Aniołki (kaszub. Janiółczi, niem. Aller Gottes Engel, Gottes Engel, Aller EngelReprodukcja planu Gdańska z 1822 ze zbiorów Biblioteki Gdańskiej PAN, Dziennik Bałtycki 18 czerwca 2012) – dzielnica administracyjna w Gdańsku położona na północ od Śródmieścia miasta.
Północna część dzielnicy ma charakter willowy, zaś południową zajmuje kolonia bloków mieszkalnych.
Położenie Dzielnica jest położona w centralnej części miasta, wzdłuż Alei Zwycięstwa. Od północy graniczy z Wrzeszczem Górnym i Wrzeszczem Dolnym, od wschodu z Młyniskami, od południa ze Śródmieściem i Siedlcami, od zachodu z Suchaninem. Leży w mezoregionie Pobrzeże Kaszubskie.
Granice dzielnicy thumb|240px|left|Jeden z budynków Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego Granica z Młyniskami jest dość łatwa do zauważenia, gdyż przebiega wzdłuż linii kolejowej od trójstyku ze Śródmieściem na wiadukcie kolejowym do trójstyku z Wrzeszczem w miejscu odejścia linii kolejowej do Nowego Portu od linii kolejowej nr 9 i 250.
Granica z Siedlcami biegnie wzdłuż ulicy Powstańców Warszawskich na odcinku od ulicy Generała Henryka Dąbrowskiego (trójstyk ze Śródmieściem) do Cygańskiej Góry (trójstyk z Suchaninem).
Granica z Suchaninem stanowi przedłużenie granicy z Siedlcami na północ. Biegnie wzdłuż wschodniej jezdni ulicy Cygańska Góra do skrzyżowania z ulicą Smoluchowskiego, gdzie znajduje się trójstyk z Wrzeszczem.
Granica ze Śródmieściem biegnie w większości ulicą Dąbrowskiego. Pozostała część granicy to kładka nad torami oraz fragment ulicy 3 Maja, łączący te fragmenty granicy.
Granica z Wrzeszczem biegnie od trójstyku z Suchaninem fragmentem ulicy Smoluchowskiego (ulica Smoluchowskiego jest w całości zaliczana do Aniołków). Następnie biegnie prosto (ulica Smoluchowskiego skręca w prawo) przez park, po czym odbija również w prawo i tak biegnie do ulicy Traugutta, którą przecina niedaleko zabudowań parafii prawosławnej św. Mikołaja (obiekt ten leży już we Wrzeszczu Górnym). Następnie granica przebiega ulicą Traugutta oraz Aleją Zwycięstwa do Opery Bałtyckiej. Od opery granica biegnie Aleją Hallera do linii kolejowej nr 9 i 250 aż do trójstyku z Młyniskami.
Historia
Nazwa dzielnicy najbardziej prawdopodobnie pochodzi od kościoła św. Michała i Wszystkich Aniołów Bożych, który stał tam, gdzie dziś stoi czołg-pomnik (w 2021 odsłonięto relikty świątyni)Relikty kościoła i cmentarza na działce, gdzie wycięto drzewa . Potwierdzają to niemieckie nazwy dzielnicy: Aller Gottes Engel lub Gottes Engel. Historycznie Aniołki należały do dzielnicy Zigankenberg.
W okolicy Bramy Oliwskiej funkcjonował dworzec czołowy Brama Oliwska (Am Olivaer Tor), który był stacją końcową doprowadzonej tu w 1870 linii kolejowej ze Szczecina, przez Koszalin i Słupsk. Po rozebraniu miejskich fortyfikacji i budowie Dworca Głównego, stacja została przekształcona na stację towarową.
W 1896, na terenach pocmentarnych dawnego lazaretu pw. Św. Aniołów i przylegającego cmentarza, został założony Park Steffensa. Nazwa pochodzi od gdańszczanina Otto Steffensa. W latach 1946–1995 park nosił imię Marcina Kasprzaka.
19 kwietnia 1911 oddano do użytku kompleks nowego, większego szpitala miejskiego przy ul. Dębinki, wyposażonego w 818 łóżek. Szpital został przeniesiony z terenów w obrębie fortyfikacji miejskich i umiejscowiony na ówczesnych terenach podmiejskich.
W 1946 został ustawiony jako pomnik czołg T-34/76, dowodzony przez Juliana Miazgę (wyprodukowany najprawdopodobniej w 1941).
