CzermiówkaNazwa polska według: (1) Erazm Majewski: Słownik nazwisk zoologicznych i botanicznych polskich. Warszawa. 1894. (2) Ignacy Rafał Czerwiakowski: Opisanie roślin jednolistniowych lekarskich i przemysłowych. Kraków. 1852. (Homalomena Schott) – rodzaj wieloletnich roślin zielnych z rodziny obrazkowatych, obejmujący 105 gatunków pochodzących z tropikalnych i subtropikalnych regionów Azji, wysp południowo-zachodniego Pacyfiku oraz środkowej i południowej części tropikalnych regionów Ameryki.
Morfologia left|120px Łodyga Krótka, wzniesiona (rzadziej płożąca), naziemna lub (rzadko) podziemne kłącze.
Liście Ogonki liściowe, zazwyczaj długie, tworzące krótką pochwę, rzadko pokryte kolcami. Blaszki liściowe proste, lancetowate do strzałkowatych, elipsowatych lub sercowatych, o wymiarach od 3×2 do 12×15 cm, niekiedy nakrapiane. Użyłkowanie blaszek równoległe, drobne żyłki tworzą układ pierzasty.
Kwiaty Rośliny jednopienne, tworzące od 1 do 6 kwiatostanów typu kolbiastego pseudancjum (u niektórych gatunków z podsadką). Pochwa kwiatostanu zwykle zielona (rzadziej biała lub czerwono-brązowa), łódkokształtna, o zwiniętych brzegach, lekko rozchylających się w okresie kwitnienia. Kolba krótsza lub dłuższa od pochwy. Kwiaty żeńskie położone są u podstawy kolby. Kwiaty męskie leżą bezpośrednio po żeńskich lub oddzielone są od nich wąskim paskiem prątniczek lub nagim. Zalążnie, otoczone od 1 do 3 prątniczek, jajowate, rzadziej podłużne lub niemal kuliste, niepełne, 2-5-komorowe, z hemianatropowymi zalążkami, powstającymi z bazalnie lub ściennie położonych łożysk. Kwiaty męskie 2-4-pręcikowe.
Owoce Jagody, zawierające eliptyczne nasiona, z grubą i żeberkowaną łupiną.
Biologia i ekologia thumb|245px|Homalomena wallisii thumb|245px|?Homalomena pendula Rozwój Wieloletnie, wiecznie zielone hemikryptofity lub chamefity, rzadziej nanofanerofity (np. H. magna), tworzące zwarte kępy.
Siedlisko Zasiedlają częściowo zacienione obszary pierwotnych lasów deszczowych, a także tereny podmokłe, w tym okresowo zalewane. Homalomena vagans jest reofitycznym pnączem.
Cechy fitochemiczne Po uszkodzeniu rośliny wydzielają silny zapach anyżu, kamfory lub imbiru.
Genetyka Liczba chromosomów wynosi 2n = 38, 40, 42, 80.
Systematyka Pozycja według Angiosperm Phylogeny Website (aktualizowany system APG IV z 2016) Należy do plemienia Homalomeneae, podrodziny Aroideae, rodziny obrazkowatych, rzędu żabieńcowców w kladzie jednoliściennych.
Gatunki Homalomena adiensis A.Hay Homalomena aeneifolia Alderw. Homalomena argentea Ridl. Homalomena aromatica (Spreng.) Schott – czermiówka wonna Homalomena asperifolia Alderw. Homalomena atroviridis Engl. et K.Krause Homalomena batoeensis Engl. Homalomena bellula Schott Homalomena burkilliana Ridl. Homalomena cochinchinensis Engl. Homalomena consobrina (Schott) Engl. Homalomena cordata Schott Homalomena corneri Furtado Homalomena crinipes Engl. Homalomena cristata Alderw. Homalomena curtisii Ridl. Homalomena davidiana A.Hay Homalomena deltoidea Hook.f. Homalomena distans Ridl. Homalomena doctersii Alderw. Homalomena elegans Engl. Homalomena elegantula A.Hay et Hersc. Homalomena elliptica Hook.f. Homalomena erythropus Mart. ex Schott Engl. Homalomena expedita A.Hay et Hersc. Homalomena gadutensis M.Hotta Homalomena gaudichaudii Schott Homalomena gillii Furtado Homalomena grabowskii Engl. Homalomena griffithii (Schott) Hook.f. Homalomena habokoana Alderw. Homalomena hainanensis H.Li Homalomena hammelii Croat et Grayum Homalomena hastata M.Hotta Homalomena havilandii Ridl. Homalomena hendersonii Furtado Homalomena hooglandii A.Hay Homalomena humilis (Jack) Hook.f. Homalomena impudica Hersc. et A.Hay Homalomena insignis N.E.Br. Homalomena jacobsiana A.Hay Homalomena kalkmanii A.Hay Homalomena kelungensis Hayata Homalomena kiahii Furtado Homalomena korthalsii Furtado Homalomena kvistii Croat Homalomena lancea Ridl. Homalomena latifrons Engl. Homalomena lauterbachii Engl. Homalomena lindenii (Rodigas) Ridl. Homalomena longipes Merr. Homalomena magna A.Hay Homalomena megalophylla M.Hotta Homalomena melanesica A.Hay Homalomena metallica (N.E.Br.) Engl. Homalomena minutissima M.Hotta Homalomena moffleriana Croat et Grayum Homalomena monandra M.Hotta Homalomena nigrescens (Schott) Engl. Homalomena nutans Hook.f. Homalomena obovata Ridl. Homalomena obscurifolia