Ekstraliga czeska w rugby – najwyższa w hierarchii liga męskich rozgrywek ligowych rugby w Czechach organizowana przez Česká rugbyová unie. Zmagania toczą się cyklicznie (co sezon) systemem kołowym, jako mistrzostwa kraju i przeznaczone są dla ośmiu najlepszych czeskich klubów rugby. Triumfator Ekstraligi zostaje jednocześnie mistrzem Czech, zaś najsłabsze drużyny relegowane są do I ligi czeskiej.
Od 2003 roku sponsorem tytularnym ligi był Komerční banka, przedłużona w roku 2007 umowa wygasła w trzy lata później. Do współpracy powrócono w styczniu 2012 roku.
Trofeum Kluby walczą o trofeum w kształcie drewnianej tarczy ozdobionej mosiężnymi płytkami oraz wyrzeźbionymi w lipowym drewnie postaciami walczących rugbystów. Jego autorem jest legendarny gracz i trener, Jan Kudrna (1923-2003).
Zwycięzca fazy zasadniczej otrzymuje natomiast Puchar Antonína Frydrycha.
Format Od sezonu 1995/1996 po fazie zasadniczej odbywa się faza play-off, w której dopiero w 2006 roku przestała obowiązywać zasada do dwóch wygranych zastąpiona dwumeczem. Od 2008 roku natomiast o tytule decyduje jeden finałowy mecz – finały w takim systemie dwukrotnie zostały rozegrane na piłkarskim stadionie Synot Tip Aréna, natomiast od 2011 r. odbywają się na boisku drużyny sklasyfikowanej wyżej po fazie grupowej.
Do sezonu 2003/2004 włącznie rozgrywki ligowe prowadzone były w pierwszej fazie systemem kołowym według modelu dwurundowego w okresie jesień-wiosna. Druga faza rozgrywek dla czołowych czterech drużyn obejmowała mecze systemem pucharowym o mistrzostwo kraju (play-off do dwóch zwycięstw). Zespoły z dolnej połowy tabeli natomiast rozgrywały spotkania o utrzymanie w najwyższej klasie rozgrywkowej ponownie systemem kołowym, otrzymując w zależności od zajętego w fazie zasadniczej miejsca od zera do trzech punktów. Zwycięzcy półfinałów play-off zmierzyli się w meczach o mistrzostwo kraju, przegrani zaś w meczu o brązowy medal. Najsłabsza drużyna grupy spadkowej rozgrywała zaś dwumeczowy baraż ze zwycięzcą I ligi.
W kolejnych dwóch sezonach odstąpiono od zasady do dwóch wygranych w przypadku play-off oraz od gry systemem kołowym w grupie walczącej o utrzymanie. Druga faza rozgrywek w obu połowach tabeli była zatem rozgrywana systemem pucharowym w formie dwumeczu. Czołowe cztery drużyny rozgrywały spotkania o mistrzostwo kraju (play-off), natomiast zespoły z dolnej połowy tabeli o utrzymanie w najwyższej klasie rozgrywkowej (play-out). Zwycięzcy półfinałów play-off zmierzyli się w meczach o mistrzostwo kraju, przegrani zaś o brązowy medal. Zwycięzcy półfinałów play-out zagrali ze sobą o piąte miejsce w rozgrywkach, natomiast przegrani z tych pojedynków w barażach o utrzymanie w Ekstralidze z dwoma najlepszymi zespołami I ligi. Drugie spotkanie w ramach tych dwumeczów odbywało się na stadionie drużyny sklasyfikowanej wyżej po fazie grupowej.
Sezon 2008 został rozegrany od sierpnia do listopada tego roku. Dziesięć drużyn rozegrało każda z każdą po jednym meczu, po czym nastąpiła faza pucharowa.
W 2009 roku nie przyznano tytułu mistrza Czech, powrócono natomiast do systemu jesień-wiosna w sezonie 2009/2010.
W sezonie 2010/2011 w lidze występowało dziesięć zespołów podzielonych na dwie grupy. W rundzie jesiennej każdy zespół rozegrał osiem spotkań w swojej grupie (u siebie i na wyjeździe). Trzy najlepsze drużyny z każdej grupy utworzyły w rundzie wiosennej Top 6, gdzie każdy zespół rozegrał łącznie dziesięć spotkań (u siebie i na wyjeździe), a pozostałe walczyły o utrzymanie w lidze. Cztery najlepsze zespoły Top 6 awansowały do fazy play-off.
