Gomortega keule – gatunek drzewa z monotypowego rodzaju Gomortega Ruiz & Pav. i monotypowej rodziny Gomortegaceae Reiche z rzędu wawrzynowców Laurales. Jest to gatunek rzadko spotykany w środkowym Chile (regiony Biobío i Maule), gdzie występuje w cienistych lasach na zboczach o ekspozycji południowej w wilgotnych wąwozach. Cechuje się wolnym wzrostem. Gatunek zagrożony według Czerwonej Księgi Gatunków Zagrożonych opublikowanej przez IUCN, głównie z powodu wylesień i nadmiernej eksploatacji lasów. Słodkie owoce są w Chile uznawane za przysmak i wykorzystywane są do wyrobu marmolad i likierów. Łatwe w obróbce drewno było wykorzystywane do wyrobu wysokich jakościowo mebli.
Nazwa rodzajowa upamiętnia hiszpańskiego botanika i lekarza – Casimiro Gomeza Ortegę (1741–1818). Nazwa gatunkowa utworzona została z lokalnej nazwy drzewa w języku Mapuczów (keule lub queule).
Morfologia thumb|left|Owoce Gomortega keule Pokrój Drzewa osiągające 30 m wysokości i 1 m średnicy pnia o szarej korze. Roślina aromatyczna z powodu obecności komórek wydzielniczych wytwarzających żółtawą żywicę. Liście Naprzeciwległe, ogonkowe i bez przylistków. Blaszka całobrzega, skórzasta, z pierzastym użyłkowaniem. Kwiaty Drobne, obupłciowe, zebrane w groniaste kwiatostany wyrastające w kątach liści i na szczytach pędów. Szypułki są owłosione i wsparte drobnymi, szybko odpadającymi przysadkami. Listki okwiatu w liczbie od 7 do 10 są owłosione, wyrastają spiralnie i stopniowo przechodzą w 7–13 pręcików, z których zewnętrzne mają kształt podobny właśnie do listków okwiatu, czasem z częściowo tylko wykształconymi pylnikami. Zalążnia jest dolna i tworzona przez 2–3 nagie owocolistki (z taką samą liczbą komór). Zwieńczona jest bardzo krótką szyjką, a ta odpowiednio 2–3 znamionami. Owoce Żółte, jednonasienne pestkowce, wielkością podobne do awokado.
Systematyka Pozycja systematyczna według APweb (aktualizowany system APG IV z 2016)
Przypisy
Kategoria:Wawrzynowce