Dobra – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie przeworskim, w gminie Sieniawa. Ma status sołectwa.

Miejscowość jest siedzibą rzymskokatolickiej parafii Najświętszego Serca Pana Jezusa.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa przemyskiego.

W pobliżu wsi znajduje się rezerwat przyrody Lupa.

Części wsi +Integralne części wsi Dobra SIMC Nazwa Rodzaj 0611123 Buniowskie część wsi0611130 Chatały część wsi0611146 Iwanki część wsi0611152 Ożgi część wsi0611169 Pod Lupą część wsi0611175 Poręby część wsi0611181 Sławgóra część wsi0611198 Twarde część wsi0611206 Zagóra część wsi

Historia Pierwsze wspomnienie w źródłach pojawia się w 1470 roku, podczas ustanowienia Ordynacji Jarosławskiej. W dokumencie ustanowienia Ordynacji Jarosławskiej, obok Dobrej są wymieniane też pobliskie: Jarosław, Przeworsk, Radawa, Szówsko, Wiązownica, Leżachów, Dybków, Dąbrowica, Manasterz, Nielepkowice, Pełkinie, Grodzisko, Gniewczyna i Tryńcza. Wieś była wzmiankowana w regestrach poborowych, które zapisali poborcy podatkowi ziemi przemyskiej z 1515 roku, gdy wieś posiadała 9 łanów kmiecychWielkopolska Biblioteka Cyfrowa. Aleksander Jabłonowski Źródła dziejowe. Tom XVIII, część I. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. Tom VII, część 1. Ziemie Ruskie, Ruś Czerwona Warszawa 1902. (str. 135) [dostęp 2018-01-27]<br/ >[Cytat: Dobra lan. 9, mol. man. gr 6, tab. des, pop gr 15..]. Kolejne regestra z 1589 roku wzmiankują, że wieś posiadała 14 łanów kmiecychAleksander Jabłonowski. Źródła Dziejowe. Tom XVIII. Część I. Polska XVI wieku pod względem Geograficzno-Statycznym. Tom VII. Część I. Ziemie Ruskie, Ruś Czerwona Warszawska Drukarnia Estetyczna. 1902. (str. 4) [dostęp 2018-01-27]<br/ >[Cytat: Dobra lan. 14, pop ¼, taber. ¼, hort. c. agr. 20 hort. s. agr. 5, ing. c. pec. 5, ing. paup. 5.].

W 1594 roku część jej dóbr jarosławskich przypadło Katarzynie SieniawskiejPodkarpacka Biblioteka Cyfrowa. ks. Jakub Makara Dzieje Parafii Jarosławskiej. Odbitka z czasopisma „Jarosławskie wiadomości parafialne” (str. 94-95), która w 1593 roku została poślubiona przez Adama Hieronima Sieniawskiego. Ostatnią z rodu Sieniawskich była Zofia Czartoryska z Sieniawskich, która w 1731 roku została poślubiona przez Augusta Aleksandra Czartoryskiego i od tego czasu właścicielami dóbr Sieniawskich stali się Czartoryscy. W 1897 roku została utworzona Ordynacja Sieniawska Czartoryskich, która istniała do reformy rolnej w 1944 roku.

