Nikodem Biernacki (ur. 1 września 1825 w Tarnopolu, zm. 6 maja 1892 w Sanoku) – polski skrzypek i kompozytor.
Życiorys Urodził się 1 września 1825 w Tarnopolu jako syn Aleksandra Biernackiego i Elżbiety Sokołowskiej, zamieszkałych (przynajmniej pomiędzy 1825–1827) w tym mieście pod numerem 649. Jego rodzeństwem byli Aleksander Biernacki (ur. 25 stycznia 1827 w Tarnopolu), Maria Biernacka (zamężna z Mikołajem Mieczysławem Tokarskim herbu Sas 1812–1884).
Na początku był uczniem swojego ojca Aleksandra, później Włocha Toniniego (kapelmistrz w Czarnym Ostrowie hr. Konstantego PrzeździeckiegoJózef Reiss, Biernacki Nikodem, s. 82. (1782–1856)Biernacki A., Przezdziecki Konstanty (1782—1856) [w:] Polski Słownik Biograficzny, Wrocław - Warszawa - Kraków — Gdańsk - Łódź : Zakład Narodowy Imienia Ossolińskich, Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk 1986, t. ХХIX/1, zeszyt 120, s. 57. , a następnie Moritza Hauptmanna i Ferdinanda Davida (w Lipsku) oraz Louisa Spohra i H.W. Ernsta (w Paryżu). Karierę wirtuoza rozpoczął już podczas studiów – występował we Francji, Niemczech, Rosji, Szwecji, Belgii i Ameryce. Od 1854 był koncertmistrzem Teatru Wielkiego w Warszawie, solistą Gewandhausu w Lipsku, w latach 1863-64 był nadwornym skrzypkiem cesarza Maksymiliana I w Meksyku, następnie przez piętnaście lat koncertmistrzem na dworze króla szwedzkiego (do 1872 był nim Karol XV, a po nim Oskar II). Po powrocie do kraju zajmował się m.in. pracą pedagogiczną (w Poznaniu). W 1879 założył szkołę muzyczną w Poznaniu. Następnie był profesorem muzyki w Gimnazjum OO. Jezuitów w Chyrowie. Jego dorobek kompozytorski to w większości utwory skrzypcowe, nadto pieśni i utwory kameralne.
Zmarł w zapomnieniu w Sanoku 6 maja 1892. Dzień później został pochowany na cmentarzu przy ul. Jana Matejki w Sanoku w pogrzebie pod przewodnictwem miejscowego proboszcza ks. Franciszka Salezego Czaszyńskiego. Nagrobek został zlikwidowany w latach 70. XX wieku.
Jego pierwszą żoną była Rozalia Gałczyńska herbu Sokola, córka Wojciecha Gałczyńskiego i Anieli Kurnatowskiej herbu Łodzia. Ich syn zmarł w wieku 3 tygodni. Druga żona, Apolonię z Przystanowskich, córka właściciela dóbr w Białężynie Maksymiliana i Tekli z Bilewiczów, poślubiona w Poznaniu po 25 latach wdowieństwa,zmarła w 6 lat po ślubie, w maju 1886 r. Została pochowana w Poznaniu, a sam muzyk nieobecny był przy jej śmierci, gdyż w 1885 r. władze pruskie jako obywatela austriackiego wydaliły go, pozwalając później jedynie na krótki przyjazd na pogrzeb żony. (Jego wydalenie było efektem tzw. rugów pruskich).
Przypisy
Bibliografia Adam Dennison, O muzykalności wiersza „Do ” Cypriana Norwida. Reprint: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Kraków 1989,
Linki zewnętrzne Utwory Nikodema Biernackiego w bibliotece Polona Nikodem Biernacki (ID: 5.909.54). [dostęp 2017-03-02]
Kategoria:Galicyjscy nauczyciele Kategoria:Ludzie urodzeni w Tarnopolu Kategoria:Muzycy związani z Sanokiem Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Centralnym w Sanoku Kategoria:Polscy kompozytorzy muzyki poważnej Kategoria:Polscy nauczyciele muzyki Kategoria:Polscy skrzypkowie Kategoria:Urodzeni w 1825 Kategoria:Zmarli w 1892