Medal Darwina (ang. the Darwin Medal) – nagroda przyznawana naukowcom przez Royal Society za wyróżniającą się pracę w szeroko pojętych dziedzinach biologii, szczególnie z zakresu ewolucjonizmu, biologii populacji, biologii organizmów i bioróżnorodności. Medal Darwina, wraz z innymi medalami Royal Society, należy do najbardziej ekskluzywnych wyróżnień, które może otrzymać naukowiec. Nagroda jest przyznawana co dwa lata i towarzyszy jej nagroda pieniężna w wysokości 1 tys. funtów szterlingów.
Medal Darwina, który ma upamiętniać dokonania naukowe Charlesa Darwina, mogą otrzymać jedynie osoby będące obywatelami państw Wspólnoty Narodów albo Irlandii, lub które mieszkały w tych państwach przez minimum trzy lata bezpośrednio przed nominacją do nagrody. Po raz pierwszy medal wręczono w 1890 roku; otrzymał go Alfred Russel Wallace, za niezależne od Darwina opracowanie teorii ewolucji na drodze selekcji naturalnej. Od czasu ustanowienia nagrody medal wręczono 64 osobom, w tym Francisowi Darwinowi – synowi Charlesa, a także dwóm małżeństwom: Jackowi i Yolande Heslopom-Harrisonom (1982) oraz Peterowi i Rosemary Grantom (2002).
Medal jest wykonywany ze srebra, na awersie wybite ma popiersie Darwina, rewers przedstawia wieniec kwiatów i liści roślin kojarzonych z Darwinem – winnika, rosiczki, pierwiosnka oraz dzbanecznika.
Lista laureatów Tabela laureatów Medalu Darwina RokLaureat Uzasadnienie1890100pxAlfred Russel Wallace„Za jego niezależne opracowanie teorii ewolucji na drodze selekcji naturalnej”1892100pxJoseph Dalton Hooker„W uznaniu jego ważnego wkładu w postępy botaniki systematycznej, co zostało udokumentowane pracami Genera Plantarum i Flora Indica, ale w szczególności w uznaniu jego bliskiej zażyłości z panem Darwinem podczas badań poprzedzających powstanie O pochodzeniu gatunków”1894100pxThomas Henry Huxley„Za jego badania w polu anatomii porównawczej oraz szczególnie za jego bliską zażyłość z panem Darwinem w odniesieniu do dzieła O pochodzeniu gatunków”1896100pxGiovanni Battista Grassi„Za jego badania nad historią życia i społecznościami termitów oraz nad powiązaniami rozwojowymi pomiędzy leptocefalami a węgorzem i innymi murenowatymi”1898100pxKarl Pearson„Za jego pracę nad ilościowym podejściem do problemów biologicznych”1900100pxErnst Haeckel„Za jego długotrwałą i niezwykle ważną pracę w polu zoologii, która w całości była inspirowana duchem darwinizmu”1902100pxFrancis Galton„Za jego liczny wkład w precyzyjne badania dziedziczenia i zmienności zawarty w Hereditary Genius, Natural Inheritance i innych pracach”1904100pxWilliam Bateson„Za jego ważny wkład w teorię ewolucji organicznej poprzez jego badania nad zmiennością i dziedziczeniem”1906100pxHugo de Vries„Ze względu na znaczenie i zakres jego eksperymentalnych dociekań na temat dziedziczenia i zmienności”1908100pxAugust Weismann„Ze względu na jego wybitne zasługi we wspieraniu doktryny ewolucji na drodze doboru naturalnego”1910Roland Trimen„Ze względu na jego południowoafrykańskie badania bionomiczne, w dużej mierze przedsięwzięte, jako wynik korespondencji z Charlesem Darwinem”1912100pxFrancis Darwin„Ze względu na jego wspólne z Charlesem Darwinem prace i jego badania w dziedzinie fizjologii warzyw”1914100pxEdward Bagnall Poulton„Ze względu na jego badania na temat dziedziczności”1916Yves Delage"Ze względu na jego badania w dziedzinie zoologii i biologii"1918100pxHenry Fairfield Osborn„Za jego cenne badania w dziedzinie morfologii kręgowców i paleontologii”1920Rowland