Kościół w Nylars – kościół obronny w miejscowości Nylars, w południowo-zachodniej części wyspy Bornholm. Jeden z czterech na wyspie kościołów w formie rotundy. Należy do Kościoła Danii. Historia i architektura Kościół został wzniesiony w połowie XII w. (około 1165 roku), co czyni go najstarszą z czterech rotund Bornholmu. Uważany jest także za najlepiej zachowaną świątynię spośród wszystkich czterech na wyspie. Pierwotnie poświęcony był św. Mikołajowi. Dawniej duńskie imię Mikołaj brzmiało Nilaus. Forma ta rozwinęła się w obecną nazwę osady: Nylars. Trzykondygnacyjny budynek zbudowano z kamienia polnego, a otwory okienne i portale z wapienia. Oryginalny system obronny pozostał w dużej mierze nienaruszony. Zdobiony południowy portal jest dobrze zachowany. Kruchta pochodzi z 1879 roku. Kościół początkowo należał do arcybiskupstwa Lund, a w okresie reformacji przeszedł pod panowanie państwa. W XIX wieku uzyskał pełną niezależność.
Rotunda ma średnicę 11 metrów. Pierwotnie nie była otynkowana. Owalne prezbiterium i apsyda powstały w tym samym czasie co nawa. W przeciwieństwie do rotund w Østerlars i Olsker, których mury wsparte są przyporami, Nylars ma solidną konstrukcję, a ściany są grube nawet na 2 metry. Pierwotnie kościół posiadał dwa wejścia: jedno dla mężczyzn i drugie dla kobiet. Północne drzwi dla kobiet zostały w XIX wieku zastąpione oknem, a następnie całkowicie zamurowane w 1973 roku. Niewielkie okno o wymiarach zaledwie 52 na 27 centymetrów, znajdujące się w północno-zachodnim narożniku, za schodami prowadzącymi na galerię, jest jedynym w pełni oryginalnym oknem romańskim, biorąc pod uwagę wszystkie kościoły rotundowe Bornholmu. Dolna część oddzielnie stojącej dzwonnicy prawdopodobnie służyła niegdyś jako brama wejściowa; pozostałości wejścia wciąż można zobaczyć w zachodniej ścianie. Nisza na piętrze prawdopodobnie zawierała drzwi prowadzące do schodów, podobnie jak w Østerlars. Dzwonnica to późniejsza dobudówka z muru pruskiego. Znajdują się w niej dwa dzwony: mniejszy z 1702 roku, noszący pieczęć króla Fryderyka IV, oraz większy odlany na nowo ze starego dzwonu przez zakład Bornholms Maskinfabrik w 1882 roku. W latach 1971–1972 kościół przeszedł renowację.
Wnętrze mały|lewo|Wnętrze kościoła Podobnie jak w trzech pozostałych rotundach na Bornholmie, nawa główna jest nakryta sklepieniem pierścieniowym, wspartym na masywnym centralnym filarze, zbudowanym z wapienia wydobywanego w pobliżu Aakirkeby. Wyłożona wapiennymi płytami apsyda ma wysokie, półkopułowe sklepienie, w którym widnieje pięć otworów tworzących po połączeniu kształt krzyża. Skrywają one gliniane naczynia o głębokości około 20 centymetrów, które najprawdopodobniej miały na celu poprawę akustyki. Galeria i ambona, pierwotnie z 1882 roku, zostały ozdobione przez Poula Høma w 1973 roku w stylu nawiązującym do fresków kościelnych. W 1972 roku Høm ukończył również mały witraż umieszczony za amboną przedstawiający klepsydrę. W 1882 roku, po usunięciu bielenia z wnętrza, odsłonięto fryz pokryty XIII-wiecznymi freskami, otaczającymi szczyt centralnego filaru. Na typowym dla tego okresu niebieskim tle, przedstawiono sceny stworzenia świata, ogrodu Eden i sądu ostatecznego. To najstarsze na Bornholmie freski. Pierwotnie było ich siedem, jednak do dziś zachowało się sześć z nich. Niezachowany fresk przedstawiał prawdopodobnie Adama i Ewę wraz z Kainem i Ablem po wygnaniu z raju.
Prezbiterium nie służyło do obrony, w przeciwieństwie do tego w kościele w Østerlars. Pochodząca z późnego okresu romańskiego chrzcielnica została wyrzeźbiona w wapieniu gotlandzkim w 1150 roku. Jej misa z około 1575 roku pochodzi z południowych Niemiec. Przedstawia profil mężczyzny i inskrypcję Marcus Tullius Cicero; prawdopodobnie wcześniej służyła jako zastawa na wystawnych przyjęciach. Witraż w apsydzie jest dziełem Poula Høma, a przedstawia rozwijające się w roślinę nasiono, co ma obrazować zmartwychwstanie. W kościele umieszczono dwa kamienie runiczne. Dywan na przedniej stronie ołtarza, zatytułowany Woda Życia, jest dziełem Anne-Lise Kofoed-Hansen z 1990 roku.
Przypisy
Linki zewnętrzne
Strona miejscowej wspólnoty wiernych
Kategoria:Kościoły na wyspie Bornholm Kategoria:Architektura romańska w Danii Kategoria:Kościoły obronne Kategoria:Zabytkowe kościoły w Danii Kategoria:Świątynie luterańskie w Danii