5 Dywizjon Samochodowy (5 dsam) – pododdział wojsk samochodowych Wojska Polskiego II RP.
Formowanie i zmiany organizacyjne thumb|left|Budynki dowództwa 5 dywizjonu thumb|left|Stadion sportowy 5 dywizjonu thumb|Powódź na terenie 5 dywizjonu samochodowego thumb|Motocykliści na zalanym terenie 5 dywizjonu samochodowego Pierwsze jednostki samochodowe powstały samorzutnie w pierwszych dniach listopada 1918. W Krakowie powstał Zapasowy Korpus Samochodowy Okręgu Generalnego. Wykorzystywano sprzęt i materiały pozostawione przez wojska okupacyjne. Jednostką dowodził ppłk Tadeusz Piotrowski. W strukturze dyonu występowała między innymi Kolumna Szkolna Samochodów Pancernych. Jesienią 1925 roku kolumna została wyłączona ze składu wojsk samochodowych, podporządkowana dowódcy 8 Pułku Ułanów Księcia Józefa Poniatowskiego i przemianowana na 5 Szwadron Samochodów Pancernych.
W 1934 roku ze składu 2 Pułku Pancernego w Żurawicy zostały wyłączone i dyslokowane do garnizonu Kraków dwie kompanie czołgów i jedna kompania szkolna. Wymienione pododdziały połączone z 5 dsam utworzyły 5 Batalion Czołgów i Samochodów Pancernych, który później został przeformowany w 5 Batalion Pancerny.
19 maja 1927 Minister Spraw Wojskowych ustalił i zatwierdził datę święta dywizjonu na dzień 31 październikaDziennik Rozkazów Ministra Spraw Wojskowych z 19 maja 1927 r., Nr 16, poz. 174.. 1 maja 1931 Minister Spraw Wojskowych zmienił datę święta z 31 października na 16 majaDziennik Rozkazów Ministra Spraw Wojskowych z 1 maja 1931 r., Nr 12, poz. 142..
Dowódcy dywizjonu
mjr / ppłk sam. dr Tadeusz Kazimierz Piotrowski (do III 1929) mjr sam. Wacław Hryniewski (1929 – X 1931) ppłk sam. Felicjan Madeyski (X 1931 – IV 1934)
Odznaka pamiątkowa 21 kwietnia 1931 minister spraw wojskowych, marszałek Polski Józef Piłsudski zatwierdził wzór i regulamin odznaki pamiątkowej 5 dsamDziennik Rozkazów Ministra Spraw Wojskowych z 21 kwietnia 1931 r., Nr 11, poz. 129.. Odznaka o wymiarach 42x42 mm ma kształt krzyża maltańskiego o ramionach zakończonych kulkami. W centrum umieszczono herb Krakowa, na ramionach krzyża wpisano rok 1918. Jego ramiona oplata opaska z napisem 5 DYWIZJON SAMOCHODOWY. Dwuczęściowa, oficerska wykonana w srebrze. Wykonanie: Franciszek Malina – Kraków.
Odmiana: srebro, bita z kontrą. Zamiast herbu Krakowa umieszczono na niej godło Polski – orzeł z koroną; na rewersie próba srebra. Wykonanie: Franciszek Malina.
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Dywizjony samochodowe II Rzeczypospolitej Kategoria:Wojsko Polskie II Rzeczypospolitej w Krakowie