James Richard Gammon (ur. 20 kwietnia 1940 w Newman, zm. 16 lipca 2010 w Costa Mesa) – amerykański aktor telewizyjny, filmowy i teatralny, znany z typu ról „good ol’ boy” w licznych filmach i serialach telewizyjnym. Jako kinowy aktor charakterystyczny stał się najlepiej znany jako Lou Brown, menadżer z Pierwszej ligi (1989) i Pierwszej ligi II (1994), filmów przedstawiających zmyśloną wersję Cleveland Indians.
Życiorys Wczesne lata Urodził się w Newman w Illinois jako syn farmerki Doris Latimer (z domu Toppe) i muzyka Donalda Gammona. Kiedy jego rodzice rozwiedli się, młody Jim mieszkał u różnych krewnych, a jako nastolatek osiedlił się w Orlando na Florydzie. Tu podjął pracę w stacji telewizyjnych ABC TV jako członek WLOF Channel 9, gdzie został kamerzystą i reżyserem. Występował również w teatrze, zanim wyjechał do Hollywood, aby spróbować znaleźć pracę.
Kariera Karierę rozpoczął w 1966 roku, pojawiając się gościnnie w seryjnych westernach telewizyjnych: Gunsmoke, Bonanza, Dziki dziki Zachód (The Wild Wild West), The Virginian i NBC The Road West jako zastępca Virgil Bramley z udziałem Barry’ego Sullivana i Andrew Prine. W 1967 roku zadebiutował na kinowym ekranie jako członek gangu więziennego w dramacie Stuarta Rosenberga Nieugięty Luke (Cool Hand Luke) u boku Paula Newmana i George’a Kennedy’ego.
W 1978 rozpoczął pracę w nowojorskim Public Theatre, gdzie debiutował rolą Westona w sztuce Sama Sheparda Klątwa (Curse of the Starving Class). Występował potem w przedstawieniach: Ciemność na szczycie schodów (The Dark at the Top of the Stairs, 1978) jako Rubin Flood w Mark Taper Forum w Los Angeles, A Lie of the Mind (1985-86) jako Baylor w nowojorskim Promenade Theatre, Historia z morałem (Story with a Moral, 1993) jako Reader w Met Theatre w Los Angeles, Simpatico (1994) jako Simms w Estelle R. Newman Theatre, Public Theatre, Sezon mistrzów (That Championship Season, 1999) jako trener w nowojorskim Second Stage Theatre, Stamped (2000) w Met Theatre w Hollywood, The Late Henry Moss (2000) jako tytułowy Henry Moss w Magic Theatre Company, Theatre onthe Square w San Francisco. W 1973 wyreżyserował sztukę Williama Inge Przystanek autobusowy (Bus Stop) w Mark Taper Forum w Los Angeles. Występował także na deskach Steppenwolf Theater w Chicago w Illinois. Za kreację Dodge’go w spektaklu Buried Child (1996) w nowojorskim Brooks Atkinson Theatre został nominowany do nagrody Tony.
Na ekranie często był obsadzany w westernach, m.in. Ballada Gregorio Corteza (The Ballad of Gregorio Cortez, 1982), Silverado (1985),Wyatt Earp (1994), Conagher (1991), Dziki Bill (Wild Bill, 1995) z Jeffem Bridgesem,Samotny kowboj (Monte Walsh, 2003) oraz Silver City (2004). Dwukrotnie grał postać ojca Dona Johnsona – w melodramacie telewizyjnym CBS Długie gorące lato (The Long Hot Summer, 1985) i serialu policyjnym CBS Nash Bridges (1996–2001). Zagrał kumpla zamordowanego kowboja Rednecka w restauracji w satyrycznej czarnej komedii Olivera Stone’a Urodzeni mordercy (Natural Born Killers). W miniserialu CBS Streets of Laredo (1995) na podstawie powieści Larry’ego McMurtry zagrał cenionego hodowcę bydła Charlesa Goodnighta. Wystąpił również w filmach: Miejski kowboj (Urban Cowboy, 1980), Wzgórze nadziei (Cold Mountain, 2003) i Appaloosa (2008).
Życie prywatne 29 stycznia 1967 poślubił Barbarę Giacchero, jednak małżeństwo w 1970 zakończyło się rozwodem. 7 października 1972 ożenił się po raz drugi z producentką i teatralną administratorką Nancy Jane Kapustą. Mieli dwie córki: Allison Mann i Amy Gammon oraz dwóch wnuków.
Zmarł w wieku 70. lat w swoim domu w Costa Mesa w Kalifornii. Przyczyną jego śmierci był rak nadnerczy i wątroby.