Wieś następnie wzmiankowana w latach: 1628 (14 łanów)Zdzisław Budzyński i Kazimierz Przyboś. Polska południowo-wschodnia w epoce nowożytnej. Źródła dziejowe tom I, część 1. Rejestr poborowy ziemi przemyskiej 1628. Wydawnictwo WSP Rzeszów 1997 (str. 49)<br/ >[Cytat:Dobra: de laneis 14 per gr 30; pop de 1 quarta agri gr 7/9; idem de sinagoga fl. 2; tabernator de 1 quarta agri gr 7/9; idem a propinatione vini cremati gr 6; hortulani in agris residentes 20 per gr 6; hortulani agris carentes 5 per gr 4; inquilini pauperes 5 per gr 2; inquilini pecora habentes 5 per gr 8...........................23/1/0.], 1651 (14 łanów)Zdzisław Budzyński i Kazimierz Przyboś. Polska południowo-wschodnia w epoce nowożytnej. Źródła dziejowe tom I, część 2. Rejestr poborowy ziemi przemyskiej 1651. Wydawnictwo WSP Rzeszów 1997 (str. 31) <br/ >[Cytat: Dobra:de laneis 14 gr 30, popo de 1 quata agri gr 7/9, sinagoga libera, tabernator de 1 quarta agri gr 7/9, a propinatione vini cremati gr 6, hortulani in agris 20 per gr 8, hortulani in agris 5 per gr 6, inquilini cum pecore 5 per 5 gr 8, inquilini pauperes 5 per gr 2 .........21/1/0[22/21/0]] i 1658 (12 łanów)Zdzisław Budzyński i Kazimierz Przyboś Polska południowo-wschodnia w epoce nowożytnej. Źródła dziejowe tom I, część 3. Rejestr poborowy ziemi przemyskiej 1658. Wydawnictwo WSP Rzeszów 2000 (str. 56)<br/ >[Cytat: Dobra: de laneis 12 per gr 30, popo de 1 quarta agri gr 7/9, ecclesia libera, tabernator de 1 quarta agri gr 7/9, a propinatione vini cremati gr 6, hortulani in agris 20 per gr 6, hortulani in hortis 5 per gr 4, inquilini pauperes 5 per gr 2......19/1/0[17/21/0].Lanei vero 2 desolati et abiurati 54..........2/0/0]. W 1674 roku w Dobrej były 72 domy (w tym 21 w folwarku dzierżawionym przez Łabęckiego, Kędzierskiego i Forca; oraz 51 domów wiejskich)Zdzisław Budzyński i Kazimierz Przyboś. Polska południowo-wschodnia w epoce nowożytnej. Źródła dziejowe tom I, część 4. Rejestr pogłównego ziemi przemyskiej 1674. Wydawnictwo WSP Rzeszów 2000 (str. 90)<br/ >[Cytat: Dobra, m[a]g[nifi]ci vexill[iferi] r[eg]ni: curiae g[e]n[er]osorum Labęcki, Kędzierski, Forc, a personis suis, consortis et familia curiali in summa fl. ................................21/15.A personis subditorum tam romanorum quam rutenorum utriusque sexus cum popone n[ume]ro quinquaginta in summa fl. ...................51/0.].

W II Rzeczypospolitej wieś w powiecie jarosławskim województwa lwowskiego. W 1902 roku wybrano zwierzchność gminną, której naczelnikiem został Olech Lepech, a w 372 domach było 2090 mieszkańcówPodkarpacka Biblioteka Cyfrowa Skorowidz Powiatu Jarosławskiego na rok 1902 (str. 52) [dostęp 2018-01-29]. W 1921 roku w Dobrej było 318 domów. W 1926 roku było 90 żydów, a w 1930 roku było 60 żydów. Według W. Kubijowicza w 1939 roku w Dobrej było 2530 mieszkańców (w tym: 1880 Ukraińców, 630 Polaków i 20 żydów).

W latach 1945–1946 nacjonaliści ukraińscy z OUN-UPA zamordowali tutaj 40 Polaków. Część ludności polskiej w obawie przed atakami schroniła się w okolicznych miejscowościach. W latach 1945–1946 ludność ukraińska była z inicjatywy Polaków przybyłych z Wołynia wielokrotnie atakowana przez partyzantów z Sieniawy i Wylewy, którzy dokonywali licznych mordów i rabunków. Wieś była siedzibą Kuszcza Dobrzańskiego i działał oddział samoobrony SKW. 17 czerwca 1945 roku grupa 150 osób złożona z MO i partyzantów napadła na Dobrę, spaliła 270 domów, zdemolowała cerkiew i zamordowała 22 osoby. W 1945 roku na Ukrainę wysiedlono 706 osób z 160 domów. Na pozostałych mieszkańców w latach 1945–1946 napadów dokonywało WP, UB i partyzanciApokryf Ruski/Dobra. W 1947 roku następnych mieszkańców wysiedlono podczas Akcji „Wisła” na Ziemie OdzyskaneАкція „Вісла” Список виселених в ході операції сіл та містечок (ua).

