mały|240px|Objawy na liściu kukurydzy mały|240px mały|240px

Helmintosporioza liści kukurydzy lub żółta plamistość liści kukurydzy () – grzybowa choroba kukurydzy (Zea mys). Opisano 3 gatunki wywołujących ją grzybów: Bipolaris zeicola, Exserohilum turcicum i Cochliobolus heterostrophus (nazwy naukowe według Index Fungorum).

Występowanie i objawy Występuje w południowej Polsce, czyli w najcieplejszych rejonach uprawy kukurydzy. Atakuje kukurydzę i sorgo. Choroba powoduje kilkuprocentowe straty plonu ziarna i pogorszenie jakości paszy.

Objawy zwykle pojawiają się najpierw na dolnych liściach, później na środkowych, w końcu na liściach okrywających kolbę. Są to długie (2,5–15 cm) i eliptyczne, początkowo szaro-zielone, ale potem bladoszare lub przypalone plamy. Często w środku są ciemniejsze i mają nieregularne wydłużone brzegi. Jeżeli na liściu wystąpi kilka plam to blaszka liściowa pęka i liść zasycha. Często całe liście obumierają.

Epidemiologia Grzyb zimuje na resztkach pożniwnych i na ziarnie siewnym w postaci grzybni i zarodników. Chorobie sprzyja wiatr, umiarkowanie deszczowa pogoda, uszkodzenie liści przez mszyce oraz porażenie przez inne grzyby. Jego zarodniki mogą być przenoszone na duże odległości przez wiatr i krople deszczu.

Ochrona Najlepszym sposobem jest uprawa odmian odpornych na helmintosporiozę. Istnieją odmiany zawierające gen Ht odpowiedzialny za odporność na grzyba. Istnieją dwa rodzaje oporności na helmintosporiozę: wywołane przez jeden gen Ht i poligeniczne (kontrolowana przez wiele genów). Odmiany z genem Ht są podatne na niektóre rasy patogenu. Odporność poligeniczna zapewnia odporność wszystkim rasom, ale odporność nie jest tak absolutna jak odporność na Ht. U odmian z genem Ht zmiany na liściach są mniejsze, chlorotyczne i mogą rozwinąć się w liniowe smugi. Zmiany te rzadko wytwarzają zarodniki.

Chorobie zapobiega płodozmian – przestrzeganie czteroletnich przerw w uprawie kukurydzy na tym samym polu, jej natężenie zmniejsza staranne przyorywanie resztek pożniwnych. Stosowanie czteroletniego płodozmianu jest jednak często trudne do zastosowania. Istnieje kilka fungicydów dolistnych przeznaczonych do zwalczania helmintosporiozy.

Przypisy

Kategoria:Grzybowe choroby roślin