43 Batalion Wojsk Ochrony Pogranicza/Batalion odwodowy/Batalion graniczny Wojsk Ochrony Pogranicza Racibórz imienia „Bohaterów Powstań Śląskich” – zlikwidowany samodzielny pododdział Wojsk Ochrony Pogranicza pełniący służbę na granicy polsko-czechosłowackiej.

Formowanie i zmiany organizacyjne Na podstawie rozkazu Ministra Bezpieczeństwa Publicznego nr 043/org z 3 czerwca 1950, na bazie 21 Brygady Ochrony Pogranicza, sformowano 4 Brygadę Wojsk Pogranicza, a z dniem 1 stycznia 1951 67 batalion Ochrony Pogranicza przemianowano na 43 batalion Wojsk Ochrony Pogranicza z miejscem dyslokacji w Raciborzu ul. Dąbrowskiego 2 JW 2480. thumb|Dowódcy drużyn kompanii odwodowej – przysięga młodego rocznika (grudzień 1972) W kwietniu 1976, w związku z przejściem na dwuszczeblowy system dowodzenia, rozwiązano 43 batalion WOP. W jego miejsce utworzono batalion odwodowy z zadaniami działań rozpoznawczo-pościgowych, a strażnice podporządkowano bezpośrednio pod sztab Górnośląskiej Brygady WOP w Gliwicach.

13 grudnia 1981 po wprowadzeniu stanu wojennego na terytorium w kraju, dowódca GB WOP wewnętrznym rozkazem w miejscu stacjonowania poszczególnych batalionów, utworzył tzw. „wysunięte stanowiska dowodzenia” (zalążek przyszłych batalionów granicznych), którym podporządkował strażnice znajdujące się na odcinkach dawnych batalionów granicznych. Brygada wykonywała zadania ochrony granicy i bezpieczeństwa państwa wynikające z dekretu o wprowadzeniu stanu wojennego. thumb|Na placu Długosza w Raciborzu uroczystość związana z przysięgą wojskową. Maszeruje mjr Mirosław Szypowski (d-ca uroczystości) i płk Władysław Tarała (w.z. d-ca GB WOP) przed kompanią honorową (wrzesień 1984) W 1984 odtworzono batalion graniczny WOP w Raciborzu i 8 czerwca 1986 batalion otrzymał imię „Bohaterów Powstań Śląskich”. Również 8 czerwca 1986, wręczony został sztandar batalionowi, ufundowany przez społeczeństwo Raciborza i przyległych gmin pogranicza. Aktu wręczenia sztandaru dokonał dowódca WOP gen. dyw. Feliks Stramik. thumb|Racibórz, uroczysty akt przysięgi wojskowej na sztandar żołnierzy GBWOP. D-ca pocztu Mieczysław Dechnik, sztandarowy Mieczysław Kulec i ppor. Jan Doroszkiewicz. D-ca uroczystości szef sztabu GBWOP płk Stefan Gacek. Na trybunie d-ca WOP gen. dyw. Feliks Stramik, były d-ca GBWOP gen. bryg. Bolesław Bonczar, d-ca GBWOP płk Tadeusz Jagodziński (wrzesień 1989) Dowództwo batalionu rozformowano w kwietniu 1990, batalion 17 kwietnia 1990, a strażnice przeszły w podporządkowanie bezpośrednio pod sztab GB WOPZarządzenie Dowódcy Wojsk Ochrony Pogranicza nr 068/org. z dnia 12 marca 1990 w sprawie rozformowania batalionu granicznego GB WOP w Raciborzu oraz zmianach etatowych w jednostkach WOP ()..

Straż Graniczna: 15 maja 1991 po rozwiązaniu Wojsk Ochrony Pogranicza, 16 maja 1991 powstała Straż Graniczna i został utworzony Śląski Oddział Straży Granicznej w Raciborzu ul. Dąbrowskiego 2, który to przejął obiekty koszarowe w których utworzono komendę Oddziału.

Położenie strzelnicy batalionowej → .

Struktura organizacyjna dowództwo i pododdziały przysztabowe – Racibórz

W 1954 batalionowi podlegały: 217 strażnica WOP Gorzyce 218 strażnica WOP Chałupki 219 strażnica WOP Owsiszcze 220 strażnica WOP Krzanowice 221 strażnica WOP Kietrz 222 strażnica WOP Ściborzyce.

