(daw. Fyrląd, Fryląd, Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 12 listopada 1946 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości ()., , ) – miasto w Polsce położone w województwie opolskim, w powiecie nyskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Korfantów.
Historycznie leży na Górnym ŚląskuJoachim Bahlcke, Dan Gawrecki, Ryszard Kaczmarek: Historia Górnego Śląska. Polityka, gospodarka i kultura europejskiego regionu. Gliwice: Dom Współpracy Polsko-Niemieckiej, 2011., na Równinie Niemodlińskiej, będącej częścią Niziny Śląskiej. Przepływa przez niego rzeka Ścinawa Niemodlińska.
W latach 1954–1972 wieś Korfantów należała i była siedzibą władz gromady Korfantów. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa opolskiego.
Według danych GUS z 1 stycznia 2024 r. miasto było zamieszkane przez 1689 osób.
Geografia Położenie Miasto jest położone w południowo-zachodniej Polsce, w województwie opolskim, około 17 km od granicy z Czechami, na Równinie Niemodlińskiej. Należy do Euroregionu Pradziad. Przez granice administracyjne miasta przepływa rzeka Ścinawa Niemodlińska.
Według danych GUS z 1 stycznia 2024 r. powierzchnia miasta wynosi 10,23 km².
Środowisko naturalne
W Korfantowie panuje klimat umiarkowany ciepły. Średnia temperatura roczna wynosi +8,2 °C. Duże zróżnicowanie dotyczy termicznych pór roku. Średnie roczne opady atmosferyczne w rejonie Korfantowa wynoszą 602 mm. Dominują wiatry zachodnie.
Podział miasta Według Krajowego Rejestru Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju częścią Korfantowa jest: Ulianówka
W mieście znajduje się osiedle: os. Wojciecha Korfantego
Nazwa mały|upright|Pieczęć Zarządu gminy Korfantów odciśnięta na dokumencie z 1946 r. W polu tarczy orzeł bez korony oraz napis: „Zarząd Miejski we Frylądzie” Pierwotna nazwa osady to Hurtlanth lub Hurthland. W wielu dokumentach w stosunku do miasta używano także określeń: Fredland, Fredelant, Fredlandt, Fridland, Freijland, Stadt Friedland oraz Friedland, co można tłumaczyć jako „spokojny kraj”. Z czasem nazwa ta uległa potocznemu spolszczeniu i równolegle z wariantem niemieckim używano gwarowego: Ferląd, Ferlondt, Frydląd, Fryląd, najczęściej zaś Fyrląd. W roku 1613 śląski regionalista i historyk Mikołaj Henel z Prudnika wymienił miejscowość w swoim dziele o geografii Śląska pt. Silesiographia podając jej łacińską nazwę: Fridelandum. W 1946 ze względu na niemieckie pochodzenie nazwy miasto przemianowano na Korfantów (na cześć Wojciecha Korfantego).
Historia Średniowiecze Początki Korfantowa są związane z akcją osadniczą zainicjowaną przez władców górnośląskich w XIII wieku. Data lokalizacji miasta nie jest znana. Pierwszą nazwą osady było Hurtlanth. W 1323 r. w dokumencie miejskim z Nysy wymieniono rajcę Heinricha z Korfantowa. Miasto wspomniał nuncjusz apostolski Galhard de Carceribus w sporządzonym w 1335 r. spisie dziesięcin. W 1427 r. książę Bernard niemodliński przyznał Żydom dziesięcioletni przywilej ochronny. Na dokumencie książęcym występuje świadek Heinrich Degeshym, pan Korfantowa.
Do połowy XV wieku Korfantów wchodził w skład posiadłości Piastów opolskich. Z czasem zaczęły się tu sadowić rody magnackie, w rękach których pozostał do połowy XX wieku. Korfantowskim majątkiem zarządzały między innymi rody: Beroschinsky, Dluhomil, Schaffgotsch z Frankonii, Denewitz, Mettich z Łąki Prudnickiej, Buchta, Nowagk, Redern, Burghauss i Pückler.
XVI–XX wiek mały|Pocztówka z Korfantowa przedstawiająca ulicę Opolską, zamek, park przy zamku i Plac Kościelny (1908) Szlachcic Fryderyk Schaff w 1516 r. zabił proboszcza Korfantowa. Według dokumentu z 1 maja zawartego w „Rejestrze Wacława”, kilkunastu szlachciców przyrzekło dostarczyć winnego do Opola jak tylko książę Jan II Dobry wyrazi swoją wolę. W przypadku nie dotrzymania obietnicy zobowiązali się uiścić księciu 500 węgierskich guldenów.
