thumb|300px|Plan miasta Naukratis – jedyna grecka kolonia w Egipcie faraonów.
Miasto założono w końcu VII lub na początku VI wieku p.n.e. w delcie Nilu, nad jego zachodnią odnogą, ok. 70 km od morskiego wybrzeża. Założycielami miasta, a w początkowym okresie istnienia – emporium handlowego, byli koloniści z greckiego Miletu, którzy uzyskali pozwolenie i przywileje od Psametyka II i Ahmose II. Zamieszkałe wyłącznie przez Greków Naukratis pełniło funkcję pośrednika między Egiptem a światem helleńskim. Grekom mieszkającym w Naukratis nie wolno było zawierać małżeństw z Egipcjankami. Faraon Ahmose II (570–526 p.n.e.) w 560 p.n.e. wydał rozporządzenie, na mocy którego wszelki handel między Grekami i Egipcjanami mógł odbywać się wyłącznie na terenie Naukratis. Monopol na handel miasto posiadało zapewne do okresu perskiego, a prawdopodobnie nawet do czasu założenia Aleksandrii, kiedy straciło na znaczeniu i upadło. Greccy kupcy nabywali od Egipcjan głównie biżuterię, wonności, luksusowe lniane tkaniny, lekarstwa, papirus i pszenicę.
W mieście powstały świątynie poświęcone greckim bogom: Zeusowi, Herze, Apollinowi, Afrodycie i najważniejsze sanktuarium Hellenion, zbudowane przy pomocy greckich polis – m.in. Rodosu, Halikarnasu, Knidos, Chios, Teos, Fokai. W trakcie swej podróży po Egipcie odwiedził je Herodot, który wspomina o nim w Dziejach, przypuszczalnie też grecki prawodawca SolonHerodot, Dzieje I 30,1.. Urodził się tam również Atenajos.
Miasto zostało odkryte w 1884 przez archeologa W.M. Flindersa Petriego. W toku wykopalisk archeologicznych odkryto resztki kilku świątyń, domów, rzeźby z okresu władców XXVI dynastii (VII–VI w. p.n.e.) oraz liczną ceramikę, z której wyrobu słynęło Naukratis.
Przypisy
Bibliografia Benedetto Bravo, Ewa Wipszycka: Historia starożytnych Greków. T.1. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1988, s. 173–174 Pierre Lévêque: Świat grecki. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1973, s. 197-198 [powstanie i wczesny rozwój]
Kategoria:Miasta w starożytnym Egipcie Kategoria:Stanowiska archeologiczne w Egipcie Kategoria:Wielka kolonizacja