W lipcu 2011 roku Česká rugbyová unie ogłosił system rozgrywek na dwa kolejne sezony. Jego wprowadzenie argumentowane było chęcią podniesienia jakości czeskiego rugby. Rozgrywki ligowe były zatem prowadzone dla ośmiu uczestniczących drużyn w pierwszej fazie systemem kołowym według modelu dwurundowego w okresie jesień-wiosna. Druga faza rozgrywek obejmowała mecze systemem pucharowym: czołowe cztery drużyny rozegrały spotkania o mistrzostwo kraju (play-off). Zarówno półfinały, jak i finał, były rozgrywane w formie jednego meczu na boisku drużyny, która po rundzie zasadniczej była wyżej sklasyfikowana. Dwa najsłabsze po rundzie zasadniczej zespoły spadły do I ligi. Nowa formuła nie przewidywała awansów z drugiej klasy rozgrywkowej ani baraży, bowiem w sezonie 2012/2013 Extraliga miała liczyć sześć zespołów.
Walne zgromadzenie związku w maju 2012 roku wycofało się jednak z tej decyzji, po debacie pozostawiając wszystkie osiem zespołów w Extralidze i modyfikując powyższy system rozgrywek – ostatnie miejsce w tabeli oznaczało automatyczny spadek do I ligi, natomiast drużyna z przedostatniego miejsca rozgrywała baraż z finalistą rozgrywek drugiej klasy rozgrywkowej.
Finały czeskiej Ekstraligi Rok Mistrz Wynik Wicemistrz Stadion1992/1993 RC Vyškov rozgrywki ligowe RC Říčany 1993/1994 RC Vyškov rozgrywki ligowe TJ Praga 1994/1995 RC Tatra Smíchov rozgrywki ligowe RC Sparta Praga 1995/1996 RC Říčany 6:923:6 RC Dragon Brno do uzupełnienia1996/1997 RC Tatra Smíchov 13:1321:10 RC Říčany do uzupełnienia1997/1998 RC Sparta Praga 24:2318:15 TJ Praga do uzupełnienia1998/1999 RC Sparta Praga 18:524:3713:6 RC Říčany do uzupełnienia1999/2000 RC RealSpektrum Brno 29:243:4428:22 JIMI RC Vyškov do uzupełnienia2000/2001 RC Říčany 22:1311:1615:11 TJ Praga Stadion Josefa Kohouta, ŘíčanyStadion RC Praga, PragaStadion Josefa Kohouta, Říčany2001/2002 TJ Praga 20:853:30 RC Tatra Smíchov Stadion RC Praga, PragaStadion ragby Císařka, Praga2002/2003 RC Tatra Smíchov 18:320:15 RC Říčany Stadion ragby Císařka, PragaStadion Josefa Kohouta, Říčany2003/2004 RC Říčany 19:336:12 JIMI RC Vyškov Stadion Josefa Kohouta, ŘíčanyAreál Jana Navrátila, Vyškov2004/2005 RC Říčany 7:3623:2038:5 RC Tatra Smíchov Stadion Josefa Kohouta, ŘíčanyStadion ragby Císařka, PragaStadion Josefa Kohouta, Říčany2005/2006 RC Říčany 7:1012:6 RC Tatra Smíchov Stadion ragby Císařka, PragaStadion Josefa Kohouta, Říčany2006/2007 RC Tatra Smíchov 19:313:12 RC Říčany Stadion Josefa Kohouta, ŘíčanyStadion ragby Císařka, Praga2008 RC Tatra Smíchov 17:9 RC Říčany Stadion Eden, Praga2009/2010 RC Slavia Praga 11:10 RC Tatra Smíchov Synot Tip Aréna, Praga2010/2011 RC Mountfield Říčany 21:10po dogrywce RC Slavia Praga Stadion Josefa Kohouta, Říčany2011/2012 RC Mountfield Říčany 25:11 RC Havířov Stadion Josefa Kohouta, Říčany2012/2013 RC Tatra Smíchov 39:20 RC Praga Pod Strahovem, Praga2013/2014 RC Praga 23:10 RC Sparta Praga U Rokytky, Praga2014/2015 RC Praga 41:7 JIMI RC Vyškov U Rokytky, Praga2015/2016 JIMI RC Vyškov 29:20 RC Tatra Smíchov Areál Jana Navrátila, Vyškov2016/2017 RC Sparta Praga 20:6 RC Tatra Smíchov Stadion Markéta, Praga2018 RC Tatra Smíchov 30:19 RC JIMI Vyškov 2019 RC Sparta Praga 40:3 RC Tatra Smíchov 2020 sezon przerwany i nieukończony z powodu pandemii COVID-192021 RC Mountfield Říčany rozgrywki ligowe RC JIMI Vyškov 2022 RC Mountfield Říčany 45:8 RC Tatra Smíchov 2023 RC Mountfield Říčany 16:9 RC Sparta Praga 2024 RC Mountfield Říčany 28:14 RC Praga
Przypisy
Bibliografia