W 1535 r. Korfantów wszedł we władanie Kaspra II Schaffgotscha. Następny właściciel miasta, Adam Gotsch, doprowadził do przejęcia miejscowego kościoła Trójcy Świętej przez protestantów. Pierwszym przywódcą protestanckiej gminy wyznaniowej został Georgius Fabricius. Z jego inicjatywy w 1610 r. powstały dwie szkoły, dla dzieci miasta i ze wsi. Stworzono też system stypendialny dla młodzieży, z którego korzystały także dzieci z Prudnika i Niemodlina. Fabricius zmarł 15 maja 1622 podczas głoszenia kazania.
Kościół Trójcy Świętej powrócił do społeczności katolików w 1629 r. Wówczas parafię objął katolicki administrator Herman Hahr. Nauczycielem w szkole katolickiej był Christopher Meierrzirke, który w zamian za pracę otrzymywał mąkę, 6 worków jęczmienia, 2 worki owsa i trawę z trzech łąk rocznie.
Podczas wojny trzydziestoletniej, w 1632 r., wojska szwedzkie wkroczyły na Śląsk. W trakcie starć zbrojnych mieszkańcy Korfantowa ponieśli ciężkie straty.
22 marca 1675 w wyniku pożaru spaliła się większość zabudowań miasta. 2 lata później córka właściciela dóbr korfantowskich Henryka Wacława Nowagka, Ewa Maria Nowagk, wyszła za mąż za Nicolausa Konrada hrabiego von Burghauss, który wkrótce stał się nowym właścicielem miasta.
W latach 1680–1681 w mieście trwała epidemia dżumy. Podczas niej zginęło 180 osób (wówczas 30% populacji miasta). Jedną z ofiar był zmarły 28 kwietnia 1681 Henryk Wacław Nowagk. W 1683 katolicy przejęli od protestantów kościół św. Michała Archanioła.
Według źródeł parafialnych w 1739 r. do spowiedzi wielkanocnej przystąpiło 1862 wiernych, spośród których 905 spowiadało się w języku niemieckim, zaś 957 w języku polskim.
5 kwietnia 1741 wojska pruskie przybył do Korfantowa z pobliskiej Ścinawy Małej. 3 października z wojskami przybył król Fryderyk II Wielki. Rozbił się obozem pomiędzy Korfantowem i Puszyną. 6 dni później udał się do Przydroża Małego, gdzie została podpisana konwencja, która przesądziła o oddaniu Prusakom Śląska. W 1742 Korfantów utracił prawa miejskie.
W 1760 r. w okolice Korfantowa udali się żołnierze pruscy po bitwie o Prudnik.
Od końca XVIII w. część Korfantowa zwana wsią Dorf Friedland posiadała własną pieczęć gminną, na której wizerunku przedstawiono chłopa z sierpem pochylonego w prawo nad łanem zboża.
Podczas wojen napoleońskich na mocy dekretu cesarza Francuzów Napoleona Bonaparte z 6 kwietnia 1807 na Śląsku utworzono Legię Polsko-Włoską z powracających z Włoch oddziałów polskich. We Wrocławiu, Brzegu i Nysie sformowano trzy pułki piechoty, w Prudniku pułk ułanów, a w Korfantowie pułk lansjerów. Wzmocniono je rekrutami z Wielkopolski. 11 września 1807, na skutek nieuwagi przebywającego w Korfantowie patrolu bawarskiego, wybuchł pożar, który objął prawie wszystkie zabudowania na Rynku, przy ul. Prudnickiej i ul. Wyzwolenia. Spłonęła także dworska owczarnia. Na 108 istniejących budynków spłonęło 56. Król Fryderyk Wilhelm III Pruski podarował na odbudowę 16 tysięcy reńskich talarów.
W 1844 r. w okolice Korfantowa przybyli protestanccy osadnicy z Prudnika i z Austrii. Założyli oni wieś Wielkie Łąki. Do ewangelickiej parafii Korfantów należało 21 wsi z powiatu niemodlińskiego i 10 z powiatu prudnickiego.
W 1855 r. w miejscowości wybuchła epidemia cholery, która pochłonęła 54 ofiary z Włostowej i Korfantowa. Ciała ofiar epidemii zostały pochowane na starym cmentarzu w Korfantowie przy ul. Powstańców Śląskich (obecnie teren Komisariatu Policji) oraz w mogilniku pomiędzy Kuźnicą Ligocką i Włostową. W 1866 r. Korfantów odzyskał prawa miejskieAmtsblatt des Regierungspraesidenten in Oppeln z 1866 r., poz. 213..
Znajdowała się tu filia zakładów włókienniczych Samuela Fränkla z siedzibą w Prudniku (późniejsze ZPB „Frotex”).
Od 1919 r. Korfantów należał do nowo utworzonej prowincji Górny Śląsk. Prowincja została zlikwidowana w 1938, a 18 stycznia 1941 utworzono ją ponownie.
