Janusz Ballenstedt (ur. 5 marca 1921 w Poznaniu, zm. 8 stycznia 2005 w Dannemois) – polski architekt, publicysta, wykładowca i teoretyk architektury.
Życiorys Był synem Adama Ballenstedta i Marii Wiewiórowskiej. W 1939 ukończył Liceum w Poznaniu. Brał udział w kampanii wrześniowej jako ochotnik w taborach 15. Pułku Ułanów. W 1940 po wysiedleniu rodziny przez Niemców przeniósł się do Krakowa, gdzie pracował jako technik w Generalnej Dyrekcji Kolei Wschodniej. Maturę zdał jako eksternista w 1945. Studiował architekturę na Politechnice Krakowskiej, którą ukończył w 1949.
Zmarł 8 stycznia 2005 roku w Dannemois. Pochowany na Cmentarzu Junikowo w PoznaniuJ. Krzysztof Lenartowicz :Janusz Ballenstedt i jego teoria minimum w architekturze. „Teka Komisji Urbanistyki i Architektury”. T. XLVI (2018), s. 41–59.
Kariera zawodowa W latach 1947–1951 był asystentem na Wydziale Architektury Politechniki Krakowskiej.
Od 1960 pracował jako wykładowca na Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie, gdzie prowadził wykłady z historii i teorii architektury oraz historii kultury europejskiej.
Na przełomie lat 1949–1950 przebywał we Francji jako stypendysta rządu francuskiego. W 1950 r. w Paryżu urządził wystawę prac własnych.
W latach 1948–1950 zatrudniony jako projektant w Centralnym Biurze Projektów Budownictwa Przemysłu Węglowego oraz w Centralnym Biurze Projektów Architektonicznych i Budowlanych tamże.
Od 1951 pracował w Biurze Projektowym Budownictwa Ogólnego „Miastoprojekt” w Krakowie. Należał m.in. do zespołu architektów projektujących Nową Hutę.
W latach 1952–1959 jako członek Związku Polskich Artystów Plastyków, podjął własną wolną praktykę projektując i kierując realizacjami licznych wystaw w kraju i zagranicą.
W 1962 otworzył przewód doktorski pod kierunkiem prof. Juliusza Żórawskiego na Wydziale Architektury Politechniki Krakowskiej, którego nigdy nie sfinalizował.
W 1964 został zaangażowany do zorganizowania IV Katedry Form Funkcjonalnych Wydziału Malarstwa i Grafiki ASP w Krakowie - Oddział Grafiki w Katowicach. Opracował szczegółowy program dydaktyczny nowego kierunku nauczania oraz zaprojektował pawilon wydziału.
W 1970 wyjechał na stałe do Francji, gdzie rozpoczął pracę projektową i wykładał historię architektury europejskiej na Ecole Speciale d’ArchitectureStrona internetowa In memoriam. Pamięci architektów polskich http://www.inmemoriam.architektsarp.pl/pokaz/janusz_ballenstedt,710.
Projekty i realizacje Projektował i realizował obiekty dla górnictwa węglowego oraz obiekty użyteczności publicznej. Brał udział w konkursach architektonicznych.
Centrum Administracyjne Kombinatu Nowa Huta (współautorzy – Marta Ingarden i Janusz Ingarden (1950–1955) Gmach Biura Studiów i Projektów Górniczych, Katowice, Pl. Grunwaldzki (przed 1960) projekt rozbudowy siedziby Centralnego Zarządu Przemysłu Węglowego w Katowicach (1948) projekt biurowca Centralnego Zarządu Biur Projektowo-Montażowych w Katowicach (1949) projekt Poczty Głównej w Zakopanem (1958) projekt kościoła w Zawoi (1958) trzy domy mieszkalne na Krupówkach w Zakopanem (1959) wnętrza Miejskiego Domu Kultury „Kazimierz” w Sosnowcu (freski, sgraffita, rzeźba, współpraca Bogdan Kotarba) (1962–1966) projekt pawilonu dla Ministerstwa Chemii (1962) projekt zagospodarowania terenów Głównego Instytutu Paliw Naturalnych w Katowicach (1949) projekt zbiornika wody w Lasku Wolskim w Krakowie (1960) typowy projekt cechowni (łupina żelbetowa 30 x 30 m) (1951) fabryka w Avallon (Francja) fabryka w Auby (Francja) projekt żyrandoli w kościele w Kętrzynie projekt wnętrza PAST-y w Warszawie
Projekty wystawiennicze
Wystawa Jubileuszowa Mikołaja Kopernika w Collegium Maius Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie (1953) Wystawa Jubileuszowa Stanisława Wyspiańskiego w Muzeum Narodowym w Krakowie (1957) Wystawa Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau w Oświęcimiu projekty zagranicznych wystaw sztuki polskiej w Montevideo, Hamburgu, Pekinie, Belgradzie, Tokio, Londynie i Wenecji
Projekty konkursowe
pawilon na Światowej Wystawie w Brukseli – EXPO-58, IV nagroda (1956) Centrum Kulturalne w Leopoldville (1958) Trinity College Library w Dublinie (1960) Teatr w Lublinie (współpraca – Jan Krug) (1959) Dom Towarowy w Gdyni (1961)
Dorobek naukowy Był cenionym dydaktykiem. Apologetą Le Corbusiera i Juliusza Żórawskiego, znanym publicystą i krytykiem architektury. Publikował na łamach czasopism, m.in.: „Architektura”, „Fundamenty”, „Teka Komisji Urbanistyki i Architektury”, „Kwartalnik Architektury i Urbanistyki”.
Monografia Architektura. Historia i teoria, Warszawa–Poznań: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2000, ss. 664, .
Ważniejsze artykuły Teoria minimum w architekturze / Theory of the minimum in architecture, „Teka Komisji Urbanistyki i Architektury”, T. XLV, 2017, s. 29–74, .
Stowarzyszenia Stowarzyszenie Architektów Polskich, Oddział w Krakowie (od 1979) Związek Polskich Artystów Plastyków
Życie prywatne Dwukrotnie żonaty. W 1944 poślubił Halinę Mikołajską (rozwód 1948), w 1958 Marię Kościałkowską (1922–2020). Mieszkał w Krakowie przy ul. Długiej 32/16. Jego stryjem był Lucjan Ballenstedt.
Galeria zdjęć
Przypisy
Bibliografia J. Krzysztof Lenartowicz: Janusz Ballenstedt i jego teoria minimum w architekturze, „Teka Komisji Urbanistyki i Architektury”, T. XLVI, 2018, s. 41–59, . Aneta Borowik: Nowe Katowice. Forma i ideologia polskiej architektury powojennej na przykładzie Katowic (1945–1980), Warszawa: Wydawnictwo Neriton, 2019, s. 460–461, . Ryszard Nakonieczny: Rzeźby jako atraktory dynamiczne (kinetyczno-luministyczne) w przestrzeni publicznej współczesnego miasta – studium trzech przypadków, [w:] Badania interdyscyplinarne w architekturze 1 (BIWA 1). Monografia konferencyjna, T. 2: Przestrzenie publiczne w mieście. Gliwice: Wydział Architektury Politechniki Śląskiej, 2015, s. 17–26, .
Kategoria:Absolwenci Politechniki Krakowskiej im. Tadeusza Kościuszki Kategoria:Polscy architekci Kategoria:Polscy publicyści Kategoria:Urodzeni w 1021 Kategoria:Nauczyciele akademiccy Akademii Sztuk Pięknych im. Jana Matejki w Krakowie Kategoria:Zmarli w 2005 Kategoria:Ludzie urodzeni w Poznaniu