thumb|Grób Józefa Beka na warszawskim cmentarzu Powązkowskim Józef Alojzy Bek (Beck) (ur. 21 lipca 1867 w Białej Podlaskiej, zm. 12 grudnia 1931 w Warszawie) – prawnik, działacz polityczny (socjalista), społeczny i oświatowy, publicysta, teoretyk ruchu spółdzielczego i samorządu terytorialnego. Ojciec Józefa Becka, ostatniego ministra spraw zagranicznych w II RP.
Życiorys Początki Przez długi czas mieszkał w Warszawie, gdzie był poważanym prawnikiem. Działał też w ruchu robotniczym, zakładając Związek Robotników Polskich. Za działalność w tajnych organizacjach niepodległościowych otrzymał karę więzienia. Chcąc jej uniknąć, porzucił Warszawę i w końcu osiadł w zaborze austriackim (Galicja), gdzie represje wobec Polaków były dużo mniejsze niż w zaborze rosyjskim.
Działalność w Galicji Na miejsce pobytu wybrał Limanową i od początku podjął pracę na rzecz lokalnego samorządu. W 1899 został tam sekretarzem Rady Powiatowej. W 1900 wraz z małżonką Bronisławą założył powiatowe koło Towarzystwa Szkół Ludowych, które uruchomiło 11 bibliotek (jedną z nich jest obecna Biblioteka Miejska w Limanowej). Propagował nowoczesne formy gospodarowania, organizował Kółka Rolnicze, kursy oświatowe, odczyty, uroczystości patriotyczne, dzięki czemu nie do przecenienia są jego zasługi dla Limanowszczyzny.
W 1905 został członkiem Ligi Narodowej. Należał też do Stronnictwa Demokratyczno-Narodowego, zasiadając od 1907 w jego Komitecie Głównym. W 1914 związał się z ruchem legionowymA. Wątor, Liga Narodowa w Galicji-Małopolsce i jej działacze, Toruń 2020, s. 190..
Życie w niepodległej II RP Gdy Polska odzyskała niepodległość, po dwudziestu latach pobytu w Limanowej, Bek z rodziną powrócił do Warszawy. W latach 1919–1920 był wiceministrem spraw wewnętrznych. Publikował prace na temat samorządu terytorialnego i piastował stanowisko prezesa Związku Powiatów RP. Założył i redagował pismo „Samorząd Terytorialny”. Do śmierci pozostał sympatykiem „wolnościowego socjalizmu” Edwarda Abramowskiego. Od 1919 roku członek Trybunału Stanu.
Józef Bek spoczywa na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kwatera 220-5-29).
Pisownia nazwiska Józef Bek usunął literę c z pisowni swojego nazwiska. Istnieją dwie teorie mówiące, dlaczego to zrobił. Pierwsza zakłada, że po prostu chciał spolszczyć pisownię, druga natomiast, że było to utrudnienie władzom carskim poszukiwań jego osoby i wyciągnięcia konsekwencji za działalność niepodległościową.
Ordery i odznaczenia Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (30 kwietnia 1927)M.P. z 1927 r. nr 100, poz. 245 „za wybitne zasługi na polu pracy państwowej, społecznej i samorządowej”. Krzyż Niepodległości (24 października 1931) „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”. Złoty Krzyż Zasługi (9 listopada 1931) „za zasługi przy organizacji Powszechnej Wystawy Krajowej w Poznaniu”.
Przypisy
Bibliografia Reprint: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Kraków 1989, .
Linki zewnętrzne Józef Bek, O czynnik obywatelski w samorządzie Józef Bek, Wspólnota (kooperatywa) a charakter człowieka
Kategoria:Członkowie Ligi Narodowej Kategoria:Członkowie Towarzystwa Szkoły Ludowej Kategoria:Członkowie Trybunału Stanu II Rzeczypospolitej Kategoria:Członkowie Związku Powiatów Rzeczypospolitej Polskiej Kategoria:Członkowie Związku Robotników Polskich Kategoria:Ludzie urodzeni w Białej Podlaskiej Kategoria:Ludzie związani z Limanową Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Pochowani na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Kategoria:Politycy Stronnictwa Narodowo-Demokratycznego Kategoria:Polscy prawnicy Kategoria:Urodzeni w 1867 Kategoria:Zmarli w 1931