Andrzej Mokronowski (Mokronoski) herbu Bogoria (ur. 25 maja 1713, zm. 14 czerwca 1784 w Warszawie) – kuchmistrz nadworny króla PrusKazimierz Marian Morawski, Wolnomularstwo a Polska w dobie dziejowej przed rewolucją francuską, w: Pamiętnik V Zjazdu Historyków Polskich w Warszawie, t. I, Lwów 1930, s. 244., marszałek konfederacji koronnej, marszałek i poseł ziemi warszawskiej na sejm 1776 rokuVolumina Legum, t. VIII, Petersburg 1860, s. 527., wojewoda mazowiecki w 1781, generał-lejtnant wojsk koronnych w 1759, generał major wojsk francuskich w 1754, generał major w 1752, generał inspektor kawalerii w 1754, poczmistrz generalny w latach 1763–1764, poseł na sejmy, członek Komisji Edukacji Narodowej w latach 1776–1784Ambroise Jobert, Komisja Edukacji Narodowej w Polsce (1773–1794). Jej dzieło wychowania obywatelskiego, przełożyła i uzupełniła Mirosława Chamcówna, przedmową opatrzył Henryk Barycz, Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk 1979, s. 277., starosta ciechanowskiCiesielski mylnie podaje jako ciechanowiecki i janowskiTomasz Ciesielski, Generałowie wojska koronnego w latach 1717-1763, w: Organizacja armii w nowożytnej Europie: struktura – urzędy – prawo – finanse, Zabrze 2011, s. 465., starosta tłumackiMariusz Machynia, Czesław Srzednicki, Wojsko koronne. Sztaby i kawaleria, Kraków 2002, s. 32-33, kawalerowie i statuty Orderu Orła Białego 1705-2008, 2008, s. 217. i janowski, wolnomularz.
Życiorys Pochodził z rodziny szlacheckiej używającej herbu rodu Bogoriów i zapewne się z niego wywodzącej. Mokronoscy byli właścicielami m.in. Grodziska pod Warszawą (Grodziska Mazowieckiego). Służył w stopniu majora w pułku dragonów Stanisława Leszczyńskiego, po jego upadku udał się do Francji i przez osiem lat służył w wojsku francuskim pod dowództwem marszałków de Coigny i de Belle-Isle. Po powrocie do Polski został generałem lejtnantem, był stronnikiem partii hetmańskiej.
Jako poseł ziemi bielskiej na sejm konwokacyjny 7 maja 1764 podpisał manifest, uznający odbywający się w obecności wojsk rosyjskich sejm za nielegalnyJózef Zaleski, Panowanie Stanisława Augusta Poniatowskiego do czasu Sejmu Czteroletniego, 1887, s. 21, Dyaryusz seymu convocationis siedmio-niedzielnego warszawskiego : zdania, mowy, projekta y manifesta w sobie zawierający przez sessye zebrany r.p. 1764, s. 4-6.. W czerwcu 1764 roku musiał opuścić kraj i udał się do Berlina.
W 1768 pojednał się z królem Stanisławem Augustem i po powrocie do kraju otrzymał starostwo tłumackie. W 1776 został wybrany marszałkiem sejmu konfederackiego. Poseł na sejm 1778 roku z ziemi bielskiejWitold Filipczak, Sejm 1778 roku, Warszawa 2000, s. 348.. Był członkiem Komisji Dobrego Porządku w 1780Ordynacya Miasta J.K.Mci Bielska W Woiewodztwie Podlaskim Leżącego W Possesyi Uprzywileiowaney Jaśnie Oświeconey Z Xiąząt Poniatowskich Branickiey Kasztelanowy Krakowskiey, Hetmanowy Wielkiey Koronney Będącego Na Kommissyi Boni Ordinis Z Reskryptu Nayiaśnieyszego Krola [...] Stanisława Augusta [...] Przez Kommissarzow Tymże Reskryptem Wyznaczonych Roku 1779. Odprawuiącey Się, Po Rozeznaniu Licznych Okoliczności I Kategoryi Udziałana Z Aktu Kommissyi Teyże Wyięta, Warszawa 1780, s. 62.. W 1781 został wojewodą mazowieckim. Na sejmie 1782 został konsyliarzem Rady NieustającejVolumina Legum, t. IX, Kraków 1889, s. 2.. Członek Departamentu Interesów Cudzoziemskich Rady Nieustającej w 1783Kolęda warszawska na rok przybyszowy 1783, Warszawa 1783, [b.n.s].
Był jednym z pierwszych polskich masonów, założył lożę wolnomularską Trzech Braci w Warszawie w 1744Stanisław Małachowski-Łempicki, Wykaz polskich lóż wolnomularskich oraz ich członków w latach 1738 – 1821 poprzedzony zarysem historji wolnomularstwa polskiego i ustroju Wielkiego Wschodu Narodowego Polskiego, Kraków 1929, s. 36. Był Wielkim Mistrzem Wielkiego Wschodu Królestwa Polskiego i Wielkiego Księstwa Litewskiego w 1784Tamże, s. 24. Był drugim mężem Izabelli Poniatowskiej, siostry polskiego króla Stanisława A. Poniatowskiego.
W 1775 został kawalerem Orderu Świętego Stanisława a w 1776 Orderem Orła BiałegoZbigniew Dunin-Wilczyński, Order Świętego Stanisława, Warszawa 2006, s. 183.. Spoczął w krypcie kościoła kapucynów w Warszawie przy ul. Miodowej.
Przypisy
Linki zewnętrzne Andrzej Mokronowski w Polskim Słowniku Biograficznym. Andrzej Mokronowski – publikacje w bibliotece Polona
Kategoria:Członkowie Komisji Edukacji Narodowej Kategoria:Członkowie konfederacji Andrzeja Mokronowskiego 1776 Kategoria:Generałowie lejtnanci armii koronnej Kategoria:Komisarze Komisji Dobrego Porządku Kategoria:Konsyliarze Departamentu Interesów Cudzoziemskich Rady Nieustającej Kategoria:Ludzie urodzeni w Warszawie Kategoria:Marszałkowie konfederacji generalnych koronnych Andrzej Kategoria:Polacy – generałowie armii francuskiej Kategoria:Polacy – oficerowie armii Królestwa Francji Kategoria:Marszałkowie Sejmu I Rzeczypospolitej Kategoria:Na podstawie encyklopedii Orgelbranda Kategoria:Odznaczeni Orderem Świętego Stanisława (I Rzeczpospolita) Kategoria:Polscy wolnomularze (I Rzeczpospolita) Kategoria:Posłowie na sejm konwokacyjny 1764 Kategoria:Posłowie na sejm zwyczajny 1776 Kategoria:Posłowie na sejm zwyczajny 1778 Kategoria:Posłowie na Sejm I Rzeczypospolitej (ziemia bielska) Kategoria:Posłowie na Sejm I Rzeczypospolitej (ziemia warszawska) Kategoria:Senatorowie świeccy I Rzeczypospolitej Kategoria:Senatorowie za panowania Stanisława Augusta Poniatowskiego Kategoria:Starostowie ciechanowscy Kategoria:Starostowie janowscy Kategoria:Starostowie tłumaccy Kategoria:Polscy poczmistrze generalni Kategoria:Sygnatariusze manifestu uznającego sejm konwokacyjny 1764 za nielegalny Kategoria:Urodzeni w 1713 Kategoria:Urzędnicy ziemscy I Rzeczypospolitej Kategoria:Wielcy mistrzowie Wielkiego Wschodu Narodowego Polski Kategoria:Wojewodowie mazowieccy (I Rzeczpospolita) Kategoria:Zmarli w 1784