31 grudnia 1959 batalionowi WOP Racibórz podlegały: 14 strażnica WOP IV kat. Ściborzyce Wielkie 15 strażnica WOP IV kat. Kietrz 16 strażnica WOP III kat. Krzanowice 17 strażnica WOP III kat. Owsiszcze 18 strażnica WOP II kat. Chałupki 19 strażnica WOP III kat. Gorzyce 20 strażnica WOP III kat. Godów – od 1961Zarządzenie dowódcy WOP nr 012/szt. z dnia 31.01.1961. thumb|Kadra batalionu wyróżniana medalami (1960–1965) 1 stycznia 1964 batalionowi WOP Racibórz podlegały: 10 strażnica WOP lądowa IV kat. Równe 11 strażnica WOP lądowa IV kat. Krasne Pole Placówka Kontroli Małego Ruchu Granicznego II kat. Chomiąża 12 strażnica WOP lądowa IV kat. Bliszczyce 13 strażnica WOP lądowa IV kat. Boboluszki do lat 70. XX wieku Placówka Kontroli Małego Ruchu Granicznego III kat. Branice Placówka Kontroli Małego Ruchu Granicznego III kat. Boboluszki 14 strażnica WOP lądowa IV kat. Pilszcz Placówka Kontroli Małego Ruchu Granicznego II kat. Dzierżkowice Placówka Kontroli Małego Ruchu Granicznego II kat. Pliszcz Placówka Kontroli Małego Ruchu Granicznego III kat. Wiechowice 15 strażnica WOP lądowa IV kat. Ściborzyce Wielkie Placówka Kontroli Małego Ruchu Granicznego II kat. Ściborzyce Placówka Kontroli Małego Ruchu Granicznego II kat. Ściborzyce Placówka Kontroli Małego Ruchu Granicznego II kat. Ściborzyce 16 strażnica WOP lądowa IV kat. Kietrz Placówka Kontroli Małego Ruchu Granicznego II kat. Kietrz Placówka Kontroli Małego Ruchu Granicznego II kat. Gródczanki 17 strażnica WOP lądowa III kat. Krzanowice Placówka Kontroli Małego Ruchu Granicznego II kat. Krzanowice Placówka Kontroli Małego Ruchu Granicznego II kat. Krzanowice Placówka Kontroli Małego Ruchu Granicznego II kat. Krzanowice Placówka Kontroli Małego Ruchu Granicznego II kat. Pietraszyn Placówka Kontroli Małego Ruchu Granicznego II kat. Borucin 18 strażnica WOP lądowa III kat. Owsiszcze Placówka Kontroli Małego Ruchu Granicznego II kat. Bolesław Placówka Kontroli Małego Ruchu Granicznego II kat. Owsiszcze Placówka Kontroli Małego Ruchu Granicznego II kat. Tworków 19 strażnica WOP lądowa II kat. Chałupki Placówka Kontroli Małego Ruchu Granicznego I kat. Rudyszwałd Placówka Kontroli Małego Ruchu Granicznego II kat. Roszków Placówka Kontroli Małego Ruchu Granicznego III kat. Chałupki.

thumb|Żołnierze WOP z AK-47 i RKM DP (1973) W 1976 batalionowi WOP Racibórz podlegały: pododdziały przysztabowe: pluton odwodowy pluton ochrony pluton łączności pluton transportowy Strażnica WOP Chałupki Strażnica WOP Owsiszcze – po 1976 Strażnica WOP Krzanowice Strażnica WOP Kietrz Strażnica WOP Ściborzyce Strażnica WOP Pilszcz Strażnica WOP Bliszczyce Strażnica WOP Krasne Pole Strażnica WOP Równe Grupa Operacyjna Zwiadu WOP Głubczyce.