H. Biffen„Ze względu na jego pracę nad naukowymi podstawami stosowanymi w uprawie roślin”1922Reginald C. Punnett„Za jego badania w dziedzinie genetyki”1924100pxThomas Hunt Morgan„Za jego cenne prace w dziedzinie zoologii, a szczególnie za badania nad dziedzicznością i cytologią”1926100pxDukinfield Henry Scott„Za jego wkład w paleofitologię, szczególnie związany z erą węgla”1928Leonard Cockayne„Za wybitność jego wkładu w botanikę ekologiczną”1930Johannes Schmidt„Za jego pracę podczas długotrwałych wypraw oceanograficznych i za jego badania genetyczne zwierząt i roślin”1932100pxCarl Erich Correns„Jako jednemu z trzech niezależnych odkrywców dokonań Gregora Mendla i za jego wyróżniające się badania w dziedzinie genetyki”1934Albert Charles Seward„W uznaniu jego pracy paleobotanika”1936Edgar Johnson Allen„W uznaniu za długotrwałe prace nad rozwojem wiedzy o biologii morza, nie tylko poprzez badania własne, lecz również poprzez znaczący wpływ, jaki jego osoba wywarła na wielu badaniach prowadzonych w Plymouth”1938Frederick Orpen Bower„W uznaniu za docenioną pracę w tych samych dziedzinach, w których działał sam Darwin”1940James Peter Hill„W uznaniu wkładu w rozwiązanie problemów wzajemnych zależności przedstawicieli głównych grup ssaków oraz za opracowanie historii filogenetycznej naczelnych, co stanowiło przedmiot zainteresowania samego Darwina”1942D.M.S. Watson„W uznaniu za badania nad prymitywnymi gatunkami ryb i płazów, co doprowadziło do znacznego zwiększenia wiedzy o ewolucji tych gromad zwierząt”1944John Stanley Gardiner„W uznaniu jego pracy nad rafami koralowymi i organizmami związanymi z takimi habitatami”1946D’Arcy Thompson„W uznaniu jego wspaniałego wkładu w biologię rozwoju”1948Ronald Fisher„W uznaniu jego wybitnego wkładu w teorię ewolucji naturalnej, teorię doboru naturalnego, koncepcję kompleksu genów i ewolucję dominacji”1950Felix Eugen Fritsch„Za jego wybitny wkład w badania algologiczne”1952100pxJ.B.S. Haldane„W uznaniu zapoczątkowania współczesnej fazy badań nad ewolucją żyjących populacji”1954Edmund Brisco Ford„W uznaniu jego wybitnego wkładu w genetyczną teorię ewolucji na drodze selekcji naturalnej, w szczególności w naturalnych populacjach”1956100pxJulian Sorell Huxley„W uznaniu jego wybitnego wkładu w badania nad i teorię ewolucji”1958Gavin de Beer„W uznaniu jego wybitnego wkładu w biologię ewolucyjną”1960E. J.H. Corner„W uznaniu jego wybitnej i uderzająco oryginalnej pracy na temat lasów tropikalnych”1962George Gaylord Simpson„W uznaniu jego wybitnego wkładu w ogólną teorię ewolucyjną, opartego na dogłębnych badaniach paleontologicznych, szczególnie kręgowców”1964Kenneth Mather„W uznaniu jego wybitnego wkładu w wiedzę na temat cytologii i genetyki”1966Harold Munro Fox„W uznaniu za wybitne i szerokie opracowania w dziedzinie zoologii bezkręgowców i za pomoc w poznaniu ogólnych zagadnień biologii”1968Maurice Yonge„W uznaniu za wiele wybitnych prac w dziedzinie biologii ewolucyjnej, szczególnie dotyczących mięczaków”1970Charles Sutherland Elton„W uznaniu jego wkładu w podstawowe koncepcje ekologii zwierząt, które wraz z założeniem przez niego Biura Populacji Zwierzęcych, miały międzynarodowy wpływ”1972David Lack„W uznaniu za wybitne liczne opracowania w dziedzinie ornitologii i za pomoc w poznaniu mechanizmów ewolucji”1974Philip Sheppard„W uznaniu jego wspaniałej pracy nad naturalnymi populacjami motyli, opisującej i wyjaśniającej działanie selekcji naturalnej oraz ukazującej podstawy genetyczne, na których to