Drzewostan jednogatunkowy, drzewostan lity – drzewostan składający się głównie z jednego gatunku drzew, inne gatunki, reprezentowane w drzewostanie głównym nie przekraczają 10% liczby drzew (powierzchni drzewostanu lub jego masy).
Drzewostany jednogatunkowe można podzielić na: pochodzenia naturalnego, pochodzenia sztucznego (monokultury drzew leśnych), pośrednie, gdzie człowiek preferując jeden gatunek wspomaga go w różnych fazach rozwoju (najczęściej wspomagając samosiew).
Występowanie w przyrodzie drzewostanów jednogatunkowych jest uwarunkowane najczęściej skrajnymi stosunkami klimatycznymi bądź edaficznymi. Im surowszy bądź suchszy jest klimat, im bardziej jałowa i suchsza jest gleba, tym trudniejsze są warunki życia roślinności leśnej. Często tylko jeden, najlepiej przystosowany i jednocześnie najmniej wymagający gatunek może się tam utrzymać. W ten sposób powstają w naturze drzewostany jednogatunkowe np.: sosnowe (Sosna zwyczajna) na piaskach wydmowych, na torfowiskach, na leśnych pożarzyskach, sosnowe (sosna czarna) na skałach serpentynowych, świerkowe (świerk pospolity) w wysokich regionach górskich, znaczny udział w europejskiej strefie borealnych lasów iglastych (tajga), świerkowe (świerk syberyjski), znaczny udział w azjatyckiej strefie borealnych lasów iglastych (Nizina Zachodniosyberyjska, Wyżyna Środkowosyberyjska), jodłowe (jodła pospolita) w Sudetach, Karpatach i Górach Świętokrzyskich, jodłowe (jodła syberyjska), duży udział w azjatyckiej strefie borealnych lasów iglastych, olszowe (olsza czarna) na terenach silnie zabagnionych lub przepływowych, bukowe (buk pospolity) w zasadzie w całym zasięgu występowania, i inne.
Istniejące obecnie na znacznych obszarach lite drzewostany sosnowe i świerkowe nie mają (w większości przypadków) nic wspólnego z odnowieniem samosiewnym i sukcesją naturalną. Powstały one w wyniku fatalnej w skutkach działalności człowieka, przy słabej wówczas znajomości przyrodniczych podstaw produkcji.
Literatura
Jan Szwed, Zręby zupełne czy odnowienie naturalne sosny (Opinie - polemiki - wnioski - propozycje), Las polski 1992, 5: str. 16 - 17.
Zobacz też drzewostan mieszany zręby zupełne
Kategoria:Leśnictwo