Książka skarg i wniosków (także książka skarg i zażaleń) – zeszyt lub gotowa księga, do której klienci mogli wpisywać krytyczne uwagi dotyczące pracy placówek handlowych i usługowych.

Stanowiła w Polsce Ludowej obowiązkowe wyposażenie uspołecznionych placówek handlu detalicznego, gastronomicznych i usługowych, które powinno znajdować się w widocznym i swobodnie dostępnym miejscuRozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 sierpnia 1980 r. w sprawie książek skarg i wniosków w placówkach handlowych, gastronomicznych i usługowych (). Każda osoba, która zamierzała skorzystać z książki, miała prawo otrzymać ją na żądanieZarządzenie Ministra Handlu Wewnętrznego z dnia 20 grudnia 1960 r. w sprawie książek do wpisywania skarg i wniosków w uspołecznionych placówkach handlu detalicznego i przemysłu gastronomicznego (M.P. 1960 nr 95 poz. 420). Po raz pierwszy wprowadzone zostały w 1954 roku uchwałą Rady Państwa i Rady Ministrów z 14 grudnia 1950 roku „w sprawie rozpatrywania i załatwiania odwołań, listów i zażaleń ludności oraz krytyki prasowej”. Zarządzeniem Ministra Kolei z 6 lipca 1951 ustalono prowadzenie książki zażaleń na stacjach kolei państwowychZarządzenie Ministra Kolei z dnia 6 lipca 1951 r. w sprawie prowadzenia książek zażaleń na stacjach kolei państwowych (). Rolę strażnika jakości pełnić miały prezydia rad narodowych.

Książki te były w praktyce zeszytami przywiązanymi sznurkiem, do których były wpisywane skargi, zażalenia, a także pochwały klientów sklepów i zakładów usługowych. Duża liczba krytycznych wpisów groziła naganą, potrąceniem premii, a nawet dyscyplinarnym przesunięciem na inne stanowisko.

Książki skarg i wniosków zachowały się obecnie jedynie w prywatnych zbiorach. Nie było obowiązku ich magazynowania w archiwach państwowych czy zakładowych.

W kulturze Książka skarg i wniosków – film dokumentalny z 2000

Zobacz też

Reglamentacja towarów w PRL Kolejka (zbiorowość) Sprzedaż wiązana

Przypisy

Bibliografia Uchwała nr 151 Rady Ministrów z dnia 30 lipca 1971 r. w sprawie organizacji przyjmowania, rozpatrywania i załatwiania skarg i wniosków () Zarządzenie Ministra Handlu Wewnętrznego z dnia 1 września 1971 r. w sprawie książek skarg i wniosków w uspołecznionych placówkach handlu detalicznego i przemysłu gastronomicznego ()

Kategoria:Usługi Kategoria:Życie codzienne w PRL