Victor Jollos (ur. 12 sierpnia 1887 w Odessie, zm. 5 lipca 1941 w Madison) – niemiecki i amerykański biolog protistolog i genetyk rosyjskiego pochodzenia, zwolennik ortogenezy.
Życiorys Był synem Gregora Jollosa i jego żony Rosy z domu Jurowskiej. Miał siostrę Nadię i brata Waldemara (1886–1953), później pisarza i tłumacza w Zurychu, męża Lavinii Mazzucchetti (1889–1965).
Wraz z rodzicami niedługo po urodzeniu wyemigrował do Niemiec. Studiował zoologię, botanikę i chemię na Uniwersytecie Fryderyka Wilhelma w Berlinie oraz Uniwersytecie Ludwika i Maksymiliana w Monachium. W 1910 otrzymał tytuł doktora na podstawie monografii poświęconej bruzdnicom. Od 1910 do 1912 pracował w Instytucie Zoologicznym u Hertwiga w Monachium, a od 1912 do 1914 u Hartmanna w Instytucie Chorób Zakaźnych w Berlinie. We wrześniu 1914 roku musiał opuścić Instytut, ponieważ cały czas miał rosyjskie obywatelstwoThe experimental research program of Victor Jollos. Annals of the History and Philosophy of Biology 11/2006 ss. 121-126. Rozpoczął wówczas studia medyczne na Uniwersytecie Fryderyka Wilhelma. Tytuł doktora medycyny otrzymał w 1918 roku. Pracował następnie u Wassermanna w Instytucie Terapii Doświadczalnej w Berlinie. W 1921 habilitował się w zoologii i anatomii porównawczej. W 1925 został mianowany profesorem nadzwyczajnym zoologii na Uniwersytecie Kairskim i kierownikiem tamtejszego Instytutu Zoologicznego. Od 1929 był z powrotem w Berlinie; w 1930 mianowano go profesorem nadzwyczajnym w Instytucie Cesarza Wilhelma i kierownikiem laboratorium. W 1933 z powodu żydowskiego pochodzenia został pozbawiony stanowiska i w październiku, razem z żoną Ilse z domu Rappaport (Raven) i dwójką dzieci (Inge i Eva), wyemigrował do Wielkiej Brytanii. Otrzymał propozycję objęcia katedry w Edynburgu, ale wybrał ofertę Uniwersytetu Wisconsin w Madison i wyjechał do Stanów Zjednoczonych. Z powodu różnych trudności stałej posady jednak tam nie otrzymał. Zmarł na zawał serca w 1941 roku.
Dorobek naukowy Prace Jollosa dotyczyły mechanizmów dziedziczenia. Prowadził badania nad orzęskami, u których opisał ukierunkowane modyfikacje budowy uzyskane w kolejnych pokoleniach rozmnażających się bezpłciowo pantofelków; udowodnił też pozajądrowe dziedziczenie tego typu zmian, nazwanych przez niego Dauermodifikationen. Obserwacje Jollosa nie dały się wytłumaczyć w duchu morganizmu, w czym upatruje się przyczyn zahamowania jego kariery naukowej w Stanach Zjednoczonych.
Wybrane prace (1921) Experimentelle Protistenstudien. Mit 12 Kurven im Text (1934) Inherited changes produced by heat-treatment in Drosophila melanogaster (1932) Weitere Untersuchungen über die experimentelle Auslösung erblicher Veränderungen beiDrosophila melanogaster (1931) Die experimentelle Auslösung von Mutationen und ihre Bedeutung für das Evolutionsproblem (1914) Variabilität und Vererbung bei Mikroorganismen (1933) Weitere experimentelle Untersuchungen zum Artumbildungsproblem (1933) Die Übereinstimmung der bei Drosophila melanogaster nach Hitzeeinwirkung entstehenden Modifikationen und Mutationen (1935) Sind Dauermodifikationen — „Schwachmutationen“ und der „Parallelismus von Modifikationen und Mutationen“ eine Stütze für das lamarckistische Prinzip?
Przypisy
Bibliografia Schicksale und Karrieren: Gedenkbuch für die von den Nationalsozialisten aus der Kaiser-Wilhelm-Gesellschaft vertriebenen Forscherinnen und Forscher. Wallstein Verlag, 2008 ss. 233-235
Kategoria:Amerykańscy mikrobiolodzy Kategoria:Ludzie urodzeni w Odessie Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Kairskiego Kategoria:Niemieccy genetycy Kategoria:Niemieccy mikrobiolodzy Kategoria:Protistolodzy Kategoria:Urodzeni w 1887 Kategoria:Zmarli na zawał serca Kategoria:Zmarli w 1941