thumb|Pocztówka napisana do Heleny Zofii Włoczewskiej w czasie studiów we Wrocławiu thumb|Kamienica, w której mieszkała rodzina Kempków (Chorzów, ul. Sobieskiego) thumb|Grób Pawła Kempki thumb|Tablica poświęcona pamięci Pawła Kempki umieszczona na gmachu kamienicy przy ul. Sobieskiego w Chorzowie Paweł Kempka (ur. 4 czerwca 1886 w Brynowie, zm. 29 października 1972 w Chorzowie) – polski prawnik, działacz narodowy i samorządowy, współtwórca ustroju prawnego Autonomii Śląskiej, poseł do Sejmu Śląskiego z ramienia Chrześcijańskiej Demokracji, pierwszy prezes Stronnictwa Demokratycznego w ChorzowieW. Marcoń: Paweł Kempka. W: Słownik biograficzny regionu tarnogórskiego. M. Wroński (red.). Tarnowskie Góry: 2009, s. 69..
Życiorys Młodość i edukacja Był synem Franciszka Kempki, z zawodu górnika oraz Zofii z Mildnerów. Urodził się w Brynowie, obecnej dzielnicy Katowic. Dorastał w rodzinie o śląskich tradycjachW. Marcoń: Paweł Kempka. W: Słownik biograficzny regionu tarnogórskiego. M. Wroński (red.). Tarnowskie Góry: 2009, s. 69..
Uczył się w szkole elementarnej w Brynowie w latach 1892–1898. Edukację kontynuował w gimnazjum w Katowicach w latach 1899–1907. Uczęszczał do klasy między innymi z Maksymilianem Wilimowskim i Stanisławem Skibą. Byli jedynymi uczniami w swojej klasie, którzy deklarowali, że w domu mówią wyłącznie po polsku i nie używają niemieckiegoRodzina Pawła Kempki (red.), Paweł Kempka (1886 – 1972), Chorzów 2022, s. 19.. W latach 1907 – 1908 studiował historię i filologię klasyczną na Uniwersytecie w HalleRodzina Pawła Kempki (red.), Paweł Kempka (1886 – 1972), Chorzów 2022, s. 25.. Następnie w latach 1908–1913 studiował prawo na uniwersytecie we Wrocławiu. W trakcie studiów należał do nielegalnej, tajnej Grupy Narodowej we Wrocławiu, która organizacyjnie podporządkowana była Kołu Braterskiemu Związku Młodzieży Polskiej "Zet"Rodzina Pawła Kempki (red.), Paweł Kempka 1886 – 1972, Chorzów 2022, s. 27. Od 1 stycznia 1911 roku do 18 września 1914 roku pracował jako pomocnik w Bibliotece Uniwersyteckiej przy obecnej ul. św. Jadwigi we Wrocławiu. Jej dyrektor – Fritz Milkau szczególnie cenił jego znajomość języków słowiańskichRodzina Pawła Kempki (red.), Paweł Kempka 1886 – 1972, Chorzów 2022, s. 26.. Po studiach w latach 1914–1916 odbywał aplikację w Bierutowie oraz w Bytomiu. W latach 1916–1918 był zastępcą adwokata w Gnieźnie. W marcu 1919 roku złożył egzamin asesorskiW. Marcoń: Paweł Kempka. W: Słownik biograficzny regionu tarnogórskiego. M. Wroński (red.). Tarnowskie Góry: 2009, s. 69..
Komisaryczny burmistrz Gniezna Oficjalnie od 1 listopada 1919 roku sprawował urząd burmistrza komisarycznego Gniezna. Jednak już od 16 marca osobiście podpisywał wszystkie dokumenty, chociaż formalnie burmistrzem był jeszcze Zygmunt Rabski. Z urzędu burmistrza ustąpił w dniu 3 marca 1920 roku. Według innych źródeł funkcję tę pełnił już od 11 czerwca 1917 rokuW. Marcoń: Paweł Kempka – szkic do portretu. Tarnowskie Góry: 2011, s. 6.. Podczas konferencji Polskiego Episkopatu w dniach od 26 do 30 sierpnia 1919 roku stojąc na czele górnośląskiej delegacji złożył nuncjuszowi apostolskiemu Achillesowi Rattiemu (późniejszemu papieżowi Piusowi XI) petycję żądającą pozbawienia księży niemieckich możliwości wywierania politycznego wpływu na wiernych, wyłączenia terenu plebiscytowego spod jurysdykcji arcybiskupa wrocławskiego i przekazanie jej osobnej komisji apostolskiej, a następnie oddzielenia Górnego Śląska i Śląska Cieszyńskiego od diecezji wrocławskiej. W petycji żądano również połączenia wspomnianych terenów z przylegającymi terytoriami polskimi, a także utworzenia osobnej diecezji ze stolicą w Częstochowie. Postulaty te nie zostały zrealizowaneT. Falęcki, O narodowe oblicze katolickiego życia kościelnego na Górnym Śląsku, Kraków 2003, s. 43-45.. 27 października 1919 roku witał przybywającego do Gniezna z wizytą naczelnika państwa Józefa Piłsudskiegohttps://gniezno24.com/historia/45549/naczelnik-odwiedza-gniezno/.
