazały się w 1981 roku w kolumnie w kwartalniku kulinarnym Veneto. 15 października 2010 roku oficjalnie zdeponowała recepturę z restauracji Le Beccherie jako dziedzictwo gastronomiczne. W 2017 roku tiramisu zostało wpisane na ministerialną listę (prodotto agroalimentare tradizionale, PAT) z regionu Friuli, co wywołało oburzenie Wenecjan. Tiramisu z Wenecji Euganejskiej wpisano na listę PAT w 2024 roku.
Tiramisu ma opinię dania pożywnego i regenerującego. Spożywane jest jako deser ale też jako drugie śniadanie. Tiramisu podaje się silnie schłodzone, zwykle do kawy espresso.
Przypisy
Linki zewnętrzne Dario Dongo: Tiramisu: the true story of Veneto and Friuli. Great Italian Food Trade, 2026-02-27.
Kategoria:Desery Kategoria:Kuchnia włoska Kategoria:Potrawy z jaj Kategoria:Ciasta deserowe Kategoria:Kawa