Antoni Matejkiewicz

Antoni Matejkiewicz (ur. 1 stycznia 1886 w Pogorzanach, zm. 17 listopada 1970 tamże) – polski duchowny, działacz oświatowy, dziekan Wojska Polskiego.

Życiorys Urodził się jako najstarszy z dziesięciorga dzieci Andrzeja Matejkiewicza i Ludwiki z d. Śliwa. W latach 1892–1897 uczęszczał do czteroklasowej szkoły ludowej w Szczyrzycu. Dalszą naukę, w latach 1897–1905, pobierał w Gimnazjum św. Jacka w Krakowie, w którym w 1905 złożył egzamin dojrzałości. W 1905 wstąpił do Archidiecezjalnego Seminarium Duchownego we Lwowie, które ukończył i w 1909 uzyskał święcenia kapłańskie. W latach 1909–1913 był wikariuszem i katechetą w parafii Horodenka, w archidiecezji lwowskiej. Następnie pełnił obowiązki proboszcza parafii w Zadwórzu k. Lwowa. W 1914 został powołany jako kapelan do armii austro-węgierskiej; do 1917 pełnił służbę przy Szpitalu Wojskowym nr II w Stanisławowie, a następnie przy komendzie powiatowej w Miechowie i przy Szpitalu Epidemiologicznym w Kielcach. W 1916 został odznaczony Krzyżem Zasługi dla Duchownych Wojskowych. 1 listopada 1918 ks. Matejkiewicz wystąpił z armii austro-węgierskiej i wstąpił do Wojska Polskiego.

Od 1 listopada do 20 lutego 1919 odbywał służbę w randze starszego kapelana garnizonu kieleckiego (odpowiednik majora), a od 1921 – jako szef duszpasterstwa przy Dowództwie Okręgu Generalnego „Kielce” w Kielcach (później przemianowany na Dowództwo Okręgu Korpusu Nr X w Przemyślu). 3 maja 1922 został zweryfikowany w stopniu dziekana ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 i 9. lokatą w duchowieństwie wojskowym wyznania katolickiego.

Od 1923 pełnił służbę na stanowisku szefa duszpasterstwa wyznania rzymskokatolickiego w Dowództwie Okręgu Korpusu Nr IX w Brześciu. Z dniem 15 grudnia 1929 roku został przeniesiony do Dowództwa Okręgu Korpusu Nr VI we Lwowie na stanowisko dziekana katolickiego. Był inicjatorem odbudowy Kościoła Garnizonowego w Brześciu zrealizowanej w latach 1924-1926 oraz był zaangażowany w przebudowę kościoła Klarysek we Lwowie. Do historii przeszedł jako jeden z pionierów spółdzielczości wojskowej. Na stanowisku szefa duszpasterstwa Okręgu Korpusu Nr VI pozostał do 1939.

W czasie kampanii wrześniowej 1939 roku pozostał we Lwowie i wziął udział w obronie miastaJ. Sroka, Brześć nad Bugiem, Dzieje miasta i twierdzy, s. 119–120, wg autora ks. Matejkiewicz 1 września 1939 został mianowany „Dziekanem Generalnym Wojska Polskiego przy Naczelnym Wodzu”, lecz takiego stanowiska w Wojsku Polskim nie było. Delegatem biskupa polowego WP w Kwaterze Głównej Naczelnego Wodza był ks. dziekan Stanisław Sinkowski.. Następnie zamieszkał z siostrą w Pogorzanach (jej mąż zginął w Katyniu). Pracowała ona jako nauczycielka w Szkole Podstawowej w Szczyrzycu (którego Pogorzany były przysiółkiem). Tam ks. Matejkiewicz brał udział w tajnym nauczaniu, którego był inicjatorem i gorącym orędownikiem. Ks. Matejkiewicz stał także na czele Komitetu Budowy Szkoły w Szczyrzycu (nowy budynek został otwarty w 1948). Od powstania Związku Szczyrzyczan w 1926 ks. Matejkiewicz był także jego prezesem.

Po wojnie pozostał w Szczyrzycu, gdzie zaangażował się w założenie Prywatnego Liceum i Gimnazjum oo. Cystersów oraz organizację gimnazjalnej (następnie parafialnej) orkiestry.

Zmarł 17 listopada 1970 w Pogorzanach i został pochowany na cmentarzu parafialnym w Szczyrzycu (sektor 1-17-2).

Ordery i odznaczenia Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski – 28 kwietnia 1926 „za wybitną działalność obywatelską i kulturalno-oświatową w województwach wschodnich”M.P. z 1926 r. nr 99, poz. 294. Złoty Krzyż Zasługi po raz pierwszy 19 marca 1937 „za zasługi na polu pracy kulturalno-oświatowej w wojsku”.) Złoty Krzyż Zasługi po raz drugi Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Pro Ecclesia et Pontifice (Stolica Apostolska) Krzyż Zasługi dla Duchownych Wojskowych – 1916

Upamiętnienie Z okazji stuletniej rocznicy urodzin, 8 czerwca 1986 przy wejściu do kościoła w Szczyrzycu została wmurowana pamiątkowa tablica ku czci ks. pułkownika Antoniego Matejkiewicza.

Przypisy

Bibliografia

Ks. Paweł Biel: Ks. pułkownik Antoni Matejkiewicz. Kapłan – żołnierz – Szczyrzyczanin, Stowarzyszenie Miłośników Ziemi Szczyrzyckiej, Doliny Stradomki i Grodziska. Szczyrzyc, 2009. .

Linki zewnętrzne Zdjęcia w archiwum NAC na których pojawia się ks. Matejkiewicz: Uroczystość wyświęcenia nowo obranego opata klasztoru oo. cystersów w Szczyrzycu Benedykta Birosa (1937), Zjazd przedstawicieli Związku Rewizyjnego Spółdzielni Wojskowych w sali kasyna oficerskiego w Warszawie (1931)

Kategoria:Dziekani Wojska Polskiego II Rzeczypospolitej Kategoria:Obrońcy Lwowa (1939) Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921 Kategoria:Polacy odznaczeni Krzyżem Pro Ecclesia et Pontifice Kategoria:Polacy odznaczeni Krzyżem Zasługi dla Duchownych Wojskowych Kategoria:Polscy duchowni katoliccy – działacze oświatowi Kategoria:Polscy duchowni rzymskokatoliccy – kapelani Cesarskiej i Królewskiej Armii w I wojnie światowej Kategoria:Urodzeni w 1886 Kategoria:Zmarli w 1970