thumb|Tokarka uniwersalna
Tokarka – obrabiarka przeznaczona do obróbki skrawaniem przedmiotów najczęściej o powierzchni brył obrotowych (wałki, stożki, kule, gwinty wewnętrzne i zewnętrzne). Narzędziem obróbczym są najczęściej nóż tokarski, wiertło lub narzędzia do gwintowania. Obróbkę na tokarce nazywa się toczeniem. Toczenie wykonuje się poprzez wprawienie obrabianego przedmiotu w ruch obrotowy, a następnie skrawanie jego powierzchni narzędziem obróbczym. Obrabiany przedmiot mocuje się w tym celu w uchwycie bądź w kłach.
Wyposażenie elektroniczne, rozbudowa funkcji oraz sterowanie numeryczne przekształciły konwencjonalną tokarkę w obrabiarkę CNC będącą elementem struktur zintegrowanego wytwarzania CIM.
Podział tokarek
kłowe: służą do obróbki przedmiotów, które są przynajmniej sześciokrotnie dłuższe od swojej średnicy; obrabiany element jest umieszczany między wrzecionem a tzw. kłem (poziomą „podpórką” w kształcie stożka, pozwalającą na swobodny obrót). Tokarki kłowe dzieli się na: stołowe – służą do precyzyjnej obróbki małych elementów np. w przemyśle zegarmistrzowskim, optycznym, precyzyjnym i drobnej wytwórczości uniwersalne – używa się ich do obróbki (zgrubnej i precyzyjnej) metalowych przedmiotów i nacinania gwintów produkcyjne – stosowane w mało- i średnioseryjnej produkcji; charakteryzuje je dość duża prędkość i szeroki zakres zastosowań, ale nie da się nimi gwintować wielonożowe – używa się ich do dokładnej obróbki kilkoma nożami jednocześnie ciężkie – służą do wszechstronnej obróbki bardzo dużych przedmiotów (nawet sześćdziesięciotonowych); można na nich: toczyć (zgrubnie), frezować rowki wpustowe i płaszczyzny, nacinać gwinty, wytaczać, wiercić itp. do obróbki gładkościowej – służą do obróbki wykańczającej za pomocą bardzo ostrych noży kopiarki – służą do kopiowania kształtu przedmiotu ze wzornika uchwytowe – w których obrabiany element jest trzymany w uchwycie wrzeciona. Dzieli się je na: poziome – automatyczne, mogą obrabiać przedmiot kilkoma narzędziami jednocześnie pionowe – zapewniają lepszy dostęp do obrabianego przedmiotu tarczowe – służą do obróbki niskich przedmiotów o dużej średnicy (tarcz, kół) karuzelowe – odmiana tokarki tarczowej o pionowej konstrukcji; zapewnia większą: stabilność obrabianego przedmiotu, dokładność i ergonomię rewolwerowe – posiadają obrotową głowicę rewolwerową, na której są umieszczone narzędzia w kolejności ich użycia; są szybkie i wydajne półautomaty tokarskie – cykl pracy jest zautomatyzowany, ale człowiek musi założyć i zdjąć obrabiany przedmiot automaty tokarskie: (jedno- oraz wielowrzecionowe) – nie potrzebują obsługi podczas pracy zataczarki – obrabiają zataczane zęby frezowe specjalne (branżowe) – ich konstrukcja jest nastawiona na obróbkę części wykorzystywanych w konkretnej gałęzi przemysłu, do której są specjalizowane (np. hutnictwo, przemysł samochodowy)
Historia tokarki pierwsze, prymitywne tokarki powstały prawdopodobnie w Mykenach ok. 1200 r. p.n.e., a na pewno Etruskowie znali je 700 lat p.n.e. w średniowieczu powszechnie stosowano tokarki napędzane kołem wodnym Leonardo da Vinci zaprojektował (ok. 1485 r.) tokarkę z napędem ręcznym i pierwszą tokarkę do gwintów prototyp automatu tokarskiego do kopiowania wynalazł Andriej Nartow w 1712 roku w pierwszej połowie XIX w. Henry Maudlay skonstruował pierwszą całkowicie metalową tokarkę pierwszy automat tokarski wynalazł C. Spencer w 1870 roku.
Przypisy
Kategoria:Obrabiarki