Gawriił Abramowicz Ilizarow, ros. Гавриил Абрамович Илизаров (ur. 15 czerwca 1921 w Białowieży, zm. 24 lipca 1992 w Kurganie) – radziecki ortopeda. Odznaczony Orderem Uśmiechu.
Życiorys Gawriił Abramowicz Ilizarow (urzędnik w dokumentach zapisał jego nazwisko w błędnej formie: Gawriił Ilizarow - rodzice tej pomyłki nie sprostowali i tak pozostało) był najstarszym z sześciorga dzieci Gołdy i Abrama Mordechajewicza Jelizarowów, którzy prowadzili w Białowieży sklep z artykułami spożywczymi. Cała rodzina opuściła tę miejscowość w 1930 roku, udając się do wsi Kusary, leżącej na pograniczu Azerbejdżanu i Dagestanu. Pomimo początkowych zaległości, młodemu Gawriiłowi szybko udało się nadrobić braki i skończyć szkołę. Następnie rozpoczął naukę w szkole medycznej w Dagestanie, a po jej ukończeniu rozpoczął studia medyczne w Krymskim Instytucie Medycznym. Niemiecki atak na ZSRR sprawił, że cały Instytut został ewakuowany do Kazachstanu, gdzie w 1944 ukończył studia. Następnie został lekarzem regionu kurgańskiego na Syberii. Pomimo że nie był chirurgiem, a jedynie lekarzem rejonowym, zajmował się wówczas leczeniem licznych w tym okresie wojennych urazów. Podczas tej pracy zdobył doświadczenie w leczeniu zaburzeń układu kostnego.
W 1950 opracował własną metodę stabilizacji zewnętrznej oraz wydłużania i korekcji kształtu kości kończyn opartą na zjawisku osteogenezy dystrakcyjnej, które sam opisał. Wymyślony przez niego system składający się z metalowych pierścieni łączonych ze sobą przy pomocy prętów i mocowanych do kości drutami Kirschnera nosi dziś nazwę aparatu Ilizarowa (opatentował go w 1951). Początkowo metoda nie spotkała się z akceptacją kolegów po fachu. W 1955 Ilizarow został ordynatorem oddziału chirurgicznego w kurgańskim szpitalu, a jego prace zaczęły interesować innych radzieckich ortopedów. Początkowo szersze badania nad nową metodą prowadzono w instytucie w Swierdłowsku (dziś Jekaterynburg). Wyniki były bardzo dobre, jednak odległość między instytutem a miejscem pracy Ilizarowa stwarzała pewne problemy organizacyjne. W związku z tym w 1966 w Kurganie powstało laboratorium będące oddziałem Instytutu Swierdłowskiego, którego kierownikiem został Ilizarow. W 1969 stało się ono częścią Instytutu Ortopedii i Traumatologii w Leningradzie (dziś Sankt Petersburg). Z czasem, dzięki kilku prominentnym pacjentom (Walery Brumel, Carlo Mauri) metody Ilizarowa zostały uznane przez środowiska medyczne ZSRR, zaś instytut ortopedii i traumatologii w Kurganie został jednym z największych szpitali ortopedycznych na świecie. W 1968 roku obronił pracę dyplomową na stopień doktora nauk medycznych.
Kariera metody za żelazną kurtyną rozpoczęła się w 1981 we Włoszech.
W 1983 roku G. A. Ilizarow prowadził we Włoszech kursy, w których uczestniczyło 300 lekarzy z sześciu państw Europy. W 1991 roku został profesorem Rosyjskiej Akademii Nauk. Opublikował ponad 600 prac naukowych, w tym 3 monografie. Jest autorem wielu wynalazków w zakresie klinicznej i eksperymentalnej ortopedii i traumatologii oraz biomechaniki.
Gawriił Ilizarow zmarł w lipcu 1992 w Kurganie.
Odznaczenia Bohater Pracy Socjalistycznej, laureat Nagrody Leninowskiej w 1978. Został odznaczony m.in. trzykrotnie Orderem Lenina, Orderem Czerwonego Sztandaru Pracy oraz Krzyżem Komandorskim Orderu Zasługi Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej. Na wniosek radzieckich dzieci został Kawalerem Orderu Uśmiechu.
Przypisy
Bibliografia Seyed Behrooz Mostofi. Who's Who in Orthopedics. Springer, 2004, 156-157 http://www.warheroes.ru/hero/hero.asp?Hero_id=10570 (ros.)
Linki zewnętrzne Dr. Gavril A. Ilizarov Dies at 71; Pioneer Bone Surgeon in Russia New York Times
Kategoria:Bohaterowie Pracy Socjalistycznej Kategoria:Członkowie Rosyjskiej Akademii Nauk Kategoria:Laureaci Nagrody Leninowskiej Kategoria:Rosyjscy lekarze Kategoria:Radzieccy ortopedzi Kategoria:Odznaczeni Orderem Lenina Kategoria:Odznaczeni Orderem Czerwonego Sztandaru Pracy Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej Kategoria:Odznaczeni Orderem Uśmiechu Kategoria:Odznaczeni Orderem Gwiazdy Polarnej (Mongolia) Kategoria:Odznaczeni Orderem Zasługi Republiki Włoskiej Kategoria:Urodzeni w 1921 Kategoria:Zmarli w 1992 Kategoria:Ludzie urodzeni w Białowieży