Roman Markuszewicz (ur. 30 marca 1894 w Warszawie, zm. 24 czerwca 1946 w Lublinie) – polski lekarz psychiatra, neurolog i psychoanalityk. Był autorem licznych prac, głównie psychoanalitycznych.
Życiorys Syn kupca Samuela Markuszewicza i Olgi z Bromaków (zm. 1911)Dzisiejsze pogrzeby. Nowa Gazeta 6 (320) s. 1 (16.7.1911)Nowa Gazeta 6 (319) s.4 (15.7.1911)Nowa Gazeta 7 (306) s. 104 (6.7.1912). Ukończył Gimnazjum Praskie, maturę zdał 19 czerwca 1913. Następnie studiował na Uniwersytecie w Heidelbergu (1913/1914), Uniwersytecie Warszawskim (1915/1916), Uniwersytecie Jagiellońskim (1915–1918) i na Uniwersytecie w Zurychu (1917–1921), gdzie uzyskał tytuł doktora medycyny 5 października 1921 na podstawie dysertacji Untersuchungen über die Zusammensetzung der Nukleoproteide aus menschlichem Gehirn sporządzonej pod kierunkiem Hermanna EichhorstaDie Matrikeledition der Universität Zürich. Podczas studiów pracował w Instytucie Badań Mózgu w Zurychu Constantina von Monakowa. W latach 1921–1924 pracował w klinice Juliusa Wagnera-Jauregga w Wiedniu i jako asystent w klinice neurologicznej u Emila Redlicha. W 1924 nostryfikował dyplom i praktykował jako neurolog i psychiatra w Warszawie. Od 1939 do 1941 ordynator Szpitala Psychiatrycznego w Choroszczy. Od 1945 wykładał psychiatrię na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie. 24 sierpnia 1945 habilitował się na podstawie pracy Rewizja podstawowego pojęcia freudyzmu. Zmarł w 1946 w Lublinie. Pochowany jest na Cmentarzu przy ul. LipowejŚ.p. Roman Markuszewicz. Gazeta Lubelska nr 174 (483) s. 5 (26.6.1946). Pośmiertnie odznaczono go Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia PolskiM.P.47.25.162.
Wybrane prace Beitrag zum autistischen Denken bei Kindern. Internationale Zeitschrift für Psychoanalyse 6 (3), s. 248–252, 1920 Untersuchungen über die Zusammensetzung der Nukleoproteide aus menschlichem Gehirn. Göttingen: L. Hofer, 1921 Klinische Erfahrungen mit dem Phlogetan bei Tabes Parkinsonismus und multipler Sklerose. Wiener klinische Wochenschrift 36 (6), s. 105–107, 1923
O różniczkowem rozpoznaniu osłupienia katatonicznego i histerycznego. Kwartalnik Kliniczny Szpitala Starozakonnych 4 (3), s. 153-165, 1925 Zygmunt Freud. W 70. rocznicę urodzin. Nasz Przegląd 4 (127) s. 7 (9.5.1926) Myśl przewodnia psychoanalizy. Polska Gazeta Lekarska 5 (32/33), s. 614–615, 1926 Urojenie chrztu w związku z kompleksem kazirodczym w przypadku schizofrenji. Warszawskie Czasopismo Lekarskie 3 (8), s. 357–361, 1926 Psychoanaliza i jej znaczenie lecznicze. Warszawski Kalendarz Lekarski, 1926 Wizel A., Markuszewicz R. Premiers résultats du traitement paludéen dans la schizophrénie. Encéphale 22, s. 669–680, 1927 Wizel A., Markuszewicz R. Sprawozdanie z pierwszych prób leczenia schizofrenji zimnicą. Warszawskie Czasopismo Lekarskie 4 (7), s. 270–275, 1927 Wizel A., Markuszewicz R. Drugie sprawozdanie z prób leczenia schizofrenji zimnicą. Gazeta Lekarska 7 (41), s. 744–746, 1928 Mowa nad grobem Adama Wizla w imieniu asystentów oddziału psychjatrycznego. Kwartalnik Kliniczny Szpitala Starozakonnych 7 (4), s. 319–320, 1928 Szczególny objaw w organicznych zaburzeniach pamięci. Warszawskie Czasopismo Lekarskie 21, s. 498–501, 1928
O niedorozwiniętej postaci schizofrenii. Kwartalnik Kliniczny Szpitala Starozakonnych 7 (4), s. 351–362, 1928 O zaburzeniu instynktu samozachowawczego w schizofrenji. Nowiny Psychjatryczne 6 (3/4), s. 298–314, 1929 Wizel A., Markuszewicz R. Zweite Mitteilung uber die Versuche der Malariatherapie bei der Schizophrenie. Jahrbücher für Psychiatrie und Neurologie 46, s. 255–261, 1929 Mesz N., Fliederbaum J., Markuszewicz R. Dwa przypadki achondroplazji. Polski Przegląd Radiologiczny 4 (3/4), s. 271-286, 1929 O działalności naukowej ś.p. D-ra Adama Wizla. Medycyna 3, 1929 Ueber die Störung des Selbsterhaltungstriebes bei der Schizophrenie. Jahrbücher für Psychiatrie und Neurologie 47, s. 50-65, 1930 