Kościół Cerkiew greckokatolicka

Według regestru poborowego już na jakiś czas przed 1515 rokiem istniała w Dobrej cerkiew. W 1880 roku zbudowano murowaną cerkiew. Podczas I wojny światowej cerkiew została uszkodzona, a w 1921 roku została wyremontowana. Parochia posiadała 32 morgi pola. Parochia greckokatolicka istniała do 1945 roku.

Kościół rzymskokatolicki

Ludność polska w Dobrej należała od końca XVI wieku do kościoła w pobliskim Dybkowie, który ufundował Jan Kostka aby zapobiec przechodzeniu polskich wiernych do cerkwi, gdyż w tamtych czasach Polacy z powodu dalekiej odległości od kościoła w Jarosławiu dość licznie przechodzili do miejscowych cerkwi. Po założeniu Sieniawy należeli do parafii w Sieniawie. Po wysiedleniu grekokatolików, cerkiew została zaadaptowana na kościół pw. Przenajświętszego Serca Pana Jezusa, a w 1968 roku została erygowana parafiaRocznik Archidiecezji Przemyskiej 1997 (str. 470) .

Oświata Początki szkolnictwa w Dobrej są datowane na początek XIX wieku, gdy na jakiś czas przed 1830 rokiem przy cerkwi pw. Chrystusa Zmartwychwstałego, istniała szkoła parafialna (Schola Parochialis). W latach 1847–1849 nauczycielem był adjutor Jan Suchopałka, i było od 3 do 5 uczniów (Juv. 5).

W 1857 roku szkoła parafialna została zmieniona na szkołę trywialną, której nauczycielem został Michał Kiszakiewicz. Przydatnym źródłem archiwalnym do poznania dziejów oświaty w Galicji są austriackie Szematyzmy Galicji i Lodomerii, które podają wykaz szkół ludowych, wraz z nazwiskami ich nauczycieli. Od 1874 roku wszystkie szkoły w Galicji stały się publiczne reskryptem Rady szkolnej krajowej. Szkoły były najpierw tylko męskie, a od 1890 były już mieszane, czyli koedukacyjne. W 1908 roku szkoła w Dobrej stała się 2-klasowa. Od 1896 roku szkoła posiadała nauczycieli pomocniczych, którymi byli: Helena Połoszynowicz (1896–1897), Tekla Trembicka (1897–1898), Olga Trembicka (1900–1904), Stefania Pańkowska (1905–1907), Stefania Osierda (1908–1913), Osierdowa z Pańkowskich Stefania (1913–1914), Helena Natkowska (1908–1911), Wiktoria Palisak (1913–1914?). W 1897 roku zbudowano murowany budynek szkolny, w 1902 roku było 140 uczniów, a szkoła była ukraińskim językiem wykładowymSkorowidz Powiatu Jarosławskiego na rok 1902 (str. 140) [dostęp 2018-11-15].

20 maja 2009 roku odbyła się uroczystość nadania szkole imienia Unii Europejskiej.

Nauczyciele kierujący i kierownicy

Zobacz też Gromada Czerce Gromada Sieniawa

Przypisy Raport o stanie gminy Sieniawa w 2024. Liczba mieszkańców w dn. 31.12.2024 s. 10 Strona gminy, sołectwa

GUS. Wyszukiwarka TERYT Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części ()

Linki zewnętrzne

Spis poddanych wsi Krasne i części wsi Dobrej, 1773

Kategoria:Dobra (powiat przeworski) Kategoria:Wsie w powiecie przeworskim