thumb|300px|Szkoły w Greifenbergu na karcie pocztowej z 1898 roku Historia oświaty w Gryficach obejmuje okres działalności oświatowej w mieście od II połowy XIV wieku.

Dzieje oświaty gryfickiej rozpoczęły się wraz z utworzeniem szkoły łacińskiej w II połowie XIV wieku działającej pod patronatem kościoła Mariackiego oraz średniej szkoły łacińskiej Leordanusa (XV wiek), która była tzw. placówką fundacyjną (także partykularną), a funkcjonowała pod egidą miejscowego magistratu. Przez prawie 150 lat były one jedynymi placówkami oświatowymi do czasu powstania drugiej fundacyjnej szkoły dla dziewcząt (II połołowa XVI wieku). W XIX wieku odnotowano działalność szkolnictwa elementarnego (np. żydowska szkoła dla chłopców) i gimnazjalnego (Gimnazjum im. Fryderyka Wilhelma). Powstała również Przygotowawcza Szkoła Podoficerska oraz Prywatna Wyższa Szkoła Żeńska. System oświatowy, jaki był spotykany w Greifenbergu (dziś Gryfice), był dostosowany do lokalnych, kościelnych i państwowych potrzeb.

Reformy oświatowe przeprowadzone przez Królestwo Prus (XVIII wiek) wprowadziły powszechny obowiązek szkolny dla dzieci w wieku 5–12 lat. Do XIX wieku w szkołach kształcono przede wszystkim chłopców, choć na terenie miasta działała szkoła dla dziewcząt. Wprowadzano powoli system kształcenia koedukacyjnego („szkoła darmowa”), szczególnie po reformach oświatowych w latach 1886–1887, kiedy szkoły przeszły pod centralne zarządzanie cesarstwa. Placówki stały się jednocześnie szkołami państwowymi.

Po 1945 roku w Gryficach rozwijała się polska oświata. Wprowadzono powszechny obowiązek szkolny oraz centralny zarząd nad rozwojem edukacji (1945 rok). W mieście do czasu reformy oświaty w 1999 roku powstały szkoły podstawowe, średnie i zawodowe. Wskutek zmian oświatowych zostały utworzone dwa gimnazja i szkoły ponadgimnazjalne. Rozwinęło się także szkolnictwo pomaturalne (Studium Nauczycielskie), wyższe, zawodowe, prywatne i dla pracujących.

Schyłek średniowiecza thumb|220px|Przy kościele farnym mieściła się szkoła łacińska – widok na obiekt sakralny w 1930 r.

Źródła o szkołach łacińskich Pod koniec XIV w. rozpoczął się rozwój lokalnej oświaty, w której partycypowali książęta pomorscy z dynastii Gryfitów przy współudziale miejscowego kleru i władz miasta. W jednym z dokumentów z 1386 r. wymieniona została szkoła łacińska w Greifenbergu, która była jedną z najstarszych szkół łacińskich na PomorzuPierwsze informacje źródłowe o szkole na Pomorzu Zachodnim pochodzą z 1089 r. W Trzebiatowie (niem. Treptow a.d. Rega), 19 km od Greifenbergu powstała szkoła łacińska w 1328 r. Za: . Według H. Berghausa w Greifenbergu taka placówka powstała dopiero w 1426 r. Być może badacz miał na myśli drugą (niezależną) placówkę oświatową, która powstała ówcześnie w mieście (tj. łacińską szkołę średnią), biorąc pod uwagę populację ośrodka (ponad 1200 osób).

Szkoła łacińska Pozycja szkoły łacińskiej nie była wysoka. Rektorowi (łac. rector scolarium) Johannesowi Parsowowi odmawiano tytułu dominus (łac.), określano go jedynie tytułem „mistrza”. Jego uczniów nazywano „czeladnikami sztuki nauczania”. Tworzyli oni chór kościelny, mieli obowiązek uczestnictwa w trzech kolejnych nabożeństwach, pogrzebach i asystach do chorego. Szkoła działała pod patronatem kościoła Mariackiego.

Szkoła łacińska, która powstała z inicjatywy miejscowego kleru, była najprawdopodobniej przeznaczona dla uboższej i zamożnej warstwy miasta. Powstanie tego typu szkoły było spowodowane tym, że Kościół uzurpował sobie prawo do zakładania szkół. W okresie wieków średnich przy kościołach powstawały szkoły klasztorne, katedralne i parafialne, poza szkołami średnimi, niższymi i najniższymi. Te ostatnie mogły zakładać osoby prywatne i zainteresowane niesieniem oświaty rady miejskie. 31 marca 1658 r. szkoła ta uległa zniszczeniu na skutek pierwszego wielkiego pożaru miasta. Prócz szkoły spłonął również kalefaktorat (bursa dla ubogich uczniów). Prawdopodobnie zostały one odbudowane w kolejnych latach. thumb|220px|Siedem sztuk wyzwolonych z Hortus deliciarum Herrady z Landsbergu Szkoła łacińska opierała swój program kształcenia na siedmiu sztukach wyzwolonych (łac. septem artes liberales). Pierwszym etapem szkolnictwa było nauczanie pisania i czytania, gramatyki łacińskiej, zapoznanie z utworami klasycznymi. W drugim etapie podejmowano nauczanie w dziedzinach: retoryki i dialektyki (tzw. łac. trivium, które z gramatyką stanowiło niższy stopień kształcenia). Językiem wiodącym w nauczaniu pozostawała łacina}

