mały|500px|Departament poznański, 1795–1806 (kolor żółty) Departament poznański (niem. Kriegs-und Domänen Kammerdepartament Posen) – jednostka administracyjna Prus Południowych ze stolicą w Poznaniu, utworzona zarządzeniem gabinetowym króla Prus z dnia 7 kwietnia 1793 r. z ziem zagarniętych w wyniku II rozbioru Polski.
Departament był podzielony na 17 powiatów. Miasta tworzyły osobne jednostki administracyjne wydzielone terytorialnie i administracyjnie z powiatów, było ich 129.
W związku z przyłączeniem do prowincji części ziem zagarniętych w trakcie III rozbioru i utworzeniem departamentu kaliskiego, powierzchnię departamentu powiększono o powiaty brzeski, kowalski i radziejowski ze znoszonego departament piotrkowskiego a zmniejszono o powiaty kaliski, koniński i odolanowski na korzyść nowo utworzonego departament kaliskiego. Tak zmieniony departament, obejmował wtedy dawne województwa poznańskie i gnieźnieńskie oraz część dawnego województwa kaliskiego położoną na prawym brzegu Warty i Kujawy. Zajmował powierzchnię 22 978 km².
W 1801 dokonano niewielkich zmian granic powiatu brzeskiego; przyłączono do niego Brdów z powiatu kowalskiego oraz Sompolno z powiatu radziejowskiego. Przeniesiono też Rostarzewo z powiatu kościańskiego do powiatu babimojskiegovon Holsche A C., 1800, Geographie und Statistik von West-, Süd- und Neu-Ostpreussen, nebst einer kurzen Geschichte des Königreichs Polen bis zu dessen Zertheilung. Tom I (Neu-Ost-preussen), Berlin
W 1807 został przekształcony w departament poznański Księstwa Warszawskiego.
Podział administracyjny (powiaty)
Podział 1793–1795 Podział 1795–1807 babimojski babimojski – brzeski gnieźnieński gnieźnieński kaliski – koniński – kościański kościański – kowalski krobski krobski krotoszyński krotoszyński międzyrzecki międzyrzecki obornicki obornicki odolanowski – powidzki powidzki poznański poznański pyzdrski pyzdrski – radziejowski śremski śremski średzki średzki wągrowiecki wągrowiecki wschowski wschowski
Przypisy
Bibliografia Jerzy Kozłowski, Administracja Wielkopolski pod pruskim zaborem 1793-1918, Poznań 2000,
Kategoria:Geografia historyczna Niemiec Kategoria:Historia Poznania 1789–1914 Kategoria:Historia Wielkopolski Kategoria:Królestwo Prus Kategoria:Zabór pruski