Witold Sadowy (ur. 7 stycznia 1920 w Warszawie, zm. 15 listopada 2020 w Konstancinie-Jeziornie) – polski aktor teatralny i filmowy, publicysta teatralny, stulatek, stały felietonista „Gazety Wyborczej” i „Życia na gorąco”.
Życiorys thumb|240px|Grób Witolda Sadowego na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie Był synem Józefy z Wierzchowskich (1891–1960) i Stanisława (1888–1944) Sadowych. W powstaniu warszawskim stracił ojca i brata. Dwa dni po zdobyciu Warszawy przez Sowietów wrócił do miasta i wraz z matką zajął się produkcją i sprzedażą papierosów.
Debiutował 8 maja 1945 jako aktor rolą Floriana w sztuce Maurice Maeterlincka Burmistrz Stylmondu (reż. Ryszard Wasilewski) w Teatrze Miasta Stołecznego Warszawy. W następnych latach grał w teatrach warszawskich: Miejskich Teatrach Dramatycznych (1945, 1946–49), w Teatrze Polskim (1945–1946; 1949–1951), Teatrze Nowym (1951–1953), Teatrze Młodej Warszawy (1953–1957), Teatrze Klasycznym (późniejszym Teatrze Studio, 1957–1972), Teatrze Rozmaitości (1972–1988). Gościnnie występował także w Teatrze Ateneum. Po raz ostatni wystąpił na scenie 26 grudnia 1989 w roli Feldmarszałka w Gałązce rozmarynu Zygmunta Nowakowskiego.
W latach 80. rozpoczął działalność jako felietonista teatralny w warszawskich gazetach: „Życiu Warszawy”, „Życiu Codziennym”, „Słowie”, „Expressie Wieczornym” i w ukazującym się w Nowym Jorku „Nowym Dzienniku”. Jako emeryt od 1985 na łamach „Życia Warszawy”, a potem „Gazety Wyborczej”, zaczął publikować nekrologi zmarłych aktorów i reżyserów, dlatego był nazywany „Charonem, który przeprawia na drugi brzeg warszawskich aktorów”. Był autorem szeregu książek oraz artykułów na temat ludzi teatru i filmu, nazywany „kronikarzem życia teatralnego Warszawy”.
W uznaniu jego zasług Związek Artystów Scen Polskich nadał mu tytuł członka zasłużonego.
Zmarł 15 listopada 2020 w wieku 100 lat w Domu Artystów Weteranów Scen Polskich im. Wojciecha Bogusławskiego w Skolimowie w Konstancinie-Jeziornie. Pogrzeb aktora odbył się 15 czerwca 2021 roku na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie (kwatera A-2-34 (66))Wyszukiwarka cmentarna - Warszawskie cmentarze.
Życie prywatne W styczniu 2020 stacja TVP Kultura wyemitowała reportaż Sto lat Witolda Sadowego z okazji obchodów stulecia urodzin, w którym aktor publicznie oznajmił, że jest gejem, ale jego coming out spotkał się z odzewem w mediach ogólnopolskich i międzynarodowych dopiero dwa miesiące później. Od 1942 żył w związku z inżynierem Janem Ryżowym do jego śmierci 14 października 1996.
Filmografia 1946: Zakazane piosenki – zastrzelony przez podziemie skrzypek-konfident 1960: Zezowate szczęście – żołnierz w oflagu udający Hitlera 1970: Pogoń za Adamem – oficer 1973: Wielka miłość Balzaka – Victor Hugo (odc. 7) 1978: ...Gdziekolwiek jesteś panie prezydencie... 1980: Zamach stanu – widz na procesie brzeskim 1980: Sherlock Holmes i doktor Watson – mężczyzna w hotelu (odc. 24) 1980: Punkt widzenia – gość na imieninach profesora Szczepkowskiego (odc. 5) 1981: Przyjaciele (odc. 4)
Publikacje Teatr – plotki, aktorzy, wspomnienia zza kulis, Oficyna Wydawnicza „Rytm”, Warszawa 1994, . Teatr za kulisami i na scenie, Oficyna wydawnicza „Rytm”, Warszawa 1995, . Ludzie teatru – mijają lata, zostają wspomnienia, Oficyna wydawnicza „Rytm”, Warszawa 2000, . Czas który minął, Oficyna wydawnicza „Rytm”, Warszawa 2009, . A życie toczy się dalej, M. K. Szuster, Warszawa 2016, . Jedyne, co mi zostało: pamięć. Zapis wspomnień 2015-2018, nakładem własnym, Warszawa 2018, . Przekraczam setkę. Zapis wspomnień 2018-2019, Wydawnictwo ZASP, Warszawa 2020, .
Odznaczenia Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski „za wybitne zasługi dla kultury polskiej, za osiągnięcia w pracy twórczej i działalności artystycznej” (2012). Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (2001). Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1987) Złoty Krzyż Zasługi (1979) Medal 40-lecia Polski Ludowej (1986) Medal Pamiątkowy „Pro Masovia” (2012) Medal Stulecia Odzyskanej Niepodległości (2020) Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (2015) Brązowy Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (2008) Honorowy „Złoty Liść Retro” na VII Ogólnopolskim Festiwalu Piosenki Retro im. Mieczysława Fogga (2010) Specjalny „Feliks Warszawski” (2011)
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne
Witold Sadowy na zdjęciach w bibliotece Polona
Kategoria:Ludzie urodzeni w Warszawie Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski Kategoria:Odznaczeni Medalem 40-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Brązowym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” Kategoria:Pochowani na Powązkach-Cmentarzu Wojskowym w Warszawie Kategoria:Polscy aktorzy filmowi Kategoria:Polscy aktorzy teatralni Kategoria:Polscy felietoniści Kategoria:Polscy stulatkowie Kategoria:Wyróżnieni Medalem Pamiątkowym „Pro Masovia” Kategoria:Urodzeni w 1920 Kategoria:Zmarli w 2020