Obserwatorium kultury – organizacja, której celem jest monitorowanie polityk kulturalnych, gromadzenie danych statystycznych i prowadzenie prac badawczych dotyczących sektora kultury. Obserwatoria kultury funkcjonują na całym świecie, m.in. w Australii, Wielkiej Brytanii, Kanadzie, Mozambiku, na Węgrzech oraz w Polsce. Uzasadnieniem istnienia obserwatoriów są braki w statystyce publicznej w obszarze kulturyUNESCO Framework For Cultural Statistics 2009, s. 82, oraz potrzeba oparcia polityki kulturalnej na wiedzy.
Obserwatoria kultury w Polsce W Polsce w 2010 działało jedno ogólnopolskie obserwatorium kultury, kilka regionalnych oraz organizacje pozarządowe o zbliżonym profilu działalności.
Obserwatorium Kultury Obserwatorium Kultury utworzone w 2009 działa w ramach Narodowego Centrum Kultury. Jest instytucją publiczną odpowiedzialną za prowadzenie badań oraz popularyzację wyników badań sektora kultury w Polsce. Podejmuje działania o zasięgu ogólnopolskim. W 2010 Obserwatorium Kultury prowadziło program grantowy pod takim samym tytułem (Obserwatorium Kultury) o budżecie 1 mln zł, którego celem było dofinansowanie badań z zakresu ekonomiki kultury. Obserwatorium Kultury NCK współorganizuje seminaria naukowe z Collegium Civitas. W 2010 r. odbył się cykl 6 seminariów zatytułowanych „Kultura i rozwój”, prowadzonych przez red. Edwina Bendyka. W spotkaniach uczestniczyli Minister Kultury Bogdan Zdrojewski, prof. Jerzy Hausner, Agnieszka Odorowicz (dyrektor Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej) i inni. Obserwatorium Kultury NCK współtworzy Obserwatorium Żywej Kultury, oraz koordynuje działalność sieci obserwatoriów regionalnych. Obserwatorium Kultury NCK prowadzi działalność wydawniczą. Wspólnie z Polskim Towarzystwem Kulturoznawczym wydaje kwartalnik naukowy „Kultura Współczesna”. Obserwatorium Kultury NCK współpracuje z kadrą naukową Uniwersytetu Warszawskiego.
Obserwatorium Żywej Kultury – Sieć Badawcza Fundacja Obserwatorium Żywej Kultury – Sieć Badawcza (FOŻK-SB) została utworzona w 2012 roku. Pracuje w formule sieci badawczej. Główne cele to badanie współczesnej kultury oraz popularyzację wiedzy przez portal ozkultura.pl. Sieć jest zorganizowana w postaci tzw. węzłów (zespołów badawczych) i pętelek - pojedynczych współpracowników z różnych miast w Polsce oraz korespondentów lokalnych i partnerów poszczególnych projektów. Węzeł centralny tworzą pracownicy i doktoranci Zakładu Metod Badania Kultury z Instytutu Stosowanych Nauk Społecznych Uniwersytetu Warszawskiego.
Podstawą teoretyczną działalności OŻK-SB jest teoria żywej kultury Barbary Fatygi; podstawą metodologiczną są zarówno metodologie wypracowane na gruncie socjologii, antropologii oraz innych nauk społecznych i humanistycznych, jak i wytwarzane przez zespoły badawcze oryginalne metody i techniki badania zachowań, tekstów i obrazów.
Małopolskie Obserwatorium Kultury Małopolskie Obserwatorium Kultury funkcjonuje przy Małopolskim Instytucie Kultury. Celem działalności tego Obserwatorium jest opis i diagnoza kultury w Małopolsce. Małopolskie Obserwatorium Kultury współpracuje z Ośrodkiem Statystyki Kultury krakowskiego oddziału GUS-u, oraz pracownikami naukowymi Akademii Górniczo-Hutniczej im. Stanisława Staszica w Krakowie oraz Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Obserwatorium Kultury w Szczecinie Inicjatorem utworzenie Obserwatorium Kultury w Szczecinie była Samorządowa Instytucja Kultury SZCZECIN 2016, która prowadzi projekt starań Szczecina o tytuł Europejskiej Stolicy Kultury. Szczecińskie Obserwatorium Kultury prowadzi badania stanu kultury Szczecina, we współpracy z Fundacją Kultury i Sportu „Prawobrzeże” i Uniwersytetem Szczecińskim, które mają pomóc w uzyskaniu tytułu Europejskiej Stolicy Kultury.
