Stefan Marian Stoiński (ur. 29 sierpnia 1891 w Obornikach, zm. 26 grudnia 1945 w Bytomiu) – polski etnograf, dyrygent, kompozytor i pedagog.
Życiorys Pochodził z rodziny Stanisława (zm. 1914), mistrza kołodziejskiego i kupca, założyciela i opiekuna towarzystw kulturalnych i śpiewaczych oraz amatorskich kół teatralnych w Obornikach, i Michaliny z Witkowskich. Uczęszczał do szkoły powszechnej w Obornikach. Naukę w gimnazjum rozpoczął w Rogoźnie, ukończył we Frankfurcie nad Odrą. Przez pewien czas uczył się w szkole handlowej w Bułgarii. Muzyki uczył się początkowo w Szamotułach u dyrygenta miejscowej orkiestry, następnie studiował w Konserwatorium Juliusa Sterna w Berlinie oraz prywatnie u Hugona Leichtentritta i Oscara Fleischera. W 1913 roku powraca do ziem zaboru pruskiego. Podczas I wojny światowej był muzykiem jednej z orkiestr pułku piechoty pruskiej. Po wojnie pracował w Teatrze Polskim w Poznaniu jako kierownik muzyczny. Jego istotnym sukcesem było dyrygowanie koncertem symfonicznym w Filharmonii Berlińskiej. Brał udział w Powstaniu Wielkopolskim 1919 r., był bliskim przyjacielem Wojciecha Korfantego.
W 1922 roku zamieszkał na polskiej części Górnego Śląska. Współpracował z teatrem w Sosnowcu. Był pierwszym dyrektorem Teatru Operowego w Katowicach. W 1925 założył w tym mieście polski Instytut Muzyczny. Był także pierwszym dyrektorem utworzonej w 1932 filii tego instytutu w Bielsku-Białej. Jej tradycje kontynuuje założona w 1945 roku Państwowa Ogólnokształcąca Szkoła Muzyczna I i II stopnia im. Stanisława Moniuszki. Założył i był pierwszym dyrygentem orkiestry symfonicznej w Bielsku-Białej. Doprowadził w maju 1934 roku do wykonania Stabat Mater Karola Szymanowskiego w Katowicach. Wydarzenie było wielkim sukcesem K.Szymanowskiego i jego muzyki. W 1937 roku otrzymał nagrodę muzyczną miasta Katowice w uznaniu zasług „położonych około kultury muzycznej Śląska na przestrzeni 15 lat”.
Tuż po zakończeniu okupacji Polski przez Niemców, przybył w marcu 1945 r. do nowopolskiego Bytomia, aby z polecenia władz wojewódzkich zorganizować tam szkołę muzyczną. Założył Konserwatorium Muzyczne, które mieściło się w dawnym budynku gimnazjum (obecnie jest to Ogólnokształcąca Szkoła Muzyczna) i został pierwszym dyrektorem tej szkoły. Funkcję pełnił do swojej śmierci. alt=|mały|Tablica pamiątkowa w gmachu Ogólnokształcącej Szkoły Muzycznej I i II stopnia im. Fryderyka Chopina w Bytomiu alt=|mały|Portret pierwszego dyrektora Liceum Muzycznego w budynku szkoły muzycznej w Bytomiu Komponował pieśni solowe, kantaty, oratoria oraz pieśni ludowe. Badał kulturę ludową i pieśni mieszkańców Żywiecczyzny, Zagłębia Dąbrowskiego i Górnego Śląska. Był autorem prac z zakresu instrumentoznawstwa, m.in. wydanej w 1938 książki Dudy żywieckie.
Był mężem Stefanii Stoińskiej.
Pochowany na cmentarzu przy ul. Francuskiej w Katowicach. mały|Grób Stefana Mariana Stoińskiego na cmentarzu przy ul. Francuskiej w Katowicach Ordery i odznaczenia Złoty Krzyż Zasługi (dwukrotnie: 11 listopada 1936 „Za zasługi na polu pracy zawodowej i społecznej”., pośmiertnie 18 stycznia 1946 „w uznaniu zasług dla pożytku Rzeczypospolitej Polskiej w dziele pracy organizacyjnej przy utworzeniu administracji państwowej i samorządu, uruchomieniu uczelni i odbudowie demokratycznej państwowości polskiej na ziemiach Województwa Śląsko-Dąbrowskiego”.) Srebrny Wawrzyn Akademicki (4 listopada 1937) „Za szerzenie zamiłowania do literatury polskiej”.
Upamiętnienie Jego imieniem zostały nazwane ulice w Poznaniu-Piątkowie, Katowicach-Ligocie, Opolu, Mysłowicach, Radzionkowie. Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne Dzieła Stefana Mariana Stoińskiego w serwisie Polona.pl
Kategoria:Ludzie urodzeni w Obornikach Kategoria:Ludzie związani z Bytomiem Kategoria:Ludzie związani z Poznaniem Kategoria:Muzycy związani z Katowicami Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Wawrzynem Akademickim Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Pochowani na cmentarzu przy ul. Francuskiej w Katowicach Kategoria:Polscy dyrygenci Kategoria:Polscy etnomuzykolodzy Kategoria:Urodzeni w 1891 Kategoria:Zmarli w 1945 Kategoria:Żywiec