Liu Xie, Han Xiandi (; ur. 181, zm. 21 kwietnia 234) – cesarz chiński w latach 189–220, ostatni z dynastii Han. Został zmuszony siłą do abdykacji na rzecz syna generała Cao Cao, Cao Pi, pozostając jedynie z tytułem księcia Shanyang.

Xiandi był synem cesarza Linga i bratem cesarza Shao. Zasiadł na tronie w 189 roku po usunięciu jego brata z tronu przez generała Dong Zhuo. To posunięcie było widocznym znakiem dla innych możnowładców, że Dong posiada kontrolę nad nowym cesarzem. Jednakże, po zamordowaniu Dong Zhuo w 192, Xiandi, który był jedynie marionetką, znalazł się w trudnej sytuacji. W Luoyang dowódcy wojskowi uznali formalnie jego władzę, ale nie udzielili mu żadnej pomocy. W końcu, w 196 Xiandi podporządkował się woli generała Cao Cao. Generał wykorzystując wpływ jaki miał na cesarza, rozpoczął kampanie wojskowe, których ekspansja została dopiero zatrzymana pokonaniem Cao Cao przez Sun Quana w bitwie o Czerwone Klify. Wpłynęło to na pozostawienie poza wpływami Cesarstwa Han ziem Sun Quana (królestwo Wu) i Liu Beia. W 220, dynastia Han definitywnie upadła na rzecz syna Cao Cao, Cao Pi. Koniec 400-letniego panowania dynastii Han rozpoczął okres Trzech Królestw.

Mimo że Xiandi został zdegradowany do rangi szlacheckiej (księcia Shanyang), żył komfortowo i cieszył się doskonałym traktowaniem. Xiandi zmarł w 234 roku w wieku 54 lat, 14 lat po upadku jego dynastii.

Obraz cesarskiej rodziny Przyszły cesarz Xian urodził się w 181 roku, jako dziecko cesarza Linga i jego konkubiny Wang. Podczas jej ciąży, konkubina Wang bojąc się żony cesarza, cesarzowej He, wzięła leki powodujące poronienie, ale nie zadziałały na jej organizm. Niedługo potem wydała na świat księcia Xie. Zazdrosna cesarzowa He otruła ją poprzez dodanie trucizny do jej ryżowej kaszy. Cesarz Ling był wściekły i chciał cesarzową usunąć, ale eunuchowie błagali o jej sprawie przez co nie została odsunięta od dworu cesarskiego. Książę Xie został wychowany osobiście przez cesarzową-matkę Dong i był znany jako „panicz Dong” (z tego powodu mówi się, że przesądziło to o jego wejściu na tron. Cesarz Ling miał wielu synów ale tylko książę Xie i jego starszy brat książę Bian byli znani pod tym tytułem. Książę Bian, który był wychowywany przez maga Shi Zimiao (史子眇), znany był pod tytułem „panicza Shi”. Książę Bian został urodzony przez cesarzową i był starszy, ale cesarz Ling widział jego zachowanie jako będącego niedostatecznie poważnego i dlatego rozważał czy książę Xie nie miałby zostać następcą, ale jego wahanie spowodowało, że nie podjął decyzji.

Kiedy zmarł cesarz Ling w 189 roku, potężny eunuch, któremu wierzył, Jian Shuo chciał najpierw zabić brata cesarzowej He, He Jina i posadzić księcia Xie na tronie. Wpadł jednak w pułapkę na spotkaniu z He i musiał uznać za cesarza księcia Bian. Rok później młody cesarz ustanowił księcia Xie, „księciem Bohai”, a później zmienił jego tytuł na „króla Chenliu” ().

Cesarz Xian został piętnastym władcą po Liu Bangu i ostatnim cesarzem dynastii Han.

Abdykacja i śmierć 15 marca 220 roku zmarł dowódca cesarskiej armii Cao Cao. Spadkobierca generała, syn Cao Pi niedługo potem siłą zmusił do abdykacji cesarza Xiana na własną korzyść stając się cesarzem Wenem, kończąc tym panowanie dynastii Han. Cao Pi utworzył swoją dynastię Cao Wei (kontrolował jednak tylko północną część państwa Han, zwaną odtąd Królestwem Wei). Xiandi musiał zadowolić się tytułem Księcia Shanyang. Umiera w roku 234, zostaje pochowany z szacunkiem jak poprzedni cesarze w ceremoniach Han. Jego wnuk Liu Kang (劉康) rządził księstwem przez kolejne 81 lat. Po kolejnych dwóch książętach ród cesarza Xiana wygasł z powodu najazdów barbarzyńców w okresie panowania dynastii Jin.

Nazwy er panowania Xiandi Yonghan (永漢, Yŏnghàn) 189 Chuping (初平, Chūpíng) 190–193 Xingping (興平, Xīngpíng) 194–195 Jian’an (建安, Jìan’ān) 196–220 Yankang (延康, Yánkāng) 220

Genealogia

Bibliografia

Kategoria:Cesarze dynastii Han Kategoria:Książęta (wang) epoki Han Kategoria:Postaci „Opowieści o Trzech Królestwach” Kategoria:Urodzeni w 181 Kategoria:Zmarli w 234 Kategoria:Chińscy diukowie (gong) Kategoria:Szlachta cesarstwa Wei