Olej krotonowy, inaczej olej biegulcowy, krotniowy, krocieniowy lub tyglowy – olej otrzymywany poprzez tłoczenie na zimno nasion krotonu przeczyszczającego (Croton tiglium), uprawianego w południowej Azji (Indie, Cejlon, Chiny) i w Afryce (Zanzibar). W farmacji używa się nazw oleum crotonis i oleum tiglii.
Olej krotonowy składa się w ok. 90% z kwasów tłuszczowych, w tym do 55% kwas oleinowy, do 30% kwas linolowy, do 11% kwas mirystynowy, ok. 4% kwas krotonowy i w mniejszych ilościach kwas tyglowy, kwas palmitynowy, kwas laurynowy, kwas walerianowy, kwas masłowy.
Właściwości Parametr Wartość numer CAS numer RTECS GQ6300000 gęstość liczba jodowa 90–115 liczba estrowa 203–215 współczynnik załamania 1,476–1,477 Olej krotonowy jest wrażliwy na tlen i światło, dlatego musi być przechowywany w ciemnym i chłodnym miejscu, szczelnie zamknięty. Świeżo wytłoczony olej jest żółty, w miarę starzenia się – brązowieje. Początkowo smakuje jak olej, ale po pewnym czasie staje się ostry, palący i rozgrzewający. Wcierany w skórę wywołuje zaczerwienienie, pokrzywkę, pęcherze, a nawet ropnie, co dawniej było wykorzystywane w terapii bodźcowej. Stosowali go również żołnierze do wywoływania objawów chorobowych na błonach śluzowych i skórze, aby uzyskać wolne dni, a nawet odroczenie służby wojskowej.
Zagrożenia Olej krotonowy to jeden z najsilniejszych znanych środków przeczyszczających. Już kilka kropel zażytych doustnie może wywołać śmierć poprzez ostre zapalenie jelit. Stosowany był przed II wojną światową tylko przy bardzo uporczywych zaparciach stolca, doustnie 0,05 g na dawkę w emulsji z olejem rycynowym, choć już wtedy niektórzy farmakolodzy uważali go za zbyt toksyczny. Stosowany był również przeciwko tasiemcowi układu pokarmowego.
Olej krotonowy stosowany donosowo w stanach zapalnych błony śluzowej nosa kojarzony jest ze zwiększonym ryzykiem zachorowań na raka części nosowej gardła.
Zobacz też forbol
Przypisy
Bibliografia
Krotonowy, olej