W kwietniu 1976 do II połowy 1984 batalionowi odwodowemu podlegały: kompania dowodzenia 2 kompanie odwodowe placówka operacyjna zwiadu grupa zabezpieczenia kwatermistrzowskiego grupa zabezpieczenia technicznego.

thumb|Poczet flagowy żołnierzy WOP, flagowy st. sierż. Paweł Kazimierczuk (1986) W II połowie 1984 do kwietnia 1990 batalionowi WOP Racibórz podlegały: Strażnica WOP Lądowa rozwinięta kat. I w Chałupkach Strażnica WOP Lądowa rozwinięta kat. I w Krzanowicach Strażnica WOP Lądowa rozwinięta kat. II w Kietrzu Strażnica WOP Lądowa rozwinięta kat. I w Pilszczu Strażnica WOP Lądowa rozwinięta kat. ? w Bliszczycach – do maja 1989 Strażnica WOP Lądowa rozwinięta kat. I w Krasnym Polu Strażnica WOP Lądowa rozwinięta kat. ? w Równem do maja 1989 Grupa Operacyjno-Rozpoznawcza Zwiadu WOP Głubczyce.

Wydarzenia 1956 – koniec czerwca, początek lipca w okresie tzw. „Wypadków poznańskich”, przy linii granicznej i w strefie działania, odnajdywano pakunki zawierające ulotki z tzw. „bibułą”, przytwierdzone do balonów leżących na ziemi. W związku z masowością zjawiska, żołnierze otrzymali zezwolenie na użycie broni, celem zestrzelenia nisko przelatujących balonów (nawet jeśli znajdowały się na terytorium czechosłowackim, ale w zasięgu ognia – to samo czynili pogranicznicy czechosłowaccy). 1968 – 24 sierpnia były rozrzucone ulotki w czterech nadgranicznych miejscowościach powiatu głubczyckiego (Wiechowice, Dzierżkowice, Boboluszki, Wysoka). Niektóre były sygnowane przez młodzież okręgu opawskiego i Miejską Radę Narodową w Karniowie. Pochodzące z Czechosłowacji ulotki znaleziono również w Kietrzu oraz w Chałupkach, Krzyżanowicach i Owsiszczach. 13 grudnia 1981–22 lipca 1983 – (stan wojenny w Polsce), normę służby granicznej dla żołnierzy podwyższono z 8 do 12 godzin na dobę. Ścisłą kontrolą objęto całą strefę nadgraniczną. W stan gotowości były postawione pododdziały odwodowe. 1988 – na posterunku granicznym ze Strażnicy WOP Chałupki, zginął tragicznie, potrącony przez pociąg towarowy, żołnierz służby zasadniczej pełniący służbę graniczną na moście kolejowym. Pośmiertnie została nadana mu przez dowódcę WOP, na wniosek dowódcy GB WOP Srebrna Odznaka „Za Zasługi w Ochronie Granic PRL”. 1989 – maj, rozformowano strażnice w Równym i Bliszczycach. 1990 – 17 kwietnia rozwiązano dowództwo batalionu, a w jego miejsce powstała kompania zabezpieczenia pod dowództwem kpt. Ryszarda Szulca.

Dowódcy batalionu thumb|Defilada pododdziałów GB WOP na terenie Raciborza. Na czele mjr Mirosław Szypowski, za nim orkiestra z kapelmistrzem st. chor. sztab. Kazimierzem Studzińskim. Batalion otrzymał imię „Bohaterów Powstań Śląskich” (8 czerwca 1986) kpt. Bronisław Wasowski (był w 1952) płk Michał Radziecki (1952–12.1971) 20px|alt=płk Michał Radziecki d-ca batalionu (1952–12.1971) ppłk Gerard Kruk (12.1971–1976) kpt. Marian Kowalski (był wiosna 78–był jesień 79) – batalion odwodowy kpt. Majchrowicz – batalion odwodowy mjr Józef Mróz – batalion odwodowy ppłk dypl. Marian Kowalski (2. poł. 1984–01.1986) – batalion graniczny ppłk dypl. Władysław Zalewski (01.1986–10.1986) – batalion granicznyppłk dypl. Władysław Zalewski został zwolniony do cywila. ppłk Mirosław Szypowski (10.1986–17.04.1990) – batalion graniczny – do rozformowania.

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Bataliony WOP Kategoria:Polskie jednostki graniczne utworzone w 1951 Kategoria:Wojsko w Raciborzu Kategoria:Bataliony WOP rozmieszczone na granicy polsko-czechosłowackiej Kategoria:Pododdziały Górnośląskiej Brygady WOP Kategoria:Polskie jednostki graniczne rozwiązane w 1976 Kategoria:Polskie jednostki graniczne utworzone w 1984 Kategoria:Polskie jednostki organizacyjne wojska rozwiązane w 1990