thumb|240px thumb|240px Żagiew wielogłowa (Polyporus umbellatus (Pers.) Fr.) – gatunek grzybów należący do rodziny żagwiowatych (Polyporaceae).
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Polyporus, Polyporaceae, Polyporales, Incertae sedis, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.
Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował w 1801 r. Christiaan Hendrik Persoon nadając mu nazwę Boletus umbellatus. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadał mu w 1821 r. Elias Fries, przenosząc go do rodzaju Polyporus.
Synonimy naukowe:
Nazwę polską zaproponował Władysław Wojewoda w 1999 r. W polskim piśmiennictwie mykologicznym gatunek ten ma też inne nazwy: huba okółkowa, żagiew okółkowa, wielogłówka okółkowa.
Morfologia Ze wspólnego trzonu wyrastają rozgałęzione, gęste zbiorowiska licznych owocników, kształtem przypominające nieregularne, kuliste formy o średnicy 10 – 50 cm. Kapelusz Średnicy 2–4 cm, nieregularny, z włókniście zamszową i łuskowato popękaną powierzchnią. Łuski ochrowo-brązowe do siwo-brązowych. Rurki 1–1,5 mm długości, słomkowożółte, daleko zbiegające na trzon. Trzon Białawy, czasem kremowy, nieregularnie przyłączony do sąsiednich trzonów, wyrastający z rozgałęzionej miąższowej podstawy – skleroty, pobierającej składniki odżywcze z podłoża. Miąższ Białawy, mięsisty; zapach przyjemny, przypomina koper; smak przyjemny, z cierpkim posmakiem. Wysyp zarodników Biały. Zarodniki cylindryczne, gładkie, bezbarwne, 7–10 × 3–4 µm. Gatunki podobne Jadalna żagwica listkowata (Grifola frondosa). Jej pojedyncze kapelusze mają łopatkowaty, kształt wachlarzowaty, łopatkowaty, klinowaty bez centralnie osadzonych trzonów.
Występowanie i siedlisko W Polsce gatunek rzadki. Do 2020 r. podano około 100 jego stanowisk. Znajduje się na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski. Ma status V – gatunek narażony, który zapewne w najbliższej przyszłości przesunie się do kategorii wymierających, jeśli nadal będą działać czynniki zagrożenia. Znajduje się na listach gatunków zagrożonych także w Austrii, Belgii, Niemczech, Danii, Estonii, Litwie, Norwegii, Holandii, Szwecji, Finlandii. W latach 1983–2014 objęty był ochroną ścisłą, a od roku 2014 ochroną częściową. Dopuszczone jest pozyskiwanie owocników w celach gospodarczych po uzyskaniu stosownych zezwoleń.
Naziemny grzyb saprotroficzny. Pojawia się od lata do jesieni na korzeniach żywych drzew liściastych i przy pniach. W tym samym miejscu owocuje przez wiele lat. Stwierdzono występowanie na klonach, bukach i dębach. Owocniki pojawiają się od czerwca do października.
Znaczenie Grzyb jadalny, nadaje się na zupę grzybową. Popularny zwłaszcza we wschodniej Słowacji. Grzyb leczniczy. Ma działanie przeciwnowotworowe, immunomodulacyjne, hepatoprotekcyjne i antyastmatyczne.
Przypisy
Kategoria:Grzyby chronione Kategoria:Grzyby jadalne Kategoria:Grzyby lecznicze Kategoria:Mykobiota Polski Kategoria:Żagwiowate