thumb|Kwiatostany olszanki japońskiej Olszankowate (Eupteleaceae K. Wilh.) – rodzina roślin okrytonasiennych z rzędu jaskrowców (Ranunculales). Obejmuje tylko dwa gatunki z rodzaju olszanka (Euptelea) występujące we wschodniej Azji. Olszanka chińska E. pleiosperma rośnie w wilgotnych lasach od wschodnich Himalajów po środkowej Chiny, a olszanka japońska E. polyandra w lasach centralnej i południowej Japonii.

Drzewa te uznawane są za atrakcyjne i bywają uprawiane w kolekcjach dendrologicznych. Kwiaty zapylane są przez wiatr, czasem przez owady. Zapłodnienie u tych roślin następuje czasem nawet dwa miesiące po zapyleniu.

Morfologia Pokrój Małe drzewa i okazałe krzewy zrzucające liście w okresie zimy, osiągające do 15 m wysokości. Liście Skrętoległe (na końcach krótkopędów gęsto skupione), pojedyncze, ogonkowe, bez przylistków. Charakterystyczne dla tych roślin jest silne, pierzaste użyłkowanie kolistej blaszki liściowej, poszczególne nerwy dochodzą do końca silnie i nieregularnie piłkowanego brzegu liścia. Ząbki z gruczołkami. Liście za młodu są czerwonawe, jesienią przebarwiają się na czerwono i żółto. Kwiaty Zebrane po 6–12 w kwiatostany groniaste pojawiające się przed rozwinięciem liści w kątach podsadek. Kwiaty są długoszypułkowe, obupłciowe (czasem zdarzają się kwiaty tylko męskie), pozbawione okwiatu, zwieszone w dół w czasie kwitnienia. Pręcików jest 6–19 i rozwijają się one przed słupkiem (kwiaty są przedprątne). Nitki pręcików są krótkie i nitkowate, czasem lekko spłaszczone. Pylniki są czerwone, wydłużone, pękające podłużną szczeliną, z nitką osadzoną u ich nasady i łącznikiem dłuższym od nich. Owocolistki w liczbie 8–31, wolne, drobne, z 1–3 zalążkami, na szczycie niezupełnie zrośniętymi i tu ze zbiegającym wzdłuż krawędzi znamieniem pokrytym długimi jednokomórkowymi włoskami, przypominającym szczoteczkę do zębów. Owoce Niewielkie, dyskowate skrzydlaki wyrastające na szypułkach. Młode są żywoczerwone, zawierają 1–3 nasiona.

Systematyka Rodzina umieszczana w różnych pozycjach systematycznych w dawniejszych klasyfikacjach okrytonasiennych. Przez Cronquista (1981) uważana za siostrzaną dla grujecznikowatych (Cercidiphyllaceae), wiązana była także z eukomiowatymi (Eucommiaceae). Dawniej rośliny te zaliczane były do wiązowatych (Ulmaceae) i trochodendronowatych (Trochodendraceae).

Pozycja systematyczna według APweb (aktualizowany system APG IV z 2016) Klad bazalny w obrębie rzędu jaskrowców (Ranunculales), stanowiącego z kolei klad bazalny w obrębie kladu dwuliściennych właściwych (eudicots).

Podział Rodzaj: Euptelea Siebold & Zucc. Euptelea pleiosperma J. D. Hooker & Thomson – olszanka chińska Euptelea polyandra Siebold. & Zucc – olszanka japońska

Przypisy

Kategoria:Jaskrowce