thumb|240px|Hanussen w środku Erik Jan Hanussen, właśc. Hermann Steinschneider (ur. 2 czerwca 1889 w Wiedniu, zm. 25 marca 1933 w Berlinie) – austriacki iluzjonista i mentalista pochodzenia żydowskiego, uznawany za jasnowidza, utrzymujący kontakty z nazistami. Trafnie przepowiedział dojście Adolfa Hitlera do władzy w styczniu 1933 i pożar Reichstagu w lutym 1933; przez prasę lewicową nazwany „prorokiem Hitlera”. Zamordowany w niewyjaśnionych okolicznościach.
Życiorys Hanussen miał opowiadać o dzieciństwie spędzonym w wędrownej grupie aktorskiej, do której należeli jego rodzice. Jednocześnie miał utrzymywać, że był duńskim arystokratą. W rzeczywistości był Austriakiem pochodzenia żydowskiego.
W 1914 po wybuchu I wojny światowej wstąpił do wojska i walczył na froncie wschodnim. Przebywając ranny w szpitalu zabawiał innych pacjentów pokazami hipnozy czy stawianiem horoskopów. Po zakończeniu wojny stworzył objazdowy spektakl.
Od 1929 przybywał w Berlinie, gdzie występował w seansach hipnozy i czytania myśli, pracował również dla klientów indywidualnych. W swojej pracy miał używać podsłuchów. Założył własne pismo okultystyczne Hanussens B. W. Hellseher Zeitung, w którym publikował analizy astrologiczne politycznego życia Niemiec, a także porady indywidualne. Niektóre prognozy polityczne Hanussena okazywały się trafne – np. we wrześniu 1932 Hanussen prawidłowo przepowiedział tryumf nazistów, a 1 stycznia 1933 obwieścił, że Hitler dojdzie do władzy 30 stycznia – co zyskało mu przydomek „proroka Hitlera” nadany przez dziennikarzy prasy lewicowej. Hanussen utrzymywał kontakty z przywódcami SA i miał im często udzielać pożyczek (m.in. szefowi berlińskiej policji von Helldorfowi).
Hanussen czasami współpracował z medium Marią Paudler, która podczas seansu spirytystycznego miała wizję pożaru zidentyfikowanego jako płonący Reichstag. 26 lutego 1933 prasa donosiła, że Hanussen przepowiedział pożar wywołany przez komunistówNiektórzy uważają, że informację o pożarze miał otrzymać uprzednio od von Helldorfa, zobacz .
Prawie miesiąc po pożarze gmachu Reichstagu, 24 marca 1933, Karl Ernst wydał rozkaz aresztowania Hanussena. Hanussen został zabity w niewyjaśnionych okolicznościach, a jego ciało odnaleziono później w lesie pod Berlinem. Według jednej z teorii Hitler miał zlecić zabójstwo Hanussena, według innej Ernst działał na własną rękę lub na zlecenie von Helldorfa, a zabójstwo Hanussena miało tak wzburzyć Hitlera, że ten wydał rozkaz zabicia Ernsta.
Publikacje 1930: Meine Lebenslinie, Berlin
Filmy o Hanussenie 1955: Hanussen – w reżyserii Georga Marischki i Otto Wilhelma Fischera, który również odtwarzał rolę Hanussena 1988: Hanussen – w reżyserii Istvána Szabó, w roli Hanussena wystąpił Klaus Maria Brandauer 2001: Niezwyciężony – w reżyserii Wernera Herzoga, w roli Hanussena Tim Roth
Zobacz też
Przypisy
Kategoria:Iluzjoniści Kategoria:Jasnowidze Kategoria:Austriaccy okultyści Kategoria:Ludzie urodzeni w Wiedniu Kategoria:Uczestnicy I wojny światowej (Austro-Węgry) Kategoria:Pochówki w Niemczech Kategoria:Austriacy pochodzenia żydowskiego Kategoria:Ofiary zabójstw w Niemczech Kategoria:Urodzeni w 1889 Kategoria:Zmarli w 1933