II wojna światowa W okresie II wojny światowej w mieście Niemcy utworzyli Polenlager 83, jeden z szeregu obozów dla PolakówRoman Z. Hrabar, Niemieckie obozy dla Polaków na Śląsku w czasie II wojny światowej „Polenlager”, Śląski Instytut Naukowy w Katowicach, Wydawnictwo „Śląsk”, 1972..
Armia Czerwona wkroczyła do Korfantowa 19 marca 1945 w ramach operacji górnośląskiej. Miasto, przekształcone przez Niemców w silny punkt oporu, zajęła 285 Dywizja Piechoty pułkownika Nikołaja Suchariewa i część 229 Dywizji Piechoty pułkownika Afanasija Pypyriewa (55 Korpus Piechoty 21 Armii). W trakcie walk miasto zostało zniszczone w około 50%.
Wraz z nadciągającym frontem większość mieszkańców opuściła miasto. Wszyscy uciekinierzy, po około dwóch tygodniach, zaczęli wracać do swoich domostw. W Korfantowie władzę przejęła komendantura wojenna, która była wspomagana przez organ pomocniczy realizujący zadania z zakresu administracji cywilnej. Rosjanie przejęli 11 majątków ziemskich oraz większość obiektów przemysłowych i gospodarczych, które znajdowały się na terenie kilkunastu wsi przylegających do Korfantowa.
Czasy polskie mały|Odezwa o przyłączeniu Śląska Opolskiego do Polski (1945) W maju 1945 r. do Korfantowa przybyli przedstawiciele administracyjnej grupy operacyjnej, na czele której stał burmistrz Marian Dziubka oraz sekretarz gminy Marian Gałuszka. Przedstawiciele przemysłowej grupy operacyjnej zjawili się w Korfantowie na przełomie czerwca i lipca. Pozwolenia na prowadzenie działalności gospodarczej wydawano niemal wyłącznie przedstawicielom ludności napływowej. W sierpniu zostały uruchomione dwie pierwsze placówki usługowo-handlowe: restauracja oraz sklep spożywczy. W tym czasie na stanowisko wójta gminy Korfantów powołano Romana Buczka.
Na terenie gminy do końca września 1945 r. działały 24 podmioty gospodarcze. W Korfantowie były to: fabryka obuwia, 2 piekarnie, restauracja, sklep galanteryjno-mydlarski, 2 sklepy spożywcze, warsztat reparacyjny, zakład mięsny, stolarnia i 3 zakłady szewskie. W Kuźnicy Ligockiej: młyn wodny i zakład kowalski. W Piechocicach – młyn wodny. w Przydrożu Małym: gorzelnia parowa i wiatrak. W Przydrożu Wielkim – wiatrak. W Puszynie: piekarnia oraz 2 stolarnie. We Włostowie: zakład kowalski i młyn wodny. Ogółem, w zakładach rzemieślniczych i zakładach przemysłowych zatrudniano 162 Polaków i 223 Niemców.
W tym czasie Korfantów stał się siedzibą gminy zbiorowej, w skład której weszły następujące miejscowości: Ferdynandka, Honcmila, Kolonia Friedrichsfeld, Kuropas, Kuźnica Ligocka, Ligota Ścinawska, Myszowice, Piechocice, Pleśnica, Przydroże Małe, Przydroże Wielkie, Puszyna, Rączka, Stara Jamka, Ulianówka, Wielkie Łąki i Włostowa.
Po ustaniu działań wojennych Korfantów stał się siedzibą jednej z 7 gmin zbiorowych na terenie ówczesnego powiatu niemodlińskiego. W tym okresie miasto liczyło około 900, a cała gmina – około 4950 mieszkańców.
W 1954 r. doszło do reformy administracyjnej wprowadzającej w miejsce gmin, tzw. gromady powiększone. W powiecie niemodlińskim funkcjonowała wówczas 15 gromad, wśród których korfantowska obejmowała pięć wsi (łącznie 29,5 km kw.). Pod koniec lat 50. XX w., przy zachowaniu podziału na gromady, zlikwidowano niektóre z nich, przywracając lokalnym centrom ich dawne funkcje. Gromada Korfantów liczyła 52 km kw. i obejmowała swoim zasięgiem 10 miejscowości. Zamieszkiwało ją 3460 osób (Korfantów – 1068).
W 1972 r. przywrócono gminy, jako podstawowe jednostki podziału administracyjnego państwa. Korfantowska gmina była jedną z 7 w powiecie, z 6697 mieszkańcami (Korfantów – 1350). W roku 1975 zniesiono powiaty i powiększono liczbę województw. W nowym porządku administracyjnym obszar gminy Korfantów obejmował 180 km kw. (25 miejscowości). Ziemie te zamieszkiwało 10 700 osób, zaś sam Korfantów liczył wówczas 1985 mieszkańców. W tym kształcie terytorialnym korfantowska gmina istnieje po dziś dzień. Istotną zmianę przyniósł rok 1993, kiedy to Korfantów odzyskał prawa miejskie.