Edward Likowski (ur. 26 września 1836 we Wrześni, zm. 20 lutego 1915 w Poznaniu) – polski duchowny rzymskokatolicki, historyk Kościoła, biskup pomocniczy poznański w latach 1887–1914, arcybiskup metropolita gnieźnieński i poznański oraz prymas Polski w latach 1914–1915.
Życiorys Był synem Wincentego i Józefy z Zimniewiczów. Uczeń Królewskiego Katolickiego Gimnazjum w Ostrowie, gimnazjum we Wrześni, Gimnazjum św. Marii Magdaleny w Poznaniu. Studia teologiczne odbył w Münsterze, gdzie uzyskał licencjat (1861) i doktorat (1881) z teologii. Po wyświęceniu na kapłana, w grudniu 1861, sprawował przez 10 miesięcy obowiązki wikariusza w Kcyni, a następnie przez trzy lata katechety i nauczyciela języka hebrajskiego w gimnazjum św. Marii Magdaleny w Poznaniu. Opracował w języku polskim katechizm dla młodzieży dojrzalszej, który doczekał się kilku wydań. Równocześnie pisał artykuły naukowe do Tygodnika Katolickiego. Na początku 1866 został powołany na profesora historii kościelnej i prawa kanonicznego seminarium duchownego w Poznaniu. W 1869 uczestniczył w soborze watykańskim I jako teolog arcybiskupa Mieczysława Ledóchowskiego.
Członek czynny Akademii Umiejętności w Krakowie od 1887, a w latach 1895–1915 prezes Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk. Doctor honoris causa Uniwersytetu Jagiellońskiego (1900). Był kustoszem kolegiaty św. Marii Magdaleny w Poznaniu.
W trakcie Kulturkampfu przez kilka miesięcy przebywał w więzieniu. 1 maja 1887 r. został wyświęcony na biskupa pomocniczego archidiecezji gnieźnieńskiej z tytułem biskupa Aureliopolis in Lydia. 13 sierpnia 1914 r. otrzymał urząd arcybiskupa gnieźnieńskiego i tytuł prymasa Polski. Należał do ścisłego grona tajnych reprezentantów pozbawionych możliwości sprawowania godności kardynała.
W 1911 został uhonorowany przez Piusa X tytułem hrabiego rzymskiego i asystenta tronu papieskiego.
Pochowany w katedrze poznańskiej w kaplicy Szołdrskich.
Jego bratankiem był Henryk Likowski, również duchowny i historyk Kościoła katolickiego, profesor Uniwersytetu Warszawskiego.
Upamiętnienie W 2019 jego imię nadano skwerowi w Poznaniu, położonemu w rejonie ulic Jana Pawła II i Kaliskiej.
Publikacje Historia unii Kościoła ruskiego z Kościołem rzymskim (1875) Dzieje kościoła unickiego na Litwie i Rusi w XVII i XIX wieku uważane głównie ze względu na przyczyny jego upadku (1880) O rokowaniach poprzedzających unię brzeską (1596 r.) (1886) Rzut oka na wewnętrzny stan Cerkwi Ruskiej przed Unią Brzeską, „Roczniki Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk” t. 20 (1894), s. 226–265. Unia brzeska w 1596 (1896) Synody dyecezyi chełmskiej obrządku wschodniego (1902)
Przypisy
Bibliografia Filipowicz M., Edward Likowski jako historyk Kościoła unickiego (komunikat), „Roczniki Humanistyczne”, t. 41 (1993), z. 7, s. 59–63. Galos A., Likowski Edward, [w:] Polski Słownik Biograficzny, t. 17, Warszawa 1972, s. 330–332. Gąsiorowski A., Likowski Edward, [w:] Słownik historyków polskich, Warszawa 1994, s. 300. Kosman M., Między tronem a ołtarzem, Poznań 2000, . Kwilecki A., Florkowski H., Ziemiaństwo wielkopolskie w kręgu arystokracji. Wyd. Poznańskie, 2004, s. 334
Linki zewnętrzne
Kategoria:Biskupi poznańscy Kategoria:Biskupi gnieźnieńscy Kategoria:Prymasi Polski Kategoria:Biskupi katoliccy zaboru pruskiego Kategoria:Polscy hrabiowie (Stolica Apostolska) Kategoria:Członkowie Akademii Umiejętności Kategoria:Członkowie Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk Kategoria:Doktorzy honoris causa Uniwersytetu Jagiellońskiego Kategoria:Absolwenci uczelni w Niemczech Kategoria:Ludzie urodzeni we Wrześni Kategoria:Pochowani w bazylice archikatedralnej Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Poznaniu Kategoria:Urodzeni w 1836 Kategoria:Zmarli w 1915