Alderw. Homalomena occulta (Lour.) Schott Homalomena ovalifolia (Schott) Ridl. Homalomena ovata Engl. Homalomena padangensis M.Hotta Homalomena palawanensis Engl. Homalomena peekelii Engl. Homalomena peltata Mast. Homalomena pendula (Blume) Bakh.f. Homalomena philippinensis Engl. Homalomena picturata Linden et Andre Regel Homalomena pierreana Engl. Homalomena pineodora Sulaiman et P.C. Boyce Homalomena producta A.Hay Homalomena pulleana Engl. et K.Krause Homalomena punctulata Engl. Homalomena pusilla Alderw. Homalomena pyrospatha Bogner Homalomena repens Ridl. Homalomena robusta Engl. Homalomena roezelii (Mast.) Regel Homalomena rostrata Griff. Homalomena rubescens (Roxb.) Kunth Homalomena rusdii M.Hotta Homalomena sarawakensis Ridl. Homalomena saxorum (Schott) Engl. Homalomena schlechteri Engl. Homalomena scortechinii Hook.f. Homalomena silvatica Alderw. Homalomena singaporensis Regel Homalomena soniae A.Hay Homalomena speariae Bogner et Moffler Homalomena steenisiana A.Hay Homalomena stollei Engl. et K.Krause Homalomena subcordata Engl. Homalomena tenuispadix Engl. Homalomena treubii Engl. Homalomena truncata (Schott) Hook.f. Homalomena undulatifolia Ridl. Homalomena vagans P.C.Boyce Homalomena wallichii Schott Homalomena wallisii Regel Homalomena wendlandii Schott Homalomena zollingeri Schott
Podział rodzaju według Englera (1912) sekcja Chamaecladon – prątniczki otaczające zalążnie są dwukrotnie od nich niższe, zalążki położone przeważnie bazalnie, pochwa kwiatostanu eliptyczna, nie zwężona, zwykle o długości 4 cm (rzadziej 5 cm) (np. H. argentea, H. curtisii, H. nutans) sekcja Euhomalomena – prątniczki otaczające zalążnie są tej samej wielkości, zalążki położone ściennie, łodyga naziemna (np. H. singaporensis, H. peekelii, H. insignis) sekcja Curmeria – prątniczki otaczające zalążnie są tej samej wielkości, zalążki położone ściennie, łodyga podziemna, niekiedy przechodząca w kłącze (np. H. wallisii, H. peltata, H. roezelii).
Nazewnictwo Toponimia nazwy naukowej Nazwa naukowa pochodzi od greckich słów (homalos – płaski) i (mene – księżyc), będących bezpośrednim tłumaczeniem malajskiej nazwy zwyczajowej tych roślin (bolelutan).
Synonimy taksonomiczne Homalonema Endl. Spirospatha Raf. Cyrtocladon Griff. Chamaecladon Miq. Adelonema Schott Curmeria Linden et André Diandriella Engl.
Homonimy Homalomena (Engl.) Croat & Mansell (1999) Homalomena Endl. (Genera Plantarum 238. 1837)
Zastosowanie Rośliny lecznicze W tradycyjnej medycynie chińskiej sproszkowane kłącze Homalomena occulta (Rhizoma Homalomenae) stosowane jest w razie uczucia zimna lub bólu w dolnej części pleców i kolanach, przy drętwieniu kończyn dolnych, a także do wzmacniania ścięgien i kości. Lek stosowany jest również w mieszance z kośćmi tygrysa, korzeniem szarłatowatych i owocami kolcowoja. W Papui-Nowej Gwinei kłącze jednego z gatunków tego rodzaju jest mieszane z olejem kokosowym i używane jako maść o nazwie iva iva.
Rośliny ozdobne Niektóre gatunki, np. Homalomena wallisii, określana w języku angielskim jako King of Hearts (król serc), Homalomena pendula [=H. rubra], określana jako Emerald Gem (szmaragd) i Homalomena rubescens uprawiane są z uwagi na atrakcyjne liście jako rośliny pokojowe lub ogrodowe.
Uprawa Wymagania Wymagają miejsca o umiarkowanym nasłonecznieniu (muszą być chronione przed bezpośrednim słońcem), ale tolerują całkowite zacienienie. Nie tolerują przeciągów. Podłoże musi być żyzne, bogate w próchnicę, dobrze przepuszczalne i stale wilgotne. Optymalna temperatura uprawy od 15 do 32 °C.
Pielęgnacja Rośliny wymagają obfitego podlewania. Obumarłe liście i kwiatostany muszą być na bieżąco usuwane. Rośliny należy nawozić raz na miesiąc. Rośliny można odmłodzić poprzez ścięcie wierzchołka pędu i posadzenie go w nowym pojemniku. Nowe ulistnienie powstanie wówczas również na pozostałości po ściętej łodydze.
Rozmnażanie Przez sadzonki przygotowane z ukorzenionej łodygi. Kilkucentymetrowe odcinki pędu należy do połowy posadzić poziomo w podłożu.
Choroby i szkodniki Rośliny z rodzaju Homalomena są odporne na choroby i tolerancyjne na błędy w uprawie. Rośliny mogą być zaatakowane przez wełnowce i wciornastki, które łatwo zwalczyć diazinonem lub malationem.
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne Zdjęcia i opisy wybranych gatunków (ang.) Zdjęcia
Kategoria:Obrazkowate