Średnia szkoła łacińska Leonardusa Lata II poł. XV w. przyniosły zmiany organizacyjne szkoły w Greifenbergu. W dokumencie fundacyjnym z 1477 r. sformułowano obowiązki rektora łacińskiej szkoły średniej (niem. Lateinschulen) – Leonardusa. Wobec rektora rada miejska używała miana unserer Stadt Denere (pol. sługa naszego miasta). Wzmianka o łacińskiej szkole średniej (1426 r.?) świadczy, że rajcy miejscy wraz z miejscową elitą możnych starali się o rozszerzenie bazy oświatowej o szkolnictwo średnie, które obejmowało jedynie zamożniejszą warstwę, z uwagi na ponoszone (w połowie) koszty utrzymania nauczycieli i prawdopodobnie edukacji. Tym samym szkoła stała się drugą łacińską instytucją oświatową (typ szkoły partykularnej).

W odróżnieniu od szkoły łacińskiej niższego stopnia była podległa i zarządzana przez radę miasta. Pensja nauczyciela wynosiła 90 marek. Pod koniec XV w. szkoła zatrudniała dwóch nauczycieli – rektora i kantora. Jej celem było m.in. przygotowanie młodzieży do pracy w handlu i miejscowej administracji. Zakres dydaktyczny obejmował arytmetykę, geometrię, muzykę i astronomię (tzw. łac. quatrivium, stopień wyższy). Językiem nauczanym pozostawała nadal łacina. Prawdopodobnie ze względu na kształcenie młodzieży zamożnej warstwy miasta, rozszerzono program nauczania o geografię i elementy prawa.

Stopień wyższy nauczania był także uważany jako wstęp do podejmowania dalszej edukacji w zakresie nauk filozoficznych i teologicznych. Do siedmiu sztuk wyzwolonych (łac. Septem artes liberales) obowiązywał podręcznik Martianusa Felixa Capelli (VI w.), który obejmował zakres propagowanych nauk oraz Instytutiones Kasjodora (VI w.), który „dostosował (tenże) podręcznik do potrzeb Kościoła”Za:

Okres wczesnonowożytny thumb|left|120px|J. Bugenhagen

Reformacja na Pomorzu Trzebiatów stał się głównym ośrodkiem myśli reformacyjnej, szczególnie po obradach sejmu trzebiatowskiego, na którym wyrażono zgodę na wprowadzenie luteranizmu na Pomorzu.

Dużą rolę w szerzeniu myśli reformacyjnej na ziemi greifenberdzkiej wykazali: J. Bugenhagen, lektor Collegium presbiterorum sive sacerdotum (pol. Kolegium kapłanów) w klasztorze białobockim (niem. Belbuck) oraz Jerzy I, książę pomorski. Temu ostatniemu w 1524 r. przedstawiciele 45 rodów rycerskich złożyli przysięgę i hołd z posiadłości lennych. Zjazd odbył się przy udziale władz miejskich w Greifenbergu. Sam książę zainteresował się naukami M. Lutra już podczas sejmu wormackiego, w którym uczestniczył. Nauki te wywarły ogromny wpływ na księciu, który po objęciu rządów w 1523 r. sprawował kontrolę nie tylko nad wprowadzaniem nowej religii, ale również nad przejmowaniem dóbr po kościołach katolickich.

Zmiany oświatowe Od 1565 r. w ślad za reformacją nastąpiły zmiany w oświacie. W szkole miejskiej wprowadzono nowy program szkolny, rozpoczęto nauczanie języków: niemieckiego, łaciny i greki. Nowy program zakładał istnienie trzech klas i zatrudnianie trzech nauczycieli – rektora, subrektora i kantora. Ówczesne szkoły funkcjonowały na podstawie zarządzeń wydanych w ordynacji kościelnej Die Kerken – Ordenige des gantzen Pamerlandes, które w rozdziale V dokumentu regulowały kwestię oświaty. Nowym elementem było wprowadzenie do nich nauczania języka niemieckiego i koordynacji pracy ze szkołami partykularnymi. Źródła nie przekazują o działalności tego typu szkoły, poza średnią szkołą łacińską na terenie miasta. Natomiast w 1580 r. otworzono szkołę dla dziewcząt (typ szkoły fundacyjnej) .

