Leon N. Cooper (ur. 28 lutego 1930 w Nowym Jorku, zm. 23 października 2024 w Providence) – amerykański fizyk, noblista.
Profesor związany z Uniwersytetem Browna (w Providence), Uniwersytetem Illinois w Urbanie i Champaign oraz Uniwersytetem Stanu Ohio (w Columbus), dyrektor Center for Neural Science Uniwersytetu Browna, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie fizyki, Comstock Prize in Physics i innych nagród, członek National Academy of Sciences w Waszyngtonie.
Nagrodę Nobla otrzymał w 1972 r., wspólnie z Johnem Bardeenem i Robertem Shriefferem, za sformułowanie teorii nadprzewodnictwa, nazwanej później teorią BCS. Jest też odkrywcą istnienia par elektronów, nazwanych od jego nazwiska parami Coopera. W 1973 r. zajął się badaniem pamięci, a w szczególności . Wraz ze swoimi doktorantami, Elie Bienenstockiem i Paulem Munro, opracował tzw. .
Życiorys Urodził się jako Leon N. Kupchik. Był starszy z dwójki dzieci Irvinga i Anny (Zoli) Kupchik. Jego ojciec pochodził z obszaru obecnej Białorusi, wówczas będącej częścią Rosji. Był on mienszewikiem i wyemigrował po zwycięstwie bolszewików w rewolucji październikowej. Po osiedleniu się w Stanach Zjednoczonych pracował jako zecer w drukarni. Matka Leona, która zajmowała się domem, była Polką. Zmarła, kiedy Leon miał 7 lat, a on wraz z młodszą siostrą, Lorraine, zostali umieszczeni w rodzinie zastępczej na kilka lat. Jego ojciec później zmienił nazwisko na Cooper i ożenił się ponownie. Dzieci zamieszkały następnie z ojcem i macochą.
Ukończył Bronx High School of Science oraz Uniwersytet Columbia. Uzyskał tam tytuł licencjata z fizyki w 1951 r. oraz doktorat w 1954 r. Podczas stażu podoktorskiego na Uniwersytecie Illinois w Urbana-Champaign dokonał swoich przełomowych odkryć dotyczących nadprzewodnictwa. Następnie został zatrudniony w Institute for Advanced Study w Princeton. Pracował przez rok jako na Uniwersytecie Stanowym Ohio. W 1958 r. został profesorem fizyki na Uniwersytecie Browna, gdzie w 1973 r. został dyrektorem interdyscyplinarnego Center for Neural Science. Pracował tam aż do emerytury, gdy uzyskał status profesor emeritus.
Życie prywatne Pierwsze małżeństwo z Marthą Kennedy zakończyło się rozwodem. Mieli 2 córki: Coralie i Kathleen. W późniejszym okresie wyszedł za Kay. Miał czworo wnucząt.
Uwagi
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Columbia Kategoria:Amerykanie pochodzenia białoruskiego Kategoria:Amerykanie pochodzenia polskiego Kategoria:Amerykanie pochodzenia żydowskiego Kategoria:Amerykańscy fizycy XX wieku Kategoria:Amerykańscy fizycy XXI wieku Kategoria:Amerykańscy fizycy ciała stałego Kategoria:Amerykańscy nobliści – fizyka Kategoria:Amerykańscy redaktorzy Kategoria:Członkowie National Academy of Sciences Kategoria:Ludzie urodzeni w Bronksie Kategoria:Ludzie związani z CERN Kategoria:Nauczyciele akademiccy Brown University Kategoria:Nauczyciele akademiccy Ohio State University Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Illinois w Urbanie i Champaign Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu w Princeton Kategoria:Urodzeni w 1930 Kategoria:Zmarli w 2024