Działalność w czasie powstań śląskich W marcu 1920 roku powrócił na Górny Śląsk i wraz z rodziną zamieszkał w Katowicach. Od 1 marca 1920 roku do 1 maja 1921 roku pracował w Polskim Komisariacie Plebiscytowym w Bytomiu na stanowisku szefa Wydziału Administracyjnego. Jego sekretarzem był Konrad Sitko. Najpóźniej wtedy rozpoczął współpracę z Wojciechem Korfantym. Jednocześnie wstąpił do Chrześcijańskiej Demokracji. W czasie III powstania śląskiego pełnił funkcję szefa administracji cywilnej w Polskim Komisariacie Plebiscytowym. Wchodził w skład 8-osobowej Komisji Samorządowej Polskiego Komisariatu Plebiscytowego, której zadaniem było opracowanie ustroju prawnego Autonomii Śląskiej. Zajmował się między innymi kwestiami podatkowymi i administracyjnymi. Na prośbę Wojciecha Korfantego został delegatem Polskiego Komisariatu Plebiscytowego w Warszawie. Otrzymał również pełnomocnictwo do zawierania umów z rządem centralnym. Do stolicy przybył około 7 lipca 1920 roku. W tym czasie prowadził negocjacje z wiceministrem skarbu Romanem Rybarskim. Zaakceptował proponowane przez niego rozwiązania dotyczące finansów, które w przyszłości miały zostać uregulowane na drodze legislacyjnej w ramach statutu organicznegoW. Marcoń: Paweł Kempka – szkic do portretu. Tarnowskie Góry: 2011, s. 8.. Swoją pracę wspominał następująco:"Komisarz Wojciech Korfanty powołał do życia komisję z 6 członków dla przygotowania ustawy o przyszłym ustroju autonomicznym Województwa Śląskiego. Było to może z końcem maja lub na początku czerwca 1920 roku. Komisja ta składała się z następujących członków: adwokata Wolnego, ówczesnego asesora dra Potyki, śp. dra Diamanda (brata posła na Sejm Ustawodawczy Hermana Diamanda), dra Rakowskiego, redaktora Rybarza i mnie. O powołaniu tej Komisji doniósł Komisarz Plebiscytowy Wojciech Korfanty Rządowi Polskiemu w Warszawie. Pracami jej interesował się także profesor dr Józef Buzek, który wtedy był posłem na Sejm Ustawodawczy i dyrektorem Głównego Urzędu Statystycznego w Warszawie.
Wykonano kilka projektów, lecz większość członków Komisji chciała mieć autonomiczne Województwo Śląskie. Dużo czasu w Komisji zajęły obrady i dyskusje nad organizacją Województwa. (...)
Po ustaleniu tych zasad członkowie Komisji podzielili pomiędzy siebie opracowanie szczegółowe poszczególnych działów statutu autonomicznego. Ten podział prac nastąpił, o ile sobie przypominam na początku lipca 1920 roku. Zanim jednak poszczególni członkowie mogli przystąpić do opracowania poruczonego im działu, Rząd Polski wezwał Komisarza Plebiscytowego p. Korfantego do przedłożenia mu uchwał Komisji, ponieważ Sejm ustawodawczy ze względu na zbliżające się pod Warszawę wojska bolszewickie, musi 15 lipca zakończyć sesję. Komisja spisała rezultat swoich prac mniej więcej w tej formie, jaka uchwalona została przez Sejm ustawodawczy 15 lipca 1920 roku jako ustawa konstytucyjna zawierająca Statut Organiczny Województwa Śląskiego. Tydzień przedtem wydelegowany zostałem przez Komisarza Plebiscytowego do Warszawy celem przedstawienia naszych żądań w dwóch punktach mianowicie: w sprawie monopoli (art. 8) Statutu Organicznego i w sprawie tangenty (art. 5 i załączona do niego formułka matematyczna).
W ten sposób Górny Śląsk otrzymał już dnia 15 lipca 1920 roku, kiedy nie należał jeszcze do Rzeczypospolitej polską Ustawę KonstytucyjnąP. Kempka, Jak Górny Śląsk otrzymał Autonomię?", Polonia, nr 2764, Katowice, 19.06.1932.."Ponadto agitował za Polską w miejscowościach Górnego Śląska w trakcie zebrań i wieców. W trakcie jednego z nich, który miał miejsce w Strzelcach Opolskich, dzięki pomocy żandarmów uniknął pobicia przez tłum heimattreuerówP. Kempka, Zebrania i wiece plebiscytowe, "Polonia", nr 81, Katowice, 22.03.1926..
