Prezydent Miasta Krakowa – najwyższy organ wykonawczy Miasta Krakowa. Jest zwierzchnikiem służbowym pracowników urzędu miasta, zwierzchnikiem kierowników miejskich jednostek organizacyjnych, a także służb, inspekcji i straży. Urząd ten został powołany 16 kwietnia 1792, a jego powstanie wiązało się z wprowadzeniem 18 kwietnia 1791 Prawa o miastach.

Wybór Prezydent Krakowa zgodnie z Kodeksem wyborczym z 2011 r. wybierany jest w wyborach powszechnych, równych, bezpośrednich, w głosowaniu tajnym w trakcie ogólnopolskich wyborów samorządowych, które odbywają się co 5 latArt. 1 pkt 3, art 2 pkt 2 i art. 3 pkt 2 Ustawy z dnia 11 stycznia 2018 r. o zmianie niektórych ustaw w celu zwiększenia udziału obywateli w procesie wybierania, funkcjonowania i kontrolowania niektórych organów publicznych ()..

Przedmiot działalności i kompetencje Prezydenta Ustawowo Prezydentowi przynależy władza wykonawcza, wykonuje on uchwały Rady Miasta Krakowa i zadania określone przepisami prawa, kieruje bieżącymi sprawami Miasta oraz reprezentuje je na zewnątrz. Wykonuje także zadania zarządu powiatu i starostyKraków jest miastem na prawach powiatu.. Do zadań Prezydenta należy w szczególności: przygotowywanie projektów uchwał Rady Miasta Krakowa określanie sposobu wykonywania podjętych uchwał gospodarowanie mieniem komunalnym wykonywanie budżetu zatrudnianie i zwalnianie kierowników gminnych jednostek organizacyjnych opracowywanie planu operacyjnej ochrony przed powodzią.

Prezydent wykonuje swoje zadania przy pomocy Urzędu Miasta Krakowa, miejskich jednostek organizacyjnych oraz powiatowych służb, inspekcji i straży. Prezydent może powierzyć prowadzenie – w swoim imieniu – określonych spraw Miasta Zastępcom oraz Sekretarzowi Miasta.

Lista prezydentów Krakowa Rzeczpospolita Obojga Narodów Lp.Imię i nazwiskoRozpoczęciesprawowania urzęduZakończeniesprawowania urzęduDługośćurzędowania1Franciszek Wielopolski16 kwietnia 179211 września 1792149 dni2Maciej Bajer12 września 17925 marca 1794540 dni3Filip Nereusz Lichocki6 marca 179423 kwietnia 179449 dni4Michał Wohlman24 kwietnia 179414 czerwca 179452 dni5Maciej Bajer15 czerwca 179431 października 17981600 dni

Księstwo Warszawskie i Zabór austriacki Po III Rozbiorze Polski Kraków został włączony do Monarchii Habsburgów. Lp.Imię i nazwiskoRozpoczęciesprawowania urzęduZakończeniesprawowania urzęduDługośćurzędowania6 Filip Nereusz Lichocki1 listopada 179831 sierpnia 18021399 dni7Dominik Drdatzki1 września 18021805ok. 2,5 roku8Józef Gollmayer18051810ok. 5 lat9Stanisław Kostka Zarzecki1 grudnia 18102 listopada 18151798 dni

Wolne Miasto Kraków Państwo to zostało utworzone 18 października 1815 roku z południowego skrawka Księstwa Warszawskiego i było półdemokratyczną republiką konstytucyjną opartą na Kodeksie Napoleona i własnej konstytucji. Wolne Miasto (popularnie: rzeczypospolita krakowska) stało się ostoją dla osób z pozostałych zaborów i powstańczym „korytarzem”. Lp.Imię i nazwiskoRozpoczęciesprawowania urzęduZakończeniesprawowania urzęduDługośćurzędowania10Józef Matecki1 stycznia 181611 kwietnia 1816102 dni11Feliks Grodzicki11 kwietnia 181631 lipca 1816112 dni

Zabór austriacki i Wielkie Księstwo Krakowskie Po powstaniu krakowskim, zorganizowanym przeciwko dominacji austriackiej, ale i faktycznie przeciwko trzem zaborcom naraz (czyli tzw. „państwom opiekuńczym”), miasto zostało w 1846 roku zaanektowane przez Austrię, w której granicach pozostawało aż do roku 1918. Nazwę Wolne Miasto Kraków zastąpiono nową: Wielkie Księstwo Krakowskie. Lp.Imię i nazwiskoRozpoczęciesprawowania urzęduZakończeniesprawowania urzęduDługośćurzędowania12Józef Walenty Krzyżanowski7 października 184819 kwietnia 1849195 dni13Ignacy Paprocki19 kwietnia 184927 czerwca 18531531 dni14Fryderyk Tobiaszek1 lipca 185328 sierpnia 18561155 dni15Andrzej Seidler-Wiślański26 października 185612 września 18663609 dni16Józef Dietl13 września 186618 czerwca 18742836 dni17Mikołaj Zyblikiewicz2 lipca 18747 lutego 18812413 dni18Ferdynand Weigel17 lutego 188117 września 18841309 dni19Feliks Szlachtowski17 września 188410 maja 18933158 dni20Józef Friedlein24 maja 18937 lipca 19044062 dni21Juliusz Leo11 lipca 190421 lutego 19184974 dni22Jan Kanty Federowicz6 marca 191813 lipca 19242322 dni

