Antoni Prochaska (ur. 24 majaWedług inskrypcji nagrobnej 13 marca. 1852 w Zaleszczykach Małych, zm. 23 września 1930 we Lwowie) – polski historyk, zajmujący się dziejami polsko-litewskimi w XIV–XV w. oraz historią Rusi Czerwonej, członek Towarzystwa Historycznego we LwowieFryderyk Papée, Towarzystwo historyczne 1886–1900, [w:] Kwartalnik Historyczny, rocznik LI, zeszyt 1–2, Lwów 1937, s. 5..
thumb|240px|Nagrobek Antoniego Prochaski
Życiorys Był najstarszym synem Antoniego (leśniczy) i Agnieszki z Soleckich. Nauki gimnazjalne pobierał w Buczaczu i we Lwowie, gdzie złożył maturę w 1871. Krótko studiował w seminarium duchownym i zapisał się na Wydział Filozoficzny Uniwersytetu we Lwowie. Studiował historię, przebywając również na stypendium w Wiedniu. Pracę doktorską (Polska a Czechy w czasach husyckich) obronił pod kierunkiem Ksawerego Liskego w 1874. Od 1878 do 1929 pracował jako archiwista (kustosz) w Archiwum Akt Grodzkich i Ziemskich we LwowieNota o autorze, [w:] A. Prochaska, Sobór w Konstancji, Kraków 2015, s. 125.. Od 1893 członek Akademii Umiejętności. W 1894 został członkiem Moskiewskiego Towarzystwa ArcheologicznegoMaria Blombergowa, Polscy członkowie Cesarskiego Moskiewskiego Towarzystwa Archeologicznego (1864–1914), [w:] Kwartalnik Historii Nauki i Techniki 25/3 (1980) s. 555..
Autor książek historycznych. Wydawał też teksty źródłowe, m.in. Codex epistolaris Vitoldi... (1882) oraz Akta grodzkie i ziemskie... (t. 16–24, 1894–1931).
Ordery i odznaczenia
Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (27 listopada 1929)M.P. z 1929 r. nr 274, poz. 630 „za zasługi na polu pracy naukowej”.
Wybrane publikacje Sejmik wiszeński 1503 r., 1922. Latopis litewski: rozbiór krytyczny, 1890 (dostępne w Kujawsko-Pomorskiej Bibliotece Cyfrowej). Rok 1410. Przyczyny wojny, 1910 (dostępne w KPBC). Codex epistolaris Vitoldi Magni Ducis Lithuaniae 1376–1430 (dostępne w Cyfrowej Bibliotece Narodowej). Błogosławiony Jan z Dukli (dostępne w Śląskiej Bibliotece Cyfrowej). Dzieje Witołda W. Księcia Litwy (dostępne w ŚBC); wyd. 2, Kraków: „Universitas” 2008. Konfederacya Spytka z Melsztyna (dostępne w ŚBC). Lwów a szlachta (dostępne w ŚBC). Hołdy mazowieckie 1386–1430 (dostępne w ŚBC). Hetman Stanisław Żółkiewski (dostępne w ŚBC). Ostatnie lata Witołda. Studyum z dziejów intrygi dyplomatycznej (dostępne w ŚBC). Charakterystyka Kazimierza Jagiellończyka (dostępne w ŚBC). Szkice historyczne z XV wieku (dostępne w ŚBC). Przymierze Władysława Jagiełły z Danią (dostępne w ŚBC). Uwagi krytyczne o klęsce warneńskiej (dostępne w ŚBC). Król Władysław Jagiełło (dostępne w ŚBC: tom 1 i tom 2). Ścibor ze Ściborzyc (dostępne w KPBC). Wyprawa na Smoleńsk: (z listów litewskiego kanclerza r. 1609–1611), 1911 (planowana publikacja w Repozytorium Cyfrowych Instytutów Naukowych). Wyprawa św. Kazimierza na Węgry (wydrukowane w czasopiśmie Ateneum Wileńskie). Czasy husyckie, wyd. 2, Kraków: Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych „Universitas”, 1998.
Przypisy
Bibliografia Oskar Halecki, Śp. dr Antoni Prochaska, wspomnienie pośmiertne, „Miesięcznik Heraldyczny” nr 9 (1930), z. 8, s. 169.
Linki zewnętrzne Publikacje Antoniego Prochaski w bibliotece Polona
Kategoria:Absolwenci Wydziału Filozoficznego Uniwersytetu Lwowskiego Kategoria:Członkowie Cesarskiego Moskiewskiego Towarzystwa Archeologicznego Kategoria:Członkowie Towarzystwa Historycznego we Lwowie Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Łyczakowskim we Lwowie Kategoria:Polscy archiwiści Kategoria:Polscy mediewiści Kategoria:Urodzeni w 1852 Kategoria:Zmarli w 1930