Reformy administracyjne Postanowieniem pokoju westfalskiego w Osnabrück miasto w 1648 r. zostało włączone do Brandenburgii-Prus, a od 1701 r. do Królestwa Prus. W 1713 r. zreformowano ustrój miejski, wiele dziedzin życia miasta podporządkowano komisariatom wojennym. 29 maja 1720 r., w wyniku podpisanego porozumienia pokojowego (21 stycznia 1720 r.) pomiędzy Prusami a Szwecją – król Fryderyk Wilhelm I poczynił starania przeniesienia głównych organów władzy państwa, tj. rząd pomorsko-kamieński (niem. Pommersche und Kamminsche Regierung) oraz Kamery Wojennej i Domen Królewskich (niem. Kriegs und Domänenkammer) ze Stargardu do Szczecina (1723 r.) Kamera została podzielona na 19 powiatów, w tym powiat greifenberdzki oraz 4 odrębne obwody.

thumb|left|120px|Fryderyk Wilhelm, reformator szkolnictwa pruskiego

Reformy szkolne (pruski system nauczania) W ślad za reformą administracyjną przeprowadzono reformę szkolnictwa (1717, 1735 i 1763 r.) Edykty królewskie wprowadzały powszechny obowiązek szkolny dla dzieci w wieku od piątego do dwunastego roku życia. Jednak przepis ten tyczył jedynie miejscowości (w tym wsi), w których istniały placówki szkolne, a więc także miasta Greifenberg. Natomiast wydany przez Fryderyka Wilhelma I Pruskiego edykt z 1734 r. uwzględniał obowiązek nauczania dzieci w okresie zimowym (codziennie) i letnim (raz bądź dwa razy w tygodniu). Czasem kadra pedagogiczna była uzupełniana przez niewykwalifikowanych pracowników, tj. byłych żołnierzy i inwalidów.

Zmienił się również sposób finansowania szkół. Otrzymywały one tzw. „kapitał początkowy”, który miał zapewnić placówce osobowość prawną. Zajęcia w szkole były prowadzone w systemie pięciodniowym od poniedziałku do piątku, rozpoczynały się o godz. 7 i trwały z przerwami do 17. Prócz obowiązkowej modlitwy nauczano śpiewu, czytano dzieciom ustępy z Biblii, prowadzono ćwiczenia z jęz. niemieckiego i łaciny (gramatyki), ponadto nauczano ortografii i kaligrafii. Zajęcia czasem odbywały się również w soboty. Prócz modlitwy i obowiązkowego czytania Ewangelii prowadzono edukację w zakresie moralności, zasad wiary oraz arytmetyki. W ówczesnych szkołach obowiązywały podręczniki, do których m.in. należały: Allgemeine heilige und weltliche Geschichte Hardiona, Geographie Phenningsa, Naturlehre i Naturgeschichte J.J. Eberta, Grammatik Langena i dzieła Korneliusza Neposa, ponadto Listy Cycerona i De rebus gestis Alexandri Magni Kwintusa Kurcjusza Rufusa. Były to najbardziej rozpowszechnione wydawnictwa, które służyły celom edukacyjnym na Pomorzu.

Od okresu nowożytnego do 1945 thumb|left|120px|Wilhelm von Humboldt

System oświaty według W. v. Humboldta Od 1816 r. w wyniku reformy administracyjnej (1815–1818) miasto stało się siedzibą powiatu w rejencji szczecińskiej – prowincji Pomorze W niemieckiej literaturze przedmiotu spotykana jest data 1818 r. Za: .

Od 1830 r. rozpoczęto rozbudowę sieci szkolnej. Placówki oświatowe działały według nowego systemu oświaty, którego projektodawcą był Wilhelm von Humboldt. Głównym założeniem tej reformy było wprowadzenie powszechnego obowiązku szkolnego dla dzieci szkół podstawowych, tzw. trójstopniowości nauczania (szkoły podstawowe, średnie i wyższe) oraz wyłączenie systemu oświaty spod kontroli Kościoła. Szkoły na poziomie podstawowym prowadziły edukację dzieci w zakresie języka niemieckiego, religii, rachunków, przyrody, geografii, historii, kaligrafii, rysunku i śpiewu. Szkoły średnie natomiast były jednostkami, które przygotowywały młodzież do studiów uniwersyteckich.

Szkolnictwo elementarne i gimnazjalne thumb|220px|Szkoła miejska w 1907 r. thumb|220px|Gimnazjum im. Fryderyka Wilhelma w 1927 r. thumb|220px|Wyższa Szkoła Żeńska w 1910 r. thumb|220px|Przygotowawcza Szkoła Podoficerska w 1905 r.