Ucieczka od choroby a instynkt samozachowawczy. Nowiny Psychjatryczne 7 (1/2), s. 34–58, 1930 Flucht in die Krankheit und Selbsterhaltungstrieb. Jahrbücher für Psychiatrie und Neurologie 47, s. 149–170, 1930 Rola popędu samozachowawczego w walce z alkoholizmem. Rocznik Psychjatryczny 16, s. 151-163, 1931 Mesz N., Fliederbaum J., Markuszewicz R. Zwei Fälle von Achondroplasie. Acta Radiologica 12, s. 59-76, 1931 Wstępny zarys psychopatologji popędu samozachowawczego. Rocznik Psychjatryczny 21, s. 233–244, 1933 Infantylizm popędu samozachowawczego. Rocznik Psychjatryczny 22, s. 59–76, 1934 Uwagi o organizacji fallicznej popędu seksualnego. Rocznik Psychjatryczny 24, s. 53–70, 1935 Urogenitalismus; die dritte prägenitale Organisationsstufe des infantilen Sexualtriebes. Psychiatrische en Neurologische Bladen 40, s. 624–649, 1936 Infantilismus des Selbsterhaltungstriebes. Jahrbücher für Psychiatrie und Neurologie 62, s. 249–263, 1936 Rewizja podstawowego pojęcia freudyzmu. Kwartalnik Psychologiczny 8, s. 357–394, 1936 Bemerkungen zur phallischen Organisationsstufe des Sexualtriebes. Schweizer Archiv für Neurologie und Psychiatrie 37, s. 77–88, 1936 Freud Z. Wizerunek własny. Warszawa, 1936 (Ocena). Warszawskie Czasopismo Lekarskie 13 (20), s. 365, 1936 Konflikt popędowy. Rocznik Psychjatryczny 29/30, s. 163–189, 1937 Urogenitalizm, trzeci okres organizacji pregenitalnej infantylnego popędu seksualnego. Rocznik Psychjatryczny 26/27, s. 109–133, 1937 Der Triebkonflikt. Psychiatrische en neurologische bladen 42, s. 462–493, 1938 O „niekończącej się analizie” Freuda. Rocznik Psychjatryczny 34/35, s. 185–210, 1938 Od sado-masochizmu do popędu śmierci (dalsza rewizja teorii freudowskiej). Kwartalnik Psychologiczny 10, s. 103–218, 1938 Die unendliche Analyse Freud's. Schweizer Archiv für Neurologie und Psychiatrie 44 (1), s. 1–24, 1939 Kryzys freudyzmu. Lublin, 1945 Podstawy pojęciowe popędu zachowawczego. Medycyna Społeczna i Kliniczna 2, 25–41, 1945 Idee wychowawcze w przeszłości a w rzeczywistości współczesnej. Myśl Współczesna 1, s. 354–371, 1946 Psychiatria ogólna. Skrypt. Lublin: Stow. „Bratnia Pomoc” Studentów UMCS, 1947 O nowy kierunek w psychologii. Rocznik Psychiatryczny 37 (1), s. 16–32, 1949 Barbarzyńska likwidacja przez Niemców Szpitala Psychiatrycznego w Choroszczy. Rocznik Psychiatryczny 37 (1), s. 63–66, 1949
A miraculous escape. Recollection of a survival of the Holocaust. Beecroft (John Hammond), 1976 Cudowne ocalenie. Wspomnienie o przetrwaniu zagłady. Przekład Tomasz Bilczewski, Anna Kowalcze-Pawlik. Wstęp Paweł Dybel. Kraków: Universitas, 2018
Przypisy
Bibliografia „Markuszewicz, Roman (1894-1946)” W: Leksykon Psychiatrii. Warszawa, 1993 s. 259
Ossendowski A. Ś.p. doc dr Roman Markuszewicz. Polski Tygodnik Lekarski 1 (33) s. 1032, 1946 Wacław Barcikowski: Podstawy psychologii biologiczno-społecznej według doc. d-ra Romana Markuszewicza. Myśl Współczesna 6–7, 1948 Paweł Dybel: Emancypacyjne przesłanie psychoanalizy według Romana Markuszewicza na podstawie wczesnych prac tego autora. Konteksty 1 (312), s. 162–169, 2016 Paweł Dybel: Romana Markuszewicza rewizja teorii Freuda. Kronos 3 (38), 2016 Paweł Dybel: Romana Markuszewicza rewizja teorii Freuda. W: Paweł Dybel (red.): Przywracanie pamięci. Polscy psychiatrzy XX wieku orientacji psychoanalitycznej. Kraków: Universitas, 2017 s. 425–489
Linki zewnętrzne Prace Romana Markuszewicza w bibliotece Polona
Kategoria:Absolwenci i studenci Uniwersytetu w Zurychu Kategoria:Ludzie urodzeni w Warszawie Kategoria:Ludzie związani z Choroszczą Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Pochowani na cmentarzu przy ulicy Lipowej w Lublinie Kategoria:Polscy neurolodzy Kategoria:Polscy psychiatrzy Kategoria:Polscy psychoanalitycy Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej Kategoria:Psychoanalitycy związani ze Szpitalem Starozakonnych w Warszawie Kategoria:Urodzeni w 1894 Kategoria:Zmarli w 1946