Athanasius Schneider ORC (; ur. jako Anton Schneider 7 kwietnia 1961 w Tokmoku) – niemiecko-kazachski duchowny rzymskokatolicki, kanonik regularny, doktor teologii patrystycznej, misjonarz, biskup pomocniczy Karagandy w latach 2006–2011, biskup pomocniczy Astany od 2011.
Życiorys Urodził się 7 kwietnia 1961 w mieście Tokmok w Kirgiskiej SRR w rodzinie Niemców nadwołżańskich. W 1973 roku jego rodzina wyemigrowała do Rottweil w Niemczech Zachodnich. W 1982 roku wstąpił do Zakonu Kanoników Regularnych św. Krzyża w S. Petersberg (Austria). Ukończył studia filozoficzne na Papieskim Uniwersytecie św. Tomasza z Akwinu w Rzymie (1982–1983) oraz studia teologiczne w Instytucie Sapientiae w Anápolis (Brazylia). W 1997 roku uzyskał doktorat z teologii patrystycznej. Święcenia prezbiteratu przyjął 25 marca 1990 z rąk bp. Manuela Pestany Filho, biskupa diecezjalnego Anápolis. Pracował m.in. jako ojciec duchowny seminarium oraz kanclerz kurii biskupiej w Karagandzie.
8 kwietnia 2006 papież Benedykt XVI prekonizował go biskupem pomocniczym diecezji karagandyjskiej ze stolicą tytularną Celeriny. Święcenia biskupie otrzymał 2 czerwca 2006 w bazylice św. Piotra na Watykanie. Udzielił mu ich kardynał Angelo Sodano – sekretarz stanu Stolicy Apostolskiej, w asyście arcybiskupa Józefa Wesołowskiego, nuncjusza apostolskiego w Kazachstanie i arcybiskupa Jana Pawła Lengi, biskupa diecezjalnego Karagandy. Jako zawołanie biskupie przyjął słowa „Kyrie eleison” (Panie, zmiłuj się).
5 lutego 2011 został przeniesiony przez papieża Benedykta XVI do archidiecezji Najświętszej Maryi Panny w Astanie jako biskup pomocniczy Astany – z zachowaniem dotychczasowej stolicy tytularnej.
1 marca 2019 wziął udział w wizycie Ad limina apostolorum w Watykanie z papieżem Franciszkiem wraz z biskupami Kazachstanu oraz przedstawicielami Kościoła katolickiego z Azji Środkowej.
Poglądy Znany jest ze swojego tradycjonalizmu. Krytykował duchownych, którzy jego zdaniem nie do końca trzymają się wiary i zamiast tego poddają się „okrutnemu pogańskiemu światu”. W 2014 roku porównał ich do „duchownych, a nawet biskupów, którzy rzucają kadzidło przed posągiem cesarza lub pogańskiego bożka albo wydają księgi Pisma Świętego na spalenie”. Twierdził, że obecny Kościół katolicki jest nękany przez „zdrajców wiary”.
Często podróżuje na konferencje organizowane przez konserwatywnych i tradycyjnych katolików. W 2018 roku Stolica Apostolska ostrzegła go przed koniecznością ograniczenia podróży poza diecezję, ponieważ prawo kanoniczne zezwala biskupowi na nieobecność nie dłuższą niż miesiąc, chyba z powodu obowiązków wynikających z posługi. Doprowadziło to do jego coraz częstszego występowania na konferencjach w formie zdalnej.
Komunia Święta Bp Schneider popiera liturgiczną tradycję przyjmowania Komunii Świętej do ust i na klęcząco, co wyjaśnia jako znak miłości do Ciała i Krwi Jezusa. Jest to temat jego książki z 2008 roku pt. Dominus Est, wydanej po włosku, a następnie przetłumaczonej na angielski, niemiecki, estoński, litewski, polski, węgierski i chiński. Książka zawiera przedmowę napisaną przez Malcolma Ranjitha, ówczesnego sekretarza Kongregacji ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów, obecnie arcybiskupa Kolombo i metropolitę Sri Lanki. W książce Schneider pisze, że przyjmowanie Komunii Świętej w ten sposób stało się standardową praktyką w Kościele już w V wieku i że papież Grzegorz I surowo upominał księży, którzy odmawiali przestrzegania tej tradycji. W 2009 roku napisał: „Świadomość wielkości tajemnicy eucharystycznej przejawia się w sposób szczególny w sposobie, w jaki rozdawane i przyjmowane jest Ciało Pańskie”.
