Parafia św. Walentego i Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Wiązownicy – parafia rzymskokatolicka znajdująca się w archidiecezji przemyskiej w dekanacie Jarosław IIIOpis dekanatu na stronie archidiecezji.
Historia mały|lewo|Zniszczony kościół, 1915 Wiązownica należała do parafii Jarosław-Kolegiata. W 1622 roku z powodu epidemii uciekinierzy z Jarosławia osiedlili się na tym terenie i wybudowali kaplicę pw. św. Walentego, patrona "od morowego powietrza". W 1720 roku właściciel Nielepkowic Walenty Szymanowski dobudował prezbiterium i w ten sposób powstał pierwszy kościół. Opiekę nad tym kościołem zlecono Kolegium Wikarych z Jarosławia.
W 1754 roku bp Wacław Hieronim Sierakowski utworzył filię parafii jarosławskiej, z uposażenia księcia Janusza Aleksandra Sanguszki. Kościół obsługiwali wikariusze z Jarosławia, którzy przez pewien czas dojeżdżali, a od 1802 roku zamieszkiwali na miejscu.
Ekspozytami w Wiązownicy byli: ks. Jakub WajdowiczSchematismus Universi Cleri Dioeceseos Premisliensis Rit. Lat. Anno 1810 (s. 7) (łac.) [dostęp 2020-05-15], ks. Tomasz Gorgoński, ks. Bogdan Mikołajewicz, ks. Ignacy Zieliński (komendariusz ekscuriendo z Radawy), ks. Emil BandrowskiSchematismus Universi Venerabilis Cleri Dioeceseos Rit. Lat. Premisliensis in Annum Domini MDCCCXXXVI (s. 16) (łac.) [dostęp 2020-05-15], ks. Michał KaszubskiSchematismus Universi Venerabilis Cleri Saecularis et Regularis Dioecesis Premisliensis pro Anno Domini 1853 (s. 22) (łac.) [dostęp 2023-11-30], ks. Leon Świtalski (od 1855)Schematismus Universi Venerabilis Cleri Saecularis et Regularis Dioeceseos Rit. Lat. Premisliensis pro Anno Domini 1857 (s. 20) (łac.) [dostęp 2020-05-15].
W 1865 roku po dodatkowym uposażeniu przez księcia Jerzego Czartoryskiego, dekretem bpa Antoniego Manastyrskiego została erygowana parafia (kapelania), której duchowny był kapelanem. Do parafii przydzielono: Wiązownicę, Piwodę, Nielepkowice, Manasterz i Czerwoną Wolę.
W 1884 roku kościół drewniany spalił się. Od 1887 roku duchowni stali się proboszczami. W latach 1888–1890 wybudowano murowany kościół w stylu gotyckim, który został konsekrowany w 1906 roku przez bpa Józefa Sebastiana Pelczara. W latach 1914–1915 w czasie działań wojennych kościół ten został zburzony. Wybudowano tymczasową kaplicę, w której odprawiano nabożeństwa. W nowym miejscu w latach 1923–1926 wybudowano nowy kościół, który został w 1926 roku poświęcony przez bpa Anatola Nowaka, pw. Narodzenia Najświętszej Maryi Panny i św. WalentegoHistoria parafii. [dostęp 2020-04-13]Rocznik Archidiecezji Przemyskiej 1997. Album (s. 170) .
17 kwietnia 1945 roku gdy bandy UPA napadły na Wiązownicę, ks. Józef Miś zorganizował samoobronę, która przystępując do walki uratowała połowę wsi od spalenia, a bandy się wycofały.
Na terenie parafii jest 2 150 wiernych (w tym: Wiązownica – 1 680, Nielepkowice – 475)Rocznik Archidiecezji Przemyskiej 2015 (s. 136) .
Proboszczowie parafii: 1865–1877. ks. Leon ŚwitalskiSchematismus Universi Venerabilis Cleri Saecularis et Regularis Dioeceseos Rit. Lat. Premisliensis pro Anno Domini 1866 (s. 37) (łac.) [dostęp 2020-05-15]. 1877–1887. ks. Wojciech ŻywickiSchematismus Universi Venerabilis Cleri Saecularis et Regularis Dioeceseos Rit. Lat. Premisliensis pro Anno Domini 1877 (s. 88) (łac.) [dostęp 2020-05-15]. 1887–1888. ks. Tomasz Błachuta (administrator)Schematismus Universi Venerabilis Cleri Saecularis et Regularis Dioeceseos Rit. Lat. Premisliensis pro Anno Domini 1888 (s. 104–105) (łac.) [dostęp 2020-05-15]. 1888–1931. ks. Walenty TrojnarSchematismus Universi Venerabilis Cleri Saecularis et Regularis Dioeceseos Rit. Lat. Premisliensis pro Anno Domini 1888 (s. 115–116) (łac.) [dostęp 2020-05-15]. 1931–1945. ks. Stanisław SudołSchematismus Universi Venerabilis Cleri Saecularis et Regularis Dioeceseos Rit. Lat. Premisliensis pro Anno Domini 1933 (s. 73) (łac.) [dostęp 2020-05-15]. 1945–1968. ks. Józef Miś (administrator)Rocznik Diecezji Przemyskiej na rok 1952 (s. 54) [dostęp 2023-09-20]Rocznik Diecezji Przemyskiej na rok 1958 (s. 63) [dostęp 2023-09-20]Rocznik Diecezji Przemyskiej na rok 1966 (s. 71) [dostęp 2023-09-20]Wiązownica pamięta - ks. Józef Miś. 1968–2001. ks. Władysław PrucnalRocznik Diecezji Przemyskiej na rok 1979 (s. 106) [dostęp 2023-09-20]Rocznik Diecezji Przemyskiej na rok 1984 (s. 168) [dostęp 2023-09-20]. 2001–2021. ks. prał. Adam Rejman. 2021– nadal ks. dr Jan Bober.
Przypisy
Linki zewnętrzne Informacje o parafiach na stronie archidiecezji przemyskiej
Kategoria:Parafie archidiecezji przemyskiej Kategoria:Parafie pod wezwaniem św. Walentego Kategoria:Parafie pod wezwaniem Narodzenia Najświętszej Maryi Panny Kategoria:Religia w gminie Wiązownica Kategoria:Wiązownica (województwo podkarpackie)