działanie jest oparte”1976Charlotte Auerbach„W uznaniu za jej odkrycia i następnie prace na temat mutagenezy chemicznej”1978Guido Pontecorvo„W uznaniu jego odkrycia rekombinacji somatycznej w grzybach, która doprowadziło do wyjaśnienia ważnego typu zmienności genetycznej”1980Sewall Wright„W uznaniu za wybitny wkład w dziedzinę genetyki i teorii ewolucji”1982Jack Heslop-Harrison i Yolande Heslop-Harrison„W uznaniu ich wielkiego wkładu w fizjologię roślin, w tym badania nad roślinami owadożernymi, z których wiele prowadzili wspólnie”1984100pxErnst Mayr„W uznaniu jego wybitnego wkładu w biologię ewolucyjną”1986John Maynard Smith„W uznaniu cenionych sukcesów w połączeniu matematyki i biologii tak, by poszerzyć zrozumienie ewolucji, w szczególności ewolucji płci”1988William Donald Hamilton„W uznaniu docenionych prac nad teorią ewolucji. Jego wkład to między innymi teoria doboru krewniaczego wyjaśniająca zachowania altruistyczne i teoretyczne wykazanie powiązania między odpornością na zachorowania a ewolucją płci”1990100pxJohn L. Harper„Za jego badania nad biologią populacyjną i ewolucją roślin, które znacząco poprawiło zrozumienie zagadnienia adaptacji roślin do ich środowiska”1992Motoo Kimura„Wyróżniony za jego prace nad ewolucją molekularną, w szczególności nad rolą zdarzeń stochastycznych determinujących tempo ewolucji”1994Peter Lawrence„W uznaniu analizy formowania się wzorców podczas segmentacji owadów i za wkład w zrozumienie tego, jak procesy genetyczne specyfikują informacje przestrzenne”1996100pxJohn Sulston„W uznaniu przywództwa nad analizą genomu mającą potencjał znaczącego wpływu na ogół biologii”1998Michael Gale i Graham Moore„W uznaniu za badania nad organizacją i ewolucją genomu zbóż, co spowodowało rewolucję w genetyce zbóż, ukazując, że całość genetyki zbóż da się rozpatrywać we wspólnych ramach”2000Brian Charlesworth„W uznaniu prac nad selekcją w populacjach ustrukturalizowanych według wieku, poszerzenie rozważań teoretycznych do analizy ewolucji starzenia się i testowanie teorii kumulowania się mutacji i plejotropii, rozwinięcie modeli ukazujących ewolucję układów genetycznych, w tym płci i rekombinacji, chów wsobny i chów niekrewniaczy, rozdzielność płci i chromosomy płciowe, zniekształcenie rozkładu i powtarzalne DNA”200250px50pxPeter i Rosemary Grantowie„Za fundamentalne prace nad ekologią, rozrodem i ewolucją zięb Darwina na wyspach Galapagos. Praca stała się klasycznym przykładem ewolucji darwinowskiej organizmów żyjących dziko”2004Enrico Coen i Rosemary Carpenter„Za przełomowe odkrycia w dziedzinie kontroli nad rozwojem kwiatów. Naukowcy połączyli podejście genetyczne i molekularne, próbując odpowiedzieć na niektóre z kluczowych pytań Darwina, dotyczących naturalnego zróżnicowania form kwiatów i ewolucji systemów kwiatowych”2006Nick Barton„Za rozległe badania nad biologią ewolucyjną, charakteryzujące się zastosowaniem skomplikowanej analizy matematycznej, lecz koncentrujące się na zobrazowaniu problematyki w ujęciu biologicznym, nie zaś za pomocą wzorów matematycznych”2008Geoff Parker„Za obejmujące całe jego życie badania nad fundamentami i rozwojem zoologii behawioralnej, w szczególności za zrozumienie adaptacji ewolucyjnych i wywartego przez nie wpływu na populacje naturalne”2010Bryan Clarke„Za jego oryginalny i wpływowy wkład w nasze rozumienie genetycznych podstaw ewolucji”
Przypisy
Linki zewnętrzne Royal Society: Darwin Medal
Kategoria:Nagrody Towarzystwa Królewskiego w Londynie Kategoria:Charles Darwin