Podtrzymuje tradycyjne nauczanie Kościoła katolickiego głoszące, że rozwód i ponowne zawarcie cywilnego związku małżeńskiego stanowią grzech śmiertelny cudzołóstwa, który uniemożliwia przystępowanie do Komunii Świętej. W wywiadzie z 2014 roku Schneider stwierdził, że wezwania do zmiany tej praktyki napływają ze strony „antychrześcijańskich mediów”. Zasugerował, że jest to „fałszywa koncepcja miłosierdzia”, mówiąc: „To jak lekarz, który podaje pacjentowi [choremu na cukrzycę] cukier, chociaż wie, że go zabije”. W 2016 roku papież Franciszek opublikował adhortację apostolską Amoris laetitia, której niektóre interpretacje wydawały się zezwalać osobom rozwiedzionym i żyjącym w ponownych związkach cywilnych na przyjmowanie Eucharystii w pewnych okolicznościach. Została ona wprowadzona w życie przez niektórych biskupów, co wywołało kontrowersje wewnątrz Kościoła. Schneider ostro skrytykował te działania, twierdząc, że odwieczne nauczanie Kościoła jest „potężniejsze i pewniejsze niż sprzeczny głos i praktyka dopuszczania do Komunii Świętej niepokutujących cudzołożników, nawet jeśli praktykę tę promuje jeden papież lub [poszczególni] biskupi diecezjalni”. 7 kwietnia 2018 roku Schneider wraz z konserwatywnymi kardynałami Raymondem Leo Burkem i Walterem Brandmüllerem wziął udział w konferencji odrzucającej zaproponowany przez niemieckich biskupów zarys ustawy zezwalającej na przyjmowanie Eucharystii osobom rozwiedzionym i żyjącym w nowych związkach cywilnych. Schneider mówił o obowiązku papieży, by być „strażnikami” autorytetu.
Nadużycia seksualne duchownych 25 sierpnia 2018 abp Carlo Maria Viganò, były nuncjusz apostolski w Stanach Zjednoczonych, opublikował 11-stronicowy list, w którym opisał serię ostrzeżeń wobec Watykanu dotyczących niewłaściwych zachowań seksualnych bp. Theodore’a McCarricka, oskarżając Franciszka o brak reakcji na te doniesienia i wzywając go do rezygnacji. Schneider stwierdził, że nie ma „żadnego uzasadnionego i wiarygodnego powodu, by wątpić w prawdziwość treści dokumentu”. Zażądał „bezwzględności i przejrzystości” w oczyszczaniu Kościoła ze zła, zwłaszcza „homoseksualnych klik i sieci” w kurii, które on i inni obwiniają o przyczynianie się do tych nadużyć. Schneider wezwał wszystkich „kardynałów, biskupów i księży do wyrzeczenia się wszelkich kompromisów i flirtów ze światem”.
Relacje międzyreligijne W wywiadzie ze stycznia 2013 roku stwierdził, że prozelityzm prowadzony przez „fałszywe religie i sekty” powinien być ograniczony w krajach, w których katolicy stanowią większość. „Gdy istnieje [katolicka większość], fałszywe religie i sekty nie mają prawa do uprawiania propagandy” – powiedział, dodając, że nie oznacza to, iż rządy mogą je „tłumić, [one] mogą istnieć, ale [rządy] nie mogą dać im takiego samego prawa do uprawiania propagandy na szkodę katolików”.
Wypowiadał się przeciwko imigracji muzułmanów do Europy. W 2018 roku stwierdził, że duża imigracja muzułmanów w latach 2010. była zorganizowana przez „potężne międzynarodowe organizacje polityczne […] w celu odebrania Europie jej chrześcijańskiej i narodowej tożsamości. Ma to na celu osłabienie chrześcijańskiego i narodowego charakteru Europy”. Twierdził też, że wojna domowa w Syrii została sprowokowana przez światowe mocarstwa w celu wywołania kryzysu migracyjnego, mającego na celu dechrystianizację Europy, a masowa imigracja z Afryki Północnej do Europy została również „sztucznie stworzona”.
Podczas wizyty papieża Franciszka w Kazachstanie we wrześniu 2022 roku bp Schneider skrytykował go za promowanie „supermarketu religii”, z którego ludzie mogliby swobodnie wybierać sobie wiarę. „To nieprawda, ponieważ istnieje tylko jedna prawdziwa religia, a jest nią Kościół katolicki, założony przez samego Boga, ale nakazujący wszystkim ludziom, wszystkim religiom, wierzyć i przyjmować Jego syna Jezusa Chrystusa, jedynego Zbawiciela” – powiedział.