Filmografia Filmy fabularne Rok Tytuł Rola 1967 Nieugięty Luke (Cool Hand Luke) Sleepy 1968 Journey to Shiloh Tellis Yeager 1969 The Thousand Plane Raid Major Varga 1970 Człowiek zwany Koniem (A Man Called Horse) Ed Macho Callahan Kowboj Intruzi (The Intruders, TV) Chaunce Dykstra 1972 Cry for Me, Billy Amos 1974 Powrót do Macon County (Macon County Line) Elisha 1975 The Wild McCullochs Oficer policji The Kansas City Massacre (TV) Garth 1976 Bobbie Jo and the Outlaw Leather Salesman The Pom Pom Girls trener 1977 Black Oak Conspiracy Zastępca The Greatest (Muhammad Ali, the Greatest) Pan Harry 1979 Bracia Sackettowie (The Sacketts, TV) Wes Bigelow 1980 On the Nickel Miejski kowboj (Urban Cowboy) Steve Strange Rage! (TV) Joe Dean Teraz moja kolej (It’s My Turn) Connie Foxworth Jak tylko potrafisz (Any Which Way You Can) Palomino Bartender Below the Belt Luke 1981 The Big Black Pill (TV) Kapitan Jake Jacqualone 1982 The Ballad of Gregorio Cortez (TV) Szeryf Frank Fly Deadly Encounter (TV) Frank Kitchens 1983 M.A.D.D.: Mothers Against Drunk Drivers (TV) Willard Kohler Kobieta z San Quentin (Women of San Quentin, TV) Oficer 1985 Noon Wine (TV) Szeryf Zwariowałem dla ciebie (Vision Quest) Ojciec Kuch’a Hell Town (TV) Porucznik Raymond Tracy Sylvester Steve Silverado Dawson Długie, gorące lato (The Long Hot Summer, TV) Billy Quick Srebrna kula (Silver Bullet) Arnie Westrum 1986 Hard Traveling Sierżant Slattery 1987 Stacking Clate Connaloe Między niebem a ziemią (Made in Heaven) Steve Shea Stało się w lagunie (Laguna Heat, TV) Grimes Chwasty (Ironweed) Reverend Chester 1988 Fasolowa wojna (The Milagro Beanfield War) Horsethief Shorty Lincoln (TV) Generał Ulysses S. Grant 1989 Pierwsza liga (Major League) menadżer Lou Brown Bez wyroku (Roe vs. Wade, TV) 1990 Odwet (Revenge) Texan Niebieski cadillac (Coupe de Ville) Dr Sturgeon, chirurg cadillac Kocham cię na zabój (I Love You to Death) Porucznik Larry Schooner 1991 Conagher (TV) Smoke Parnell, lider pięciu właścicieli Stranger at My Door (TV) Szeryf Bitterman 1992 Zostawić normalność (Leaving Normal) Walt CrissCross Emmett Zachowania mordercy (Criminal Behavior, TV) Roy Stubbs 1993 Running Cool Ironbutt Garrett Painted Desert Al Mężczyźni o tym nie mówią (Men Don’t Tell, TV) Jack Przygody Hucka Finna (The Adventures of Huck Finn) Zastępca Hines 1994 Chłopiec okrętowy (Cabin Boy) Paps Pierwsza liga II (Major League II) Lou Brown Gliny z Vegas (Hard Vice) Bronski Wyatt Earp Pan Sutherland Urodzeni mordercy (Natural Born Killers) Kumpel Redneck’a w gościach 1995 Dziki Bill (Wild Bill) Kalifornijski Joe Truman (TV) Sam Rayburn 1996 Matka przeciw matce (Two Mothers for Zachary, TV) Chalmer 1997 Naciągacze (Traveller) Double D Apostoł (The Apostle) Brat Edwards 1998 Człowiek w żelaznej masce (The Man in the Iron Mask) Komendant Spotkanie ze śmiercią (Point Blank) Tato Love from Ground Zero Hat Kraina Hi-Lo ( The Hi-Lo Country) Hoover Young Hitman – Cena zemsty (Logan’s War: Bound by Honor, TV) Ben 1999 Wiesz kim jestem (You Know My Name) Prawdziwy Arkansas Tom Stalowy gigant Marv Loach/Floyd Turbeaux/Generał Sudokoff (głos) Ostatni bohater (One Man’s Hero) Generał Zachary Taylor 2000 Cela (The Cell) Teddy Lee 2002 Co za życie (Life or Something Like It) Pat Kerrigan Country Miśki (The Country Bears) Big Al (głos) 2003 Samotny kowboj (Monte Walsh, TV) Fighting Joe Hooker/Albert Miller Wzgórze nadziei (Cold Mountain) Esco Swanger 2004 Paradise (TV) stary kowboj Silver City Szeryf Joe Skaggs 2005 Nie wracaj w te strony (Don’t Come Knocking) stary robotnik na ranczo 2006 Trop wyjętych spod prawa (Outlaw Trail: The Treasure of Butch Cassidy) Sam The Far Side of Jericho Kaznodzieja Inny (Altered) Szeryf Henderson Czego się nie robi z miłości (What I Did for Love, TV) Karl Ryder 2007 Jesse Stone: Przemiana (Jesse Stone: Sea Change, TV) Bob The Final Season Jared Akers 2008 Appaloosa Earl May 2009 Pościg we mgle (In the Electric Mist) Ben Hebert
Seriale TV Rok Tytuł Rola Odcinki 1966 The Wild Wild West Egan The Night of the Freebooters The Monroes Stennis Night of the Wolf 1966, 1967 The Road West Zastępca Virgil Bramley, Pete Fowler The Agreement (1967), The Gunfighter (1966) 1966, 1973 Gunsmoke Arnie Jeffords, Dudley My Father, My Son (1966), Susan Was Evil (1973) 1967 Captain Nice Whatever Lola Wants Bonanza Harry Jeffers The Man Without Land The Invaders Hal The Spores Batman Osiris The Unkindest Tut of All Felony Squad Mickey Ordeal by Terror The Virginian Cal Mason A Small Taste of Justice 1968, 1969 Lancer Clint Meek, Wes Blind Man’s Bluff (1969), Chase a Wild Horse (1968) 1970 The High Chaparral Lafe Only the Bad Come to Sonora (1970) 1971, 1974 The F.B.I. Cauldwell, Ben McCarty Diamond Run (1974), Turnabout (1971) 1971, 1976 Cannon Szeryf Ryder, Keely The Quasar Kill (1976), Country Blues (1971) 1973 Dusty’s Trail Roy Horse of Another Color (1973) 1973-75 The Waltons Zack Rosswell 1975 Ulice San Francisco Szeryf River of Fear (1975) 1974 Kung Fu Jake The Nature of Evil (1974) 1975 Barnaby Jones Andy Lucker The Final Burial (1974) 1976 Petrocelli Harry Blood Money (1976) Most Wanted The Torch (1976) 1977, 1978 Aniołki Charliego (Charlie’s Angels) Gates, Billy Angels in the Stretch (1978), Angels on Ice (1977) 1979 Lou Grant Samaritan (1979) 1984 The Master A Place to Call Home (1984) Cagney i Lacey (Cagney & Lacey) Brian Holgate Old Debts (1984) 1985 Napisała: Morderstwo (Murder, She Wrote) Billy Don Baker Armed Response (1985) 1986 The Equalizer Michael Cub Out of the Past (1986) 1987 Crime Story Jack Claymore The Pinnacle; The Survivor (1987) 1989 Midnight Caller Pete Hanrahan Tarnished Shield (1989) In the Heat of the Night Szeryf Ketch Monroe A Trip Upstate (1986) 1990, 1991 Bagdad Cafe Rudy 1991 Młodzi jeźdźcy (The Young Riders) Elias Mills The Blood of Others (1991) 1992 Kroniki młodego Indiany Jonesa (The Young Indiana Jones Chronicles) Teddy Roosevelt British East Africa, September1909 (1992) 1992-93 Homefront trener Zelnick 1993–1994 Prawnicy z Miasta Aniołów (L.A. Law) wielebny Joseph Halliday, Thomas Quinn God is My Co-Counsel (1994), F.O.B. (1993) 1996–2001 Nash Bridges Nick Bridges 2003 Fillmore na tropie (Fillmore!) Doc Hemlock (głos) Two Wheels, Full Throtle, No Brakes 2004 Port lotniczy LAX (LAX) Bill Barkley The Longest Morning (2004) Jordan w akcji (Crossing Jordan) Olin Price Justice Delayed (2004) 2007 Detektyw Monk (Monk) Oates Mr. Monk Visits a Farm (2007) Chirurdzy (Grey’s Anatomy) Pan Scofield Scars and Souvenirs (2007)
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Amerykańscy aktorzy telewizyjni Kategoria:Amerykańscy aktorzy filmowi Kategoria:Amerykańscy aktorzy teatralni Kategoria:Amerykańscy aktorzy głosowi Kategoria:Amerykańscy reżyserzy teatralni Kategoria:Urodzeni w 1940 Kategoria:Zmarli w 2010