5 lipca 1921 roku został mianowany urzędnikiem Wydziału Administracyjnego w Naczelnej Radzie Ludowej w Katowicach. 6 lutego 1922 roku ustanowiono go urzędnikiem prezydencjalnym tego organu. 9 lipca 1922 roku w trakcie uroczystych obchodów przyłączenia Górnego Śląska w Krakowie zastępował wojewodę Rymera (w czasie bankietu wzniósł toast na cześć Krakowa)Jednodniówka Śląskiego Związku Akademickiego z okazji wygaśnięcia Konwencji Genewskiej i 15-lecia wkroczenia Wojska Polskiego na Górny Śląsk, red. B. Hager, P. Kempka, M. Lewek, J. Mildner, E. Szramek, F. Szulc, S. Szwajnoch, Katowice 1937, s. 30-32.. 7 sierpnia 1922 przestał pełnić funkcję naczelnika Wydziału Administracyjno-SamorządowegoW. Marcoń: Paweł Kempka – szkic do portretu. Tarnowskie Góry: 2011, s. 7.. Następnie pełnił rolę starszego radcy wojewódzkiego. Do jego zadań należało przygotowanie organizacji dwóch wydziałów Śląskiego Urzędu Wojewódzkiego: Bezpieczeństwa Publicznego i Robót Publicznych oraz SamorządowegoW. Marcoń: Paweł Kempka – szkic do portretu. Tarnowskie Góry: 2011, s. 7..
Poseł do Sejmu Śląskiego W lipcu 1922 roku wraz z rodziną przeniósł się do Pszczyny, gdzie pracował jako adwokatW. Marcoń: Paweł Kempka – szkic do portretu. Tarnowskie Góry: 2011, s. 7–8.. 24 września 1922 roku został wybrany na posła do Sejmu Śląskiego z okręgu wyborczego nr 2 z siedzibą w Katowicach. Uważany jest obecnie za jednego z najaktywniejszych posłów do Sejmu Śląskiego Śląskiej ChadecjiW. Marcoń: Paweł Kempka – szkic do portretu. Tarnowskie Góry: 2011, s. 8.. Pracował w następujących komisjach parlamentarnych: agrarnej, kontroli (której był przewodniczącym), legislacyjnej, mieszkaniowej, mniejszości narodowych, specjalnej i spółdzielczejW. Marcoń: Paweł Kempka – szkic do portretu. Tarnowskie Góry: 2011, s. 8..
Antycypował przyszłość państwa polskiego w kontekście traktatów lokarneńskich w swojej wypowiedzi w Sejmie Śląskim 13 marca 1925 roku: "Niewątpliwie chodzi Niemcom o to, ażeby zdobyć z powrotem te bogactwa, te skarby podziemne, te kuźnice na Górnym Śląsku, ażeby na wypadek przyszłej wojny mogli znowu produkować armaty i granaty, broń na Polskę i tą bronią przystąpić do czwartego rozbioru Rzeczypospolitej Polskiej"Rodzina Pawła Kempki (red.), Paweł Kempka 1886 – 1972, Chorzów 2022, s. 104-105..
Na drugą kadencję Sejmu Śląskiego został wybrany 11 maja 1930 roku z okręgu wyborczego nr 3 w Królewskiej Hucie. Na 10 posiedzeń (ponieważ kadencja drugiego sejmu Śląskiego trwała krótko) opuścił tylko jedno. W tym czasie był członkiem komisji administracyjno-samorządowej oraz zastępcą przewodniczącego komisji prawniczej i rugów wyborczych. 23 listopada 1930 roku ponownie został wybrany na posła z tego samego okręgu wyborczego. Był przewodniczącym trzech komisji sejmowych: nadzwyczajnej komisji ustrojowej, komisji specjalnej dla spraw parcelacyjnych oraz komisji regulaminowej. Równocześnie był wiceprzewodniczącym komisji rugów wyborczych oraz sekretarzem komisji prawniczej i komisji specjalnej dla rozrachunku między skarbem śląskim a skarbem Rzeczypospolitej. Jednocześnie był członkiem komisji wyznań religijnych i oświecenia publicznegoW. Marcoń: Paweł Kempka – szkic do portretu. Tarnowskie Góry: 2011, s. 8..
13 grudnia 1930 roku jako referent komisji regulaminowej w czasie obrad Sejmu Śląskiego wypowiedział następujące słowa w obronie uwięzionego w Brześciu Wojciecha Korfantego: "Ten odłam Komisji Regulaminowej twierdził, że takie samo prawo nietykalności, jakie mają posłowie na Sejm Warszawski, przysługuje także posłom na Sejm Śląski. Dalej powoływano się na to, że według zwyczajów parlamentarnych we wszystkich krajach europejskich, we wszystkich krajach rządzących się nowocześnie, na żądanie Sejmu, na żądanie ciała parlamentarnego, członkowie parlamentu zostaję wypuszczani z więzienia i postępowanie karne się przeciwko nim wstrzymuje i bardzo rzadko zachodzą w historii parlamentów takie wypadki, żeby ciała parlamentarne swego członka wydały lub odmówiły wstrzymania postępowania karnego.