Samorządowe Obserwatorium Kultury W 2009 r. w Poznaniu utworzono Samorządowe Obserwatorium Kultury.
Fundacja Obserwatorium Fundacja Obserwatorium jest organizacją pozarządową, której celem jest prowadzenie badań z zakresu ekonomiki kultury. Prezesem Fundacji jest Elżbieta Anna Sekuła, kulturoznawca i socjolog. Fundacja współpracuje z Ośrodkiem Badań Przestrzeni Publicznej przy Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie.
Obserwatoria Kultury na świecie UNESCO Observatory UNESCO Observatory jest instytucją skupiającą badaczy z wielu dziedzin zainteresowanych tematyką szeroko pojętej kultury. Zostało utworzone w 2006 r. na Uniwersytecie w Melbourne. Od września 2007 r. Obserwatorium wydaje E-journal, w którym publikowane są teksty poświęcone kulturze i sztuce, pisane z perspektywy interdyscyplinarnej.
Obserwatorium Polityk Kulturalnych w Afryce Obserwatorium Polityk Kulturalnych w Afryce (ang. Observatory of Cultural Policies in Africa) zostało utworzone w 2002 dzięki wsparciu Unii Afrykańskiej, UNESCO i Fundacji Forda. Ma status organizacji pozarządowej z siedzibą w Mozambiku, jednak w polu jej zainteresowań znajdują się wszystkie kraje afrykańskie. Celem działalności Obserwatorium jest wspieranie polityk kulturalnych w Afryce poprzez przygotowywanie naukowych opracowań i zabieranie głosu w debacie publicznej. Obserwatorium m.in. tworzy bazy instytucji i specjalistów zajmujących się polityką kulturalną w Afryce.
European Audiovisual Observatory Europejskie Obserwatorium Audiowizualne zostało utworzone w 1992 roku przez 33 państwa członkowskie stowarzyszenia Audiovisual Eureka, Komisję Europejską i Radę Europy. Siedziba znajduje się w Strasbourgu. Obecnie Obserwatorium zrzesza 36 państw oraz Unię Europejską. Każdy z 37 członków ma jednego przedstawiciela w Radzie Wykonawczej. StatutResolution RES (2000) 7 concerning Amendments to the Statute of the European Audiovisual Observatory wskazuje dwa główne cele funkcjonowania Obserwatorium: wspieranie przejrzystości funkcjonowania sektora audiowizualnego w Europie, oraz dostarczanie fachowych informacji na temat tego sektora. Do sektora audiowizualnego zaliczane są: film, telewizja, wideo/DVD i nowe media. Zadania Obserwatorium są realizowane poprzez przygotowywanie publikacji (m.in. ukazującego się od 1995 rocznika statystycznego), tworzenie baz danych, oraz organizację konferencji i seminariów. Obszarami tematycznymi znajdującymi się w centrum zainteresowania są statystyki opisujące sytuację na rynku, ze szczególnym uwzględnieniem zagadnień związanych z produkcją, oraz regulacje prawne.
Obserwatorium Budapeszteńskie Oberwatorium Budapeszteńskie, którego pełna nazwa brzmi Regionalne Obserwatorium Finansowania Kultury w Środkowo-Wschodniej Europie Obserwatorium Budapeszteńskie (and. Regional Observatory on Financing Culture in East-Central Europe The Budapest Observatory), zostało utworzone 22 kwietnia 1999. Misją obserwatorium jest: “Służyć pomocą tym, którzy chcą wiedzieć więcej na temat warunków (finansowych, prawnych, zarządzania, polityk) życia kulturalnego (aktywności kulturalnych, produktów i organizacji) w krajach Europy Środkowo-Wschodniej.” Partnerami Obserwatorium są CIRCLE (Punkt Kontaktowy Europejskich Ośrodków Informacji i Badań w Kulturze, ang. Cultural Information and Research Centres Liaison in Europe), Culture Action Europe i ENCATC (Europejska Sieć Ośrodków Szkoleniowych Administracji Kulturalnej, ang. the European Network of Cultural Administration Training Centres).
Bibliografia UNESCO Framework For Cultural Statistics 2009
Przypisy
Linki zewnętrzne Obserwatorium Kultury Małopolskie Obserwatorium Kultury Fundacja Obserwatorium Observatory of Cultural Policies in Africa (OCPA) European Audiovisual Observatory The Budapest Observatory
Kategoria:Instytucje kultury