thumb|Rejlander, Ciężkie czasy, ok. 1860 thumb|Rejlander, Hallam Tennyson, 1863 Oscar Gustave Rejlander (ur. 19 października 1813 w Szwecji, zm. 18 stycznia 1875 w Londynie) – brytyjski fotograf epoki wiktoriańskiej. Z pochodzenia Szwed. Autor fotograficznych portretów, scen rodzajowych i alegorycznych, jako jeden z pierwszych posługiwał się techniką fotomontażu.
Niewiele wiadomo o jego młodości. Uczył się malarstwa i litografii w Rzymie; na kontynencie zapoznał się z dziełami dawnych mistrzów malarstwa. W 1841 przeniósł się na stałe do Anglii. Fotografią zainteresował się w latach 1852-3, a poświęcił jej się w 1855. Od tego czasu wielokrotnie uczestniczył w wystawach w Wielkiej Brytanii i w Europie.
Okres działalności Rejlandera przypadł na czasy, gdy żywa była dyskusja nad tym, czy fotografia jest sztuką. Jego próby posługiwania się w fotografii estetyką i regułami zaczerpniętymi z tradycyjnych dziedzin sztuki (zwłaszcza malarstwa) zazwyczaj spotykały się z pozytywnymi opiniami współczesnych mu krytyków. Za życia znany był przede wszystkim jako autor zdjęć rodzajowych, podczas gdy dziś kojarzony jest jako autor kompozycji o wysokich aspiracjach artystycznych (jak Dwie drogi życia), których w istocie wykonał zaledwie kilka, i to na początku swojej działalnościS. Spencer, O. G. Rejlander's Photographs of Street Urchins, "Oxford Art Journal" t. 7, nr 2 (1984), s. 17.. Dwie drogi życia (1857) – najbardziej znane zdjęcie z dorobku RejlanderaD. J. Lacobs, Rejlander, Oscar Gustave [hasło w:] Encyclopedia of nineteenth-century photography, red. J. Hannavy, New York 2008, , s. 1187. – jest fotomontażem o dużych rozmiarach (80 × 40 cm), na który złożyło się trzydzieści negatywów. Oparty na fresku Szkoła Ateńska Rafaela, w sposób alegoryczny przedstawia wybór pomiędzy dobrem i złem. Dwóm młodzieńcom, stojącym w centrum, ukazane są dwie drogi życiowe: droga uczciwości i pracy oraz droga grzechu i lenistwa. Kompozycję tę zakupili dla siebie królowa Wiktoria i książę Albert, a mimo to – i mimo swego wyraźnie moralizatorskiego tonu i wiktoriańskiej estetyki – zdjęcie wywołało oburzenie ze względu na obecność aktów. Zasłonięto je podczas prezentacji dzieła w 1858 roku.
Rejlander wykonał wiele portretów, przedstawiających m.in. Alfreda Tennysona, Charlesa Darwina czy Lewisa Carrolla. Ponadto tworzył sceny rodzajowe, takie jak fotomontaż Ciężkie czasy.
Przypisy
Bibliografia D. J. Lacobs, Rejlander, Oscar Gustave [hasło w:] Encyclopedia of nineteenth-century photography, red. J. Hannavy, New York 2008, , s. 1187-1188. N. Rosenblum, Historia fotografii światowej, Bielsko-Biała 2005. S. Spencer, O. G. Rejlander's Photographs of Street Urchins, "Oxford Art Journal" t. 7, nr 2 (1984), s. 17-24.
Kategoria:Brytyjscy fotografowie Kategoria:Pochowani na cmentarzu Kensal Green w Londynie Kategoria:Szwedzi Kategoria:Urodzeni w 1813 Kategoria:Zmarli w 1875