thumb|Pocztowy pancerny. Pocztowy – członek pocztu, był żołnierzem służącym w wojsku autoramentu narodowego. Służył u szlachcica-towarzysza, który był właścicielem pocztuPolskie tradycje wojskowe... s. 186. Liczba pocztowych w chorągwiach „poważnego znaku”, takich jak husaria lub pancerni, była znacznie większa od liczby towarzyszyR. Sikora: Wojskowość polska... s. 76.
Pocztowi posiadali dodatkowy obowiązek ochrony towarzysza. W chorągwiach lekkiej jazdy pocztowi i towarzysze zazwyczaj walczyli samodzielnie. Pocztowi zwani byli również pacholikami, czeladnikami, szeregowymi lub osiadaczamiJ. Cichowski: Husaria... s. 23. W chorągwiach husarskich, w odróżnieniu od towarzyszy, często ubierali się w tańsze skóry wilcze lub niedźwiedzie spinane na lewym ramieniu, będąc również wyposażeni w łuk lub długą broń strzelecką (np. bandolet, rusznicę lub muszkiet)P. Skworoda: Wojny Rzeczypospolitej... s. 123–124.
Liczba pocztowych zależała od zamożności towarzysza i była jej wyrazem. Uposażenie towarzysza zależało od liczby pocztowychR. Sikora: Wojskowość polska... s. 77.
Podział na towarzyszy i pocztowych, powstały jako spadkobierca tradycji pocztu rycerskiego, został unormowany w formacjach obrony potocznejM. Plewczyński: Żołnierz jazdy... s. 31. Poprzez czasy służby wojsk kwarcianych i wojsk suplementowych oraz późniejszych wojsk komputowych, utrzymał się w polskim wojsku praktycznie do końca Rzeczypospolitej i obowiązywał jeszcze w oddziałach Kawalerii Narodowej.
Przypisy
Bibliografia Jerzy Cichowski, Andrzej Szulczyński: Husaria, Warszawa: Wyd. MON, Warszawa 1981 Radosław Sikora: Wojskowość polska w dobie wojny polsko-szwedzkiej 1626-1629. Kryzys mocarstwa, wyd. "Sorus", Poznań 2005 Polskie tradycje wojskowe T.1, red. J. Sikorski, wyd. MON, Warszawa 1990 Marek Plewczyński: Żołnierz jazdy obrony potocznej za panowania Zygmunta Augusta, wyd. PWN, Warszawa 1985 Paweł Skworoda: Wojny Rzeczypospolitej Obojga Narodów ze Szwecją, wyd."Trio", Warszawa 2007
Kategoria:Wojsko I Rzeczypospolitej