Anna Rudawcowa, właściwie Anna Rudawiec, z domu Okuszko-Boska, herbu Leliwa (ur. 7 sierpnia 1905 roku w Dorpacie, obecnie Tartu, zm. 2 grudnia 1981 w Gliwicach) – polska poetka, pisarka, aktorka, nauczycielka, działaczka patriotyczna. Autorka wierszy dla dzieci, wierszy religijnych i wierszy o tematyce zesłańczej. Przed II wojną światową publikowała swoje prace w czasopismach dla dzieci Płomyk i Płomyczek.
Życiorys thumb|left|250px|Anna Rudawcowa w domowym zaciszu (lata 30. XX w.) Po wyjściu za mąż w 1931 zamieszkała z rodziną w Grodnie. W czasie wojny w 1940, po aresztowaniu męża, zesłana z dwójką dzieci do Kraju Ałtajskiego w ZSRR, następnie po podpisaniu przez gen. Władysława Sikorskiego z Józefem Stalinem porozumienia (dotyczącego losu Polaków w ZSRR i formowania Armii Polskiej w ZSRR) znalazła schronienie w Atbasarze, gdzie tworzyła i wystawiała inscenizacje patriotyczne dla rodaków. W tym czasie powstał cykl wierszy o tematyce zesłańczej. Po śmierci gen. Sikorskiego ponowne aresztowana i przeniesiona do Kuszmuruna, potem (w 1944) do Karagandy. W 1946 wróciła do Polski i osiedliła się wraz z mężem i dziećmi w Gliwicach.
Przez władze komunistyczne została uznana za wroga klasowego w wyniku czego przez wiele lat jej utwory znajdowały się na indeksie i nie były dopuszczane do druku. Zniechęcona wieloma nieudanymi próbami wydania swoich utworów skupiła się na pisaniu wierszy dla dzieci, wierszy religijnych i nielicznych inscenizacji.
Odznaczona pośmiertnie Krzyżem Zesłańców Sybiru.
Wspomnienia Anny Rudawcowej z pobytu na zesłaniu opisała córka poetki, Halina Łupinowicz w swojej książce Skrzywdzeni.
Ważniejsze prace thumb|left|250px|Okładka wydania nut piosenki Hej, naprzód.... thumb|250px|Anna Rudawcowa jako aktorka w roli markizy ("Sen o markizie", 1928-30) thumb|250px|Anna Rudawcowa wśród trupy teatralnej (stoi w środku z wachlarzem, "Sen o markizie", 1928-30) thumb|250px|Anna Rudawcowa z rodziną na pikniku (lata 30. XX w.) Spadające Gwiazdy - tomik poezjiZbiór wydany nakładem syna autorki, Bohdana Rudawca; il. Urszula Tatrzańska, posłowie prof. hab. dr. Jerzy Fiećko z Instytutu Filologii Polskiej Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu, Gliwice 2015, Do Braci; Sybirska kołysanka; W sybirskiej chacie; Litania Wygnańców; Morituri te salutant; Sen o Polsce; Powrót - wiersze opublikowane w czasopiśmie Zesłaniec, nr 58 (2014), s. 45-48 Oczy dziecka: wiersze, bajki, kołysanki - tomik poezji, Gliwice 2013, Wiersze z Sybiru – tomik poezji, Gliwice 2013, Wiersze sybirskie – tomik poezji, Bydgoskie Towarzystwo Naukowe, 1990 Bajka – obrazek sceniczny w 2 odsłonach – utwór sceniczny, wyd. 1948 Śpiew maszyn - wiersz Hanny Rudawcowej – utwór sceniczny, wyd. 1947 Hej, naprzód... Piosenka marynarskaPiosenka z nutami na chór męski, wyd. z subwencji Prezydium WRN, Wydział Kultury w Krakowie, stron 4, format 21,6 x 30.5 cm – muz. Michał Woźny, sł. Anna Rudawcowa; nakł. Zjednoczenia Polskich Zespołów Śpiewaczych i Instrumentalnych w Krakowie, wyd. przedwojenne liczne pojedyncze wiersze publikowane w czasopismach Płomyk i Płomyczek inscenizacje dla dzieci i młodzieży wiersze i wierszyki dla dzieci wiersze religijne wiersze patriotyczne i okolicznościowe kolędy do słów wierszy poetki
Przekłady poezji Anny Rudawcowej Halina Abłamowicz, Kevin Christianson: Polish Poetry from the Soviet Gulags: Recovering a Lost Literature, Edwin Mellen Press, 5 grudnia 2008, ,
Bibliografia prof. dr hab. Jerzy Fiećko: Anna Rudawcowa – dzieje zesłania i jej sybirska poezja, „Czas Kultury” nr 8, 1989, s. 88-91. Anna Rudawcowa: Wiersze sybirskie, „Czas Kultury” nr 8, 1989 (komentarz: Jerzy Fiećko). Anna Rudawcowa – prace w zbiorach Biblioteki Narodowej
Przypisy
Linki zewnętrzne Archiwum rodzinne poetki Anny Rudawcowej, strona w formacie pdf – życiorys, zdjęcia, wiersze pochodzące z tomiku Wiersze sybirskie, wiersze religijne Anna Rudawcowa – Wiersze dla dzieci – życiorys, zdjęcia, zbiór wierszy Anna Rudawcowa – Inscenizacje dla dzieci i młodzieży – życiorys, zdjęcia, zbiór inscenizacji The Poems of the Poles Who Were Taken to Siberia – przekłady wierszy na język angielski – opis drogi i wspólnego pobytu na zesłaniu z Anną Rudawcową
Kategoria:Polscy poeci Kategoria:Polscy zesłańcy w ZSRR 1940–1941 Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Zesłańców Sybiru Kategoria:Urodzeni w 1905 Kategoria:Zmarli w 1981