thumb|Matarnia i Port lotniczy im. Lecha Wałęsy Matarnia (dawniej Maternia lub Materna, kaszb. Matarniô, niem. MatternDr F. Lorentz „Polskie i kaszubskie nazwy miejscowości na Pomorzu Kaszubskiem” () ()) – dzielnica administracyjna Gdańska, położona w zachodniej części miasta.

Wieś Opactwa Cystersów w Oliwie w województwie pomorskim w II połowie XVI wiekuMapy województwa pomorskiego w drugiej połowie XVI w. : rozmieszczenie własności ziemskiej, sieć parafialna / Marian Biskup, Andrzej Tomczak. Toruń 1955, s. 92..

Położenie Matarnia leży w części miasta położonej na Pojezierzu Kaszubskim. Od północy graniczy z Osową i Oliwą, od wschodu z Brętowem, od południa z Jasieniem i Kokoszkami a od zachodu z gminą miejsko-wiejską Żukowo.

Należy do okręgu historycznego Wyżyny.

Obszarem dzielnicy prowadzi turystyczny Szlak Wzgórz Szymbarskich.

Zasięg terytorialny thumb|Zabytkowy kościół św. Walentego thumb|Zabytkowy dwór w Matarni Do dzielnicy Matarnia należą następujące jednostki terytorialne: Firoga – dawna wieś rolnicza Klukowo – dawna wieś rolnicza, ogródki działkowe Rębiechowo – część wsi rolniczej Trzy Norty – dawne wybudowanie Klukowa Zajączkowo – dawne wybudowanie Klukowa Złota Karczma – osiedle mieszkaniowe, centrum handlowe Park Handlowy Matarnia

Historia Pierwotnie wieś nosiła nazwę Chojno Wielkie i należała do cystersów. Po zniszczeniach podczas wojny trzynastoletniej Polski z Zakonem Krzyżackim (1454-1466) zakonnicy wystawili nowy murowany kościół pod wezwaniem św. Materna, biskupa z niemieckiej Kolonii, czczonego głównie przez cystersów. Od wezwania kościoła powstała nowa nazwa osady, która wyparła wcześniejsze Chojno. W historycznych źródłach kościelnych mówi się najczęściej o wsi jako ad sanctum Maternum, tj 'u św. Materna'Breza Edward. Nazwy miejscowości powiatu kartuskiego. Kartuzy 2017. s.286. Teren dawnej, historycznej Matarni znajduje się na południowo-wschodnim krańcu obecnej dzielnicy.

W 1890 r. został założony cmentarz, po zamknięciu i częściowej likwidacji starego cmentarza przykościelnego.

Na koniec 1892 r wieś Matarnię zamieszkiwały 173 osoby - 141 Kaszubów i 42 Niemców. Pruski spis powszechny z 1910 r. wykazał 300 mieszkańców, z których 237 zadeklarowało język kaszubski jako ojczysty, a 61 niemiecki.

W latach 1920–1939 przez Matarnię przebiegała granica polsko-gdańska.

Matarnia została przyłączona w granice administracyjne miasta w 1973.

Zabytki Kościół św. Walentego (XV wiek, XIX wiek) Zespół dworski: dwór, park z aleją dojazdową, obora, chlewnia (2 poł. XVIII wieku, k. XIX wieku)

Pomniki przyrody

Przy ul. Astronautów znajduje się grupowy pomnik przyrody w postaci 4 lip drobnolistnych o obwodach od 292 do 385 cm. Drzewa noszą nazwę „Klukowskie lipy” i zostały objęte ochroną w 2007 roku.

Transport i komunikacja W obrębie dzielnicy znajduje się Port lotniczy Gdańsk im. Lecha Wałęsy.

Przez dzielnicę przebiega obwodnica Trójmiasta wraz z węzłem Lotnisko, będąca częścią drogi ekspresowej S6. Na tym węźle obwodnicę przecina prostopadle Trasa Słowackiego.

W 2015 zostały oddane do użytku trzy przystanki Pomorskiej Kolei Metropolitalnej: Gdańsk Matarnia, Gdańsk Port Lotniczy oraz Gdańsk Rębiechowo. Ten ostatni położony jest blisko granicy miasta ze wsiami Banino i Rębiechowo.

W 2022 wybudowano nowy przystanek Gdańsk Firoga.

Rada Dzielnicy III kadencja 2024–2029 Przewodniczący Zarządu Dzielnicy Agnieszka Górka (od 2025) Piotr Karpiński (2024–2025) Przewodnicząca Rady Dzielnicy Agata Winkiewicz

II kadencja 2019–2024 Przewodniczący Zarządu Dzielnicy Łukasz Richert Przewodnicząca Rady Dzielnicy Elżbieta Dębowska

I kadencja 2015–2019 Wybory do Rady Dzielnicy odbyły się 5 czerwca 2016 Przewodniczący Zarządu Dzielnicy Daniel Kossakowski Przewodniczący Rady Dzielnicy Łukasz Richert

Przypisy

Linki zewnętrzne

Ludzie i duchy starego dworu w Matarni

Kategoria:Jednostki morfogenetyczne okręgu Wyżyny ! Kategoria:Wsie cystersów oliwskich (województwo pomorskie)