Istotne obiekty, miejsca i zabytki thumb|240px|Nieistniejący kościół i szpital św. Aniołów
Przez dzielnicę w znacznej części przebiega zabytkowa Wielka Aleja, a wzdłuż niej rozciąga się Park Steffensa. W dzielnicy znajdują się także takie obiekty jak:
Biurowiec Opera Office Budynek, w którym w l. 1903-1945 znajdowała się kawiarnia Café Halbe Allee (pol. Połowa Alei, al. Zwycięstwa 43a); w tym właśnie budynku zapalona została pierwsza żarówka elektryczna w Gdańsku, w 2020 podpisano umowę na wykonanie dokumentacji projektowej renowacji budynkuZabytkowy budynek po słynnej kawiarni na al. Zwycięstwa w Gdańsku przejdzie renowację. Centrum usługowo handlowe Polon Park Centrum Medyczne Lux Med Dwukondygnacyjna willa przy ul. Orzeszkowej 2, wybudowana na początku lat 20. XX wieku przez żydowskiego kupca z Mińska i właściciela tartaku w Nowym Porcie Leona Yehudę Leib Astrachana przy ówczesnej Opitzstrasse, od początku lat 30. wynajęta w części na siedzibę polskiej Ekspozytury Inspektoratu Ceł w Gdańsku (biura i mieszkania). We wrześniu 1939 roku budynek przeszedł w ręce policji gdańskiej, a następnie SS (mieszkał tu Richard Hildebrandt). Po 1945 siedziba Miejskiego Urzędu Bezpieczeństwa, a w latach 60. umieszczono w niej izbę wytrzeźwień. Od 2004 własność prywatna, pierwsza siedziba Amber Gold. 20 października 2021 doszło do katastrofy budowlanej - runęła część fasadyRunęła część zabytkowej willi na ul. Orzeszkowej w Gdańsku. Od lat czekała na remont. Pomnik czołg T-34 Dawne cmentarze Filia Urzędu Pocztowego Gdańsk VI (znajduje się w zabytkowej kamienicy, zaprojektowanej przez architekta o nazwisku Johhan Henkenhaf) Historyczna zabudowa Hospicjum im E. Dutkiewicza SAC Klub Studencki Medyk Kościół Matki Boskiej Częstochowskiej Multikino Obszar dawnej Bramy Oliwskiej Okręgowa Izba Lekarska W Gdańsku Opera Bałtycka Osiedle Kolonia Jordana Plac Zebrań Ludowych Pomnik Daniela Gralatha Ryglowy domek dozorców alei (na skrzyżowaniu ul. Traugutta i al. Zwycięstwa) Stadion MOSiR Studium Wychowania Fizycznego Politechniki Gdańskiej Szubieniczna Góra Wojewódzka Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Gdańsku Wronia Górka Zabytkowy Cmentarz Garnizonowy, założony na początku XIX wieku Zakład Ubezpieczeń Społecznych – Inspektorat Gdańsk Wrzeszcz Pozostałości cmentarza ewangelickiej Parafii Lutra (wrzeszczańskiej): kaplica przebudowana na blok mieszkalny i dzwonnica
Pomniki przyrody Na terenie dzielnicy rośnie 19 pomników przyrody: (lipa srebrzysta, 2 platany klonolistne, buk zwyczajny odm. czerwonolistnej, 2 buki odmiany zwisającej, brzoza brodawkowata, perełkowiec japoński, lipa drobnolistna, miłorząb dwuklapowy, dąb czerwony, dąb bezszypułkowy, 3 kasztanowce zwyczajne, 1 leszczyna turecka, sosna wejmutka, jesion wyniosły, klon francuski i klon jawor odm. Leopolda). Drzewa w większości rosną w parku Steffensa.
Komunikacja Dzielnicę obejmuje komunikacja tramwajowa, autobusowa oraz kolei miejskiej (SKM).
W części dzielnicy Aniołki obowiązuje strefa płatnego parkowania. Ulice objęte strefą: Chodowieckiego, Dantyszka, Dębinki, Dębowa, Fahrenheita, Hoene-Wrońskiego, Kopernika, Orzeszkowej, Skłodowskiej -Curie, Śniadeckich, Smoluchowskiego, Tuwima, Wronia, Zwycięstwa. Postój płatny obowiązuje w dni powszednie od godziny 9 do 15.
Edukacja W dzielnicy Aniołki znajdują się następujące jednostki prowadzące działalność edukacyjną: Szkoła Podstawowa nr 15 w Gdańsku im. dr Urszuli Mroczkiewicz Gdański Uniwersytet Medyczny
Rada Dzielnicy III kadencja 2024–2029 Przewodnicząca Zarządu Dzielnicy Monika Mazurowska Przewodniczący Rady Dzielnicy Marek Zygmunt
II kadencja 2019–2024 Przewodnicząca Zarządu Dzielnicy Monika Mazurowska Przewodniczący Rady Dzielnicy Marek Zygmunt
I kadencja 2015–2019 Przewodniczący Zarządu Dzielnicy Łukasz Cora (2018–2019) Anna Golędzinowska (2015–2018) Przewodniczący Rady Dzielnicy Jacek Kleina
Przypisy
Linki zewnętrzne