Liturgia thumb|Biskup Schneider odprawia mszę w tradycyjnym rycie rzymskim, 2009 Jest gorącym zwolennikiem tradycyjnej mszy łacińskiej (tzw. „mszy trydenckiej”), formy liturgii powszechnie sprawowanej w Kościele zachodnim przez wieki, która w dużej mierze wyszła z użycia po reformach Soboru Watykańskiego II, lecz którą nadal popierają niektórzy konserwatywni katolicy. W wywiadzie z lipca 2018 roku bp Schneider zganił księży za stosowanie „niedbałego i powierzchownego – niemal rozrywkowego stylu” liturgii, dodając, że msza musi być sprawowana z „pięknem i szacunkiem”. Według niego „nie można zmieniać liturgii według upodobań epoki. Liturgia jest ponadczasowa”. Schneider wielokrotnie sprawował także Boską Liturgię w obrządku bizantyjskim, chwaląc ją jako „przenikniętą szacunkiem, czcią, duchem nadprzyrodzonym i adoracją”.
Skrytykował Traditionis custodes, motu proprio wydane w 2021 roku przez papieża Franciszka, które nałożyło znaczne ograniczenia na sprawowanie mszy trydenckiej. Określił je jako atak na tradycję Kościoła i zachęcił katolików do podtrzymywania przywiązania do tradycyjnej formy Liturgii. Według bp. Schneidera tradycyjna msza łacińska jest „skarbem należącym do wszystkich świętych i do Kościoła wszechczasów – świętym skarbem, którego nie mogą nam odebrać żadne omylne zarządzenia administracyjne, nawet na najwyższych szczeblach Kościoła”. Oświadczył, że podczas spotkania z papieżem Leonem XIV w grudniu 2025 roku poprosił go o wydanie nowego dokumentu dotyczącego tradycyjnej mszy łacińskiej, aby znieść ograniczenia nałożone na nią przez jego poprzednika i zagwarantować kapłanom pełną swobodę sprawowania liturgii według starej formy.
Krytyka papieża Franciszka i hierarchii kościelnej Na konferencji teologicznej w Rzymie w grudniu 2010 roku bp Schneider zaproponował potrzebę „nowego Syllabusa” (nawiązując do Syllabus Errorum z 1864 roku papieża Piusa IX), w którym papieski autorytet nauczania skorygowałby błędne interpretacje dokumentów Soboru Watykańskiego II.
10 czerwca 2019 bp Schneider, wraz z kardynałami Burkem i Jānisem Pujatsem, a także arcybiskupami Tomaszem Petą z Astany i Janem Pawłem Lengą, opublikował 40-punktową „Deklarację Prawd”, która miała potwierdzić tradycyjne nauczanie Kościoła. Biskupi napisali, że taka deklaracja jest konieczna w czasach „niemal powszechnego doktrynalnego zamieszania i dezorientacji”. Poszczególne fragmenty deklaracji pośrednio odpowiadają pismom papieża Franciszka. Deklaracja stwierdza, że „religia zrodzona z wiary w Jezusa Chrystusa” jest „jedyną religią, której Bóg chce”, najwyraźniej nawiązując do deklaracji z Abu Zabi podpisanej przez papieża Franciszka, która stwierdza, że „różnorodność religii” jest „chciana przez Boga”. W odniesieniu do niedawnych zmian w Katechizmie Kościoła Katolickiego, sprzeciwiających się karze śmierci, deklaracja stwierdza, że Kościół „nie popełniał błędu”, nauczając, że władze cywilne mogą „legalnie wykonywać karę śmierci”, gdy jest to „naprawdę konieczne” i dla zachowania „sprawiedliwego porządku społecznego”.
We wrześniu 2019 roku Schneider i Burke opublikowali ośmiostronicowy list, w którym potępili sześć domniemanych błędów teologicznych w dokumencie roboczym Synodu Biskupów dla regionu Panamazonii i zaapelowali do papieża Franciszka, aby „utwierdził swoich braci w wierze poprzez jednoznaczne odrzucenie tych błędów”. Burke i Schneider skrytykowali dokument synodalny za to, co określili jako „ukryty panteizm”, poparcie dla wyświęcania żonatych mężczyzn na kapłanów i większą rolę kobiet w liturgii oraz nadmierną otwartość na pogańskie rytuały i praktyki Amazonii. Wezwali świeckich i duchownych do odmawiania co najmniej jednej dziesiątki różańca i do cotygodniowego postu w intencji odrzucenia takich idei, podejmowanego w okresie 40 dni, od 17 września do 26 października.
W listopadzie 2023 roku bp Schneider potępił decyzję papieża Franciszka o usunięciu biskupa Josepha Stricklanda z diecezji Tyler. Strickland często krytykował papieża Franciszka. „To przejdzie do historii jako wielka niesprawiedliwość wobec biskupa, który wykonywał swoje obowiązki w czasach zamętu” – powiedział Schneider. Ubolewał nad tym, co nazwał „wewnętrznym prześladowaniem wiernych katolików”, podczas gdy biskupi i kardynałowie, którzy „publicznie wypaczają lub podważają wiarę”, pozostają bezkarni.