Herman Idelson (Hermann Idelsohn, ros. Герман Вигдорович Идельсон, ur. 14 marca 1869 w Rydze, zm. 1944 w KL Stutthof) – łotewski lekarz psychiatra.
Syn kupca z Rygi. Po nauce w ryskim gimnazjum (1879–1888) podjął studia medyczne na Cesarskim Uniwersytecie Dorpackim. Studia ukończył w 1895 roku, w latach 1895 do 1897 był asystentem w uniwersyteckiej klinice psychiatrycznej u Władimira Cziża. W 1896 przebywał na stażu w klinice w Heidelbergu, w latach 1897 i 1898 w Berlinie, gdzie pracował w poliklinice neurologicznej Hermanna Oppenheima, klinice psychiatrycznej i chorób nerwowych szpitala Charité u Friedricha Jolly'ego i laboratorium bakteriologicznym Uniwersytetu Fryderyka Wilhelma u Maxa Rubnera. W maju 1898 uzyskał tytuł doktora nauk medycznychBrennsohn I: Die Aerzte Livlands von den ältesten Zeiten bis zur Gegenwart ein biographisches Lexikon; nebst einer Einleitung über das Medizinalwesen Livlands. Mitau, 1905 s. 219 . W 1903 i 1904 roku pracował naukowo w Paryżu, w szpitalu Bicêtre u Pierre’a Marie. Po powrocie do Rygi praktykował jako psychiatra, w miesiącach letnich w uzdrowisku Ķemeri pod Jurmałą. W 1928 roku odznaczony Orderem Trzech Gwiazd.
Żonaty z Niemką Marthą Wirth (zm. 1950 w Szwecji)Hans Morgenstern: Jüdisches biographisches Lexikon: eine Sammlung von bedeutenden Persönlichkeiten jüdischer Herkunft ab 1800. LIT Verlag Münster, 2009 s. 371. Mieli dwóch synów, którzy zmienili potem nazwisko na Delson i pod koniec lat 30. prawdopodobnie zostali repatriowani do Niemiec.
Podczas II wojny światowej przebywał w ryskim getcie, kierował oddziałem psychiatrycznym w tamtejszym szpitalu. Był lekarzem Paula Schiemanna. W Rydze pozostał do końca 1944 roku, potem w obozie koncentracyjnym Stutthof. Zmarł na zawał serca trzy dni po przybyciu do obozu.
W jego dorobku naukowym znajduje się kilkanaście prac, dotyczących m.in. zagadnień afazji, porażenia postępującego i chromania przestankowego.
Wybrane prace Современное состояние учения об афазии. Неврологический вестник (1896/97) Кровь и ее влияние на золотистый гроздекок при прогрессивном параличе. Юрьев: Г. Лаакман, 1898 Ueber einen Fall von isolirter motorischer Aphasie ohne agraphie (subcorticale motorische Aphasie?) (1898) Ueber das Blut und dessen bacterecides Verhalten gegen Staphylococcus pyogenes aureus bei progressiver Paralysie. (1898) Ein Beitrag zur Frage über „infantile Tabes” (1901) Ueber postluetische conjugale Nervenkrankheiten. St. Petersburger medizinische Wochenschrift 18 (43), ss. 473-475 (1901) Zur Casuistik und Aetiologie des intermittirenden Hinkens. (1903) Ueber intermittirendes Hinken. St. Petersburger medizinische Wochenschrift 20, ss. 41-46 (1904) Marie, Idelsohn. Un cas de lésion linéaire limitée à la substance blanche de la frontale ascendante droite dans sa moitié supérieure; hémiplégie; étude de la dégénération secondaire pyramidale. Revue neurologique 12, ss. 1025–1030 (1904) Lesions musculaires dans la maladie de Parkinson. Revue neurologique (1904) Ein Beitrag zur Pathologie und Histologie des tabischen Fusses. (1904) Weitere Beiträge zur Dysbasia angiosclerotica (intermittierendes Hinken) (1906) Ueber Aphasie. St. Petersburger medizinische Wochenschrift 35, ss. 203-205 (1910) Les troubles nerveux causés par les gaz toxiques et leur relation avec les névroses dites traumatiques. Revue neurologique 30, ss. 140-151 (1923) Ueber die Claudicatio intermittens und deren Beziehungen zu Allgemeinerkrankungen nebst pathologisch-anatomischen Untersuchungen (1924) Kam ieteicams ārstēties Ķemeros un kam ne? Nakotnes Spēks Nr 3 (1934) Ko sniedz Ķemeri bez sēra un dūņu vannām. Ķemeru Ziņas Nr 10 (1934) Целебное значение Кеммерна. Сегодня № 151 (1931)
Przypisy
Kategoria:Absolwenci i studenci Cesarskiego Uniwersytetu Dorpackiego Kategoria:Łotewscy psychiatrzy Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu w Tartu Kategoria:Odznaczeni Orderem Trzech Gwiazd Kategoria:Ludzie związani z Jurmałą Kategoria:Mieszkańcy getta ryskiego Kategoria:Ofiary KL Stutthof Kategoria:Łotewscy Żydzi zamordowani podczas Zagłady Kategoria:Ludzie urodzeni w Rydze Kategoria:Urodzeni w 1869 Kategoria:Zmarli w 1944