II Rzeczpospolita Lp.Imię i nazwiskoRozpoczęciesprawowania urzęduZakończeniesprawowania urzęduDługośćurzędowania23Zdzisław Wawrausch21 lipca 192418 lipca 1925363 dni24Witold Ostrowski21 lipca 19254 czerwca 1926319 dni25Karol Rolle19 czerwca 192613 lipca 19311851 dni26Władysław Belina-Prażmowski16 lipca 193111 lutego 1933577 dni27Mieczysław Kaplicki16 lutego 19331 lutego 19392177 dni28Bolesław Czuchajowski21 kwietnia 19393 września 1939136 dni

II wojna światowa W czasach okupacji niemieckiej władza w Krakowie została przekazana pod kontrolę niemieckich prezydentów-komisarzy. 20 września 1939 prezydent Stanisław Klimecki został usunięty z funkcji i aresztowany, co równocześnie oznaczało likwidację polskiego rządu miasta. Na czele Zarządu Miasta Krakowa stanął nadburmistrz Drezna Ernst Zörner. W czasie okupacji hitlerowskiej Kraków funkcjonował jako stolica Generalnego Gubernatorstwa. Lp.Imię i nazwiskoRozpoczęciesprawowania urzęduZakończeniesprawowania urzęduDługośćurzędowania29Stanisław Klimecki3 września 193920 września 193917 dni (Stadthauptmann der Stadt Krakau) Starostowie miejscy Krakowa jako stolicy Generalnego Gubernatorstwa:

Mimo faktu, że prawodawstwo niemieckie nakazywało powołanie miejscowego burmistrza (prezydenta) odstąpiono od tego i obowiązki jego pełnił równocześnie niemiecki Stadthauptmann. #Imię i nazwiskoRozpoczęciesprawowania funkcjiZakończeniesprawowania funkcjiDługośćsprawowania funkcji1Ernst Zörner„Komisarz miasta Krakowa” z nadania okupacyjnych władz niemieckich.20 września 193922 lutego 1940156 dni2Carl Gottlob Schmid (1889–1966)23 lutego 194031 marca 1941ok. 13 miesięcy3Rudolf Pavlu1 kwietnia 194130 kwietnia 1943ok. 2 lata4Josef Krämer (1904–1980)1 maja 194318 stycznia 1945ok. 21 miesięcy

Polska Rzeczpospolita Ludowa Lp.Imię i nazwiskoRozpoczęciesprawowania urzęduZakończeniesprawowania urzęduDługośćurzędowania30Aleksander Żaruk-Michalski21 stycznia 19452 lutego 194513 dni31Alfred Fiderkiewicz5 lutego 194511 czerwca 1945126 dni32Stefan Wolas14 czerwca 19456 października 1947845 dni33Henryk Dobrowolski6 października 19476 czerwca 1950975 dni34Marcin Waligóra6 czerwca 19507 kwietnia 19541402 dni35Tadeusz Mrugacz7 kwietnia 195424 października 19571297 dni36Wiktor Boniecki24 października 19576 listopada 1959744 dni37Zbigniew Skolicki6 listopada 19595 czerwca 19693500 dni38Jerzy Pękala6 czerwca 196926 kwietnia 19783246 dni39Edward Barszcz27 kwietnia 197820 czerwca 1980786 dni40Józef Gajewicz26 września 19808 grudnia 1982804 dni41Tadeusz Salwa9 grudnia 198213 stycznia 19902593 dni

III Rzeczpospolita Lp. Zdjęcie Imię i nazwisko(partia polityczna) Objęcieurzędu Złożenieurzędu Długośćurzędowania 42. 125x125px Jerzy Rościszewski(PPZ) dni 43. 90px Jacek Woźniakowski dni 44. 125x125px Krzysztof Bachmiński dni 45. 90px Józef Lassota(UW) dni 46. 90px Andrzej Gołaś(RS AWS) dni 47. 90px Jacek Majchrowski dni 48. 90px Aleksander Miszalski(KO) 26 maja 2026 dni p.f.104x104pxStanisław Kracik (ur. 1